top of page

Размяшчэнне расійскай ядзернай зброі ў Беларусі знішчае наш суверэнітэт


Расійская ядзерная зброя ў Беларусі
Крыніца: delo.ua

Павел Латушка для Notes from Poland, the VoiCEE podcast

01.06.2023


1. Раскажыце, калі ласка, што адбываецца ў Беларусі апошнія некалькі тыдняў?


Тое, што адбываецца з 2020 года – масавыя рэпрэсіі, катаванні, парушэнне правоў чалавека.


Так, толькі на мінулым тыдні былі затрыманыя некалькі выкладчыкаў ВНУ; у Лідзе затрымалі 8 чалавек, якіх прымусілі спаліць бел-чырвона-белы сцяг; доктар навук з Магілёва, які аналізаваў прычыны пратэстаў 2020 года, асуджаны на 2 гады; Эдуарду Бабарыку, сыну экс-кандыдата ў прэзідэнты Віктара Бабарыкі, пагражае 20 гадоў турмы; кіраўніку прыватнай школы далі 3 гады абмежавання волі. Экс-кандыдат у прэзідэнты Віктар Бабарыка быў збіты ахоўнікамі калоніі і дастаўлены ў бальніцу, невядома, ці жывы ён цяпер. У нас у краіне сёння катаванні. Лукашэнка аддаў загад зрабіць больш жорсткім стаўленне да палітвязняў. Людзі здзяйсняюць спробы самагубства не для таго, каб памерці, а для таго, каб спыніць катаванні. Палітзняволеная Паліна Шарэнда-Панасюк адмаўляецца ад грамадзянства на знак пратэсту супраць катаванняў.


Афіцыйна ў краіне налічваецца больш за 1500 палітвязняў. На самой справе іх значна больш. Мы месяцамі нічога не ведаем пра многіх палітвязняў – Статкевіч, Калеснікава, ці жывыя яны наогул?


Міграцыйны крызіс працягваецца, кожны дзень каля 100 мігрантаў спрабуюць нелегальна перасекчы мяжу. І саўдзел у вайне – Лукашэнка пацвердзіў размяшчэнне ядзернай зброі на тэрыторыі Беларусі. Ці бачыць гэта хто-небудзь на Захадзе?


2. Давайце трохі пагаворым аб размяшчэнні ядзернай зброі на тэрыторыі Беларусі. Наколькі гэта сур’ёзна?


Я не сумняваюся, што гэта сур’ёзныя заявы. Давайце паглядзім на гэта ў рэтраспектыве: Лукашэнка ў лютым 2022 года ўнёс змены ў канстытуцыю, па якіх Беларусь страціла свой бяз’ядзерны статус. Гэта азначае, што на момант унясення паправак у канстытуцыю разглядаўся варыянт размяшчэння ядзернай зброі на тэрыторыі Беларусі. У студзені 2022 года была прынятая ваенная дактрына так званай Саюзнай дзяржавы, у якой ядзерная зброя таксама разглядалася як гарантыя бяспекі гэтага саюза. Сам Лукашэнка заўсёды марыў пра ядзерную зброю і вельмі шкадуе, што Беларусь яе аддала. Для сябе ён бачыць ядзерную зброю як гарантыю сваёй улады. Дарэчы, гэта натуральны шлях любога дыктатара – дыктатары хочуць валодаць ядзернай зброяй, таму што лічаць, што толькі ядзерная зброя гарантуе ім самае галоўнае – вечную ўладу.


Але ў гэтай сітуацыі Лукашэнка, калі, вядома, у дамове няма ніякіх сакрэтных пратаколаў, аказваецца ў вельмі дрэннай сітуацыі. Ён больш не патрэбны.


3. Хто ў канчатковым выніку будзе кантраляваць магчымасці запуску? Ці можа Беларусь запярэчыць або спыніць запуск?


Калі не, то што гэта азначае для суверэнітэту Беларусі?


Мы не маем дакладнай інфармацыяй, але па заяве Шайгу – кіраваць гэтай зброяй будзе Крэмль, адпаведна і забяспечваць функцыянаванне і ахову хутчэй за ўсё будуць расійскія сілы. Адпаведна ні самастойна выкарыстоўваць, ні тым больш спыніць выкарыстанне ядзернай зброі Лукашэнка будзе не ў сілах. Ён, вядома, марыць пра тое, каб самастойна ёй распараджацца і пагражаць усяму свету, але на дадзены момант – гэта ядзерная зброя апошняя кропка ў шляху па знішчэнні суверэнітэту Беларусі. І паставіў яе Лукашэнка, які для таго, каб захаваць уладу і заставіць для сябе прывідную магчымасць трапіць у крэсла кіраўніка Крамля, прадаваў па кавалачку суверэнітэт Беларусі. Гэты імперскі чалавек ніколі не быў гарантам суверэнітэту, а быў яго гандляром ва ўгоду сваіх палітычных амбіцый.


4. Раскажыце, калі ласка, пра што справаздача Народнага антыкрызіснага ўпраўлення?


Асноўныя моманты: колькі дзяцей было перамешчана, колькі ім было гадоў?


Народнае Антыкрызіснае ўпраўленне падрыхтавала справаздачу "Роля рэжыму Лукашэнкі і Саюзнай дзяржавы Беларусі і Расіі ў незаконным перамяшчэнні і перавыхаванні ўкраінскіх дзяцей".


У гэтай справаздачы прадстаўлены доказы і юрыдычныя падставы, якія даюць разумныя падставы меркаваць, што Лукашэнка здзяйсняе ваенныя злачынствы супраць украінскага грамадзянскага насельніцтва, у прыватнасці дзяцей, сірот.


Сёння мы можам сцвярджаць, што з верасня 2022 года і да мая 2023 года ў Беларусь вывезена не менш за 2150 дзяцей, дзясяткі з іх – сіроты і сацыяльныя сіроты з акупаваных Расіяй тэрыторый Украіны ва ўзросце ад 6 да 15 гадоў.


Як была створана справаздача?


Справаздача была створана Народным антыкрызісным упраўленнем. Падчас аналізу прапагандысцкіх СМІ рэжыму мы знайшлі некалькі навін аб прыбыцці дзяцей з акупаваных тэрыторый Украіны на рэабілітацыю ў Беларусь. У гэтых навінах адкрыта гаварылася аб сіротах. У сувязі з ордэрам на арышт Пуціна, гэтая інфармацыя прыцягнула нашу ўвагу.

Наш юрыдычны аддзел сказаў, што калі гэтая інфармацыя праўдзівая, то яна можа быць прыраўнаваная да ваенных злачынстваў. Таму мы пачалі праводзіць даследаванні.


На першым этапе наша даследчая група сабрала бясспрэчныя доказы перамяшчэння ўкраінскіх сірот з акупаваных тэрыторый праз Расію ў Беларусь. Мы атрымлівалі інфармацыю з адкрытых крыніц і ад канкрэтных асоб і арганізацый, у тым ліку з Беларусі.


На другім этапе наша юрыдычны аддзел падрыхтаваў прававы аналіз гэтых доказаў і прыйшоў да высновы, што ёсць дастатковыя падставы меркаваць, што Лукашэнка і шэраг іншых вышэйшых службовых асоб Беларусі і Расіі здзяйсняюць ваенныя злачынствы супраць украінскіх дзяцей-сірот, перамяшчаючы іх у Беларусь з акупаваных тэрыторый Украіны.


Наша каманда падрыхтавала публічную версію справаздачы і ў цяперашні час завяршае працу над засакрэчанай версіяй, якая змяшчае сакрэтную інфармацыю, якая будзе перададзена ўкраінскаму боку і пракуратуры Міжнароднага крымінальнага суда.


5. Ці вядомыя асабістыя гісторыі каго-небудзь з гэтых дзяцей?


У нас ёсць асабістыя дадзеныя гэтых дзяцей. Мы ведаем іх імёны, прозвішчы, узрост, месца пражывання і г. д.


Аднак мы лічым, што такая прыватная інфармацыя пра дзяцей не можа быць прадметам публічнага абмеркавання. Будзе больш правільна, калі адпаведная інфармацыя будзе пасля прадастаўлена грамадскасці тымі, каму мы яе перадаем (украінскія ўлады, МУС).


Як праходзіў выбар дзяцей для вывазу з Украіны? Як іх перавозілі? Што здарылася з імі пасля прыезду ў Беларусь?


У асноўным да гэтых дзяцей прыязджаў прадстаўнік так званага Дабрачыннага Фонду імя Аляксея Талая, які дамаўляўся з мясцовымі адміністрацыямі дзіцячых дамоў аб умовах перамяшчэння дзяцей у Беларусь.


Звычайна пераезд арганізуецца на аўтобусах з акупаваных тэрыторый у Растоў (поўдзень Расіі). Затым гэтых дзяцей перавозяць на цягніку ў Мінск. З Мінска дзяцей аўтобусамі дастаўляюць у чатыры лагеры: Дуброва (пад Салігорскам, які належыць "Беларуськалію"), Залатыя пяскі (пад Гомелем), Астрашыцкі Гарадок (пад Менскам), Зубраня (пад Мядзелем).


У гэтых лагерах дзеці падвяргаюцца ўзмоцненаму ідэалагічнаму перавыхаванню. Перавыхаваннем займаюцца прадстаўнікі дзіцячых ваенізаваных арганізацый, Рускай Праваслаўнай Царквы, а таксама вядомыя прапагандысты лукашэнкаўскага рэжыму.


Асноўнымі ідэалагічнымі наратывамі праграм перавыхавання з'яўляюцца "дэнацыфікацыя, дэмілітарызацыя Украіны", "адмаўленне існавання ўкраінскай дзяржавы і ўкраінскай нацыі". Хацелася б прывесці словы адных з прапагандыстаў, якія казалі гэтым дзецям наступнае: "Мы жадаем, каб мы жылі ў міры, каб Байдэн здох, Зяленскі таксама, а Пуцін квітнеў і кантраляваў усю Украіну".


6. Якім будзе бліжэйшая будучыня гэтых дзяцей?


На жаль, мы не можам прадказаць будучыню гэтых дзяцей. Неабходна дамагчыся іх вяртання ва Украіну. Часткай гэтай працы з’яўляецца судовы пераслед асоб, вінаватых у злачынствах супраць гэтых дзяцей. Відавочна, што пасля такой "рэабілітацыі" ў беларускіх лагерах гэтыя дзеці будуць мець патрэбу ў сур’ёзнай дапамозе і ўвазе сапраўдных псіхолагаў і лекараў.


7. Што павінен зрабіць ЕС у сувязі з гэтымі фактамі?


Еўрапейскі Саюз павінен захаваць санкцыі супраць"Беларуськалія".


Што азначала б адмена санкцый для рэжыму?


ЕС павінен захаваць санкцыі супраць беларускіх вытворцаў угнаенняў, таму што іх адмена прынясе рэжыму Лукашэнкі 1,5 мільярда долараў. Па словах міністра замежных спраў Літвы Габрыэлюса Ландсбергіса, кошт прапанаванага пакета новых абмежаванняў ацэньваецца ў 200 мільёнаў еўра, а адмена санкцый прынясе рэжыму Лукашэнкі значна больш – 8 мільярдаў еўра.


Ці гучаць заклікі адмяніць санкцыі? Калі так, то якія аргументы на карысць гэтага? Ці лічыце вы іх апраўданымі?


Так, ёсць заклікі адмяніць санкцыі. Асноўны аргумент лабістаў заключаецца ў тым, што сыход з рынку "Беларуськалія" і іншых кампаній, якія здабываюць і перапрацоўваюць калій з Беларусі, нібыта шкодзіць сусветнаму харчоваму рынку. Аднак факты сведчаць пра адваротнае.


Па дадзеных ААН, сярэдняе значэнне сусветнага індэкса цэн на прадукты харчавання падае, цэны на ўгнаенні таксама зніжаюцца. Цэны на ўсе ўгнаенні цяпер удвая ніжэйшыя, чым год таму. Калійныя ўгнаенні патаннелі на 26% у параўнанні з годам раней.


Хоць расійскі Калій, канкуруючы з беларускім, не знаходзіцца пад санкцыямі, яго продаж у ЕС абмежаваны квотамі. Гэта не дазваляе Расіі ні павялічыць вытворчасць уласнай прадукцыі, ні дапамагчы рэжыму Лукашэнкі абысці санкцыі шляхам рээкспарту беларускага калію.


Акрамя таго, у ЕС і іншых краінах, якія далучыліся да санкцый, няма недахопу ў калійных угнаеннях. У цэлым залежнасць ЕС ад беларускага калію мінімальная: раней ЕС залежаў ад беларускага калію не больш чым на 5% спажывання.


Краіны з нізкім узроўнем харчовай бяспекі (афрыканскі рэгіён) таксама не адчуваюць недахопу ў каліі. На дадзены момант у Беларусі няма статыстыкі па экспарце ўгнаенняў, таму складана сказаць, як ідуць справы з пастаўкамі беларускага калію ў Афрыку. Але ў 2020 годзе Беларусь зарабіла на пастаўках калійных угнаенняў у афрыканскія краіны ўсяго 123 млн даляраў (5% беларускага экспарту).


Асноўнымі кліентамі Мінска гістарычна не былі краіны з нізкім узроўнем харчовай бяспекі. На першым месцы ў 2021 годзе з доляй больш за 35% былі сельскагаспадарчыя дзяржавы Бразілія і Кітай, чые фермерскія гаспадаркі арыентаваны на развядзенне жывёлы і вырошчванне кармоў для жывёл.


Акрамя таго, Канада пашырае ўласныя шахты і да 2027 года будзе вырабляць на 4-6 млн тон больш калійных угнаенняў у год. Nutrien, K + S і Mosaic – кампаніі, якія вырабляюць калій у Канадзе – актывізаваліся і павялічылі вытворчасць калію. Канадская горназдабыўная кампанія Millennial Potash нядаўна набыла калійны праект Banio ў Габоне. Набыццё кампаніяй Millennial Potash праекта Banio Potash Project, які валодае вялікімі рэсурсамі і які кантралюе стратэгічнае радовішча, можа дапамагчы забяспечыць надзейную крыніцу калію для краін усяго свету, асабліва ў паўднёвым паўшар'і.


Што могуць зрабіць суседнія з Беларуссю краіны ЕС – Польшча, Літва і Латвія?


Яны могуць перакрыць мяжу, гэта значыць закрыць грузавыя зносіны Беларусь-ЕС, у тым ліку для транзітных грузаў.


У лютым Польшча прапанавала пачаць сумесную з Еўрапейскай камісіяй ініцыятыву па пошуку ўкраінскіх дзяцей, якія былі выкрадзеныя і вывезеныя ў Расію падчас вайны ва Украіне. Ці падтрымлівалі вы кантакт з польскімі ўладамі з нагоды выпадкаў перамяшчэння ўкраінскіх дзяцей у Беларусь?


Мы перадалі нашу справаздачу польскаму боку. Мы знаходзімся ў пастаянным кантакце з польскім бокам па гэтым пытанні.


8. У апошнія тыдні падымаліся пытанні пра здароўе Лукашэнкі, што мы ведаем пра ягонае здароўе?


Паведамленні пра стан здароўя Лукашэнкі пакуль не могуць быць правераныя, але давайце ўспомнім, што ў яго і раней былі праблемы са здароўем. З розных крыніц мы ведаем, што ў яго праблемы са спіной, з каленамі, залішняя вага, дыябет, і што ён прымае лекі. Нават яго знешні выгляд пацвярджае гэта. Мы таксама ведаем, што Лукашэнка апошнім часам вельмі нервуецца, ён нават узмацніў сваю асабістую ахову.


Лукашэнка баіцца.


Ён баіцца лекараў, таму што аперацыя на пазваночніку патрабуе анестэзіі, і ён баіцца, Ці прачнецца ён пасля гэтай анестэзіі. Ён баіцца беларусаў, ён баіцца Украіну.


Крэмль гатовы да таго, што Лукашэнка больш не зможа кіраваць краінай. Пуцін ужо думае пра двух людзей, якія маглі б замяніць Лукашэнку. Першы чалавек – гэта Наталля Качанава, кіраўнік верхняй палаты беларускага парламента, руская па паходжанні. Падчас свайго нядаўняга візіту ў Маскву яна сустракалася з Лаўровым. На мой погляд, як былога пасла і міністра, гэта беспрэцэдэнтная сітуацыя. Другі кандыдат – Аляксандр Вальфовіч, рускага паходжання, сакратар Савета бяспекі Беларусі, выпускнік Маскоўскай вышэйшай школы, так званай "Крамлёўкі". Ён з’яўляецца агентам уплыву Крамля ў Беларусі. Мы, вядома, ведаем, што ў яго шмат сяброў сярод расійскіх генералаў і наўпроставыя кантакты з сакратаром Савета бяспекі Расіі Патрушавым, у ФСБ, у Генштабе, у Міністэрстве абароны Расіі. Генералы ў Савеце бяспекі падтрымліваюць Лукашэнку, але калі Масква аддасць загад, яны могуць неадкладна выканаць загад Масквы. Урэшце, Расія – адзіная краіна, у якой ёсць стратэгія, што рабіць з Беларуссю. На жаль, у нашых заходніх партнёраў няма ніякай стратэгіі.


Гэта магчымасць для беларускай апазіцыі?


Пры тым разуменні, што ў выпадку смерці дыктатара да паразы Расіі ў вайне нашай агульнай задачай таксама будзе актыўнае супрацьдзеянне спробе Расіі "стабілізаваць" сітуацыю. Але гэта рызыкі, якія мы ўсе павінны ўсведамляць у любым выпадку – ці будзе Лукашэнка жывы ў момант X (любы трыгер, які выкліча магутны шок у сістэме, напрыклад, паспяховае контрнаступленне ўкраінскай арміі і вызваленне ўкраінскай тэрыторыі) або момантам X стане яго смерць. Расія не адпусціць Беларусь проста так, калі ўнутры яе самой не пачнуцца працэсы дэмантажу федэрацыі.







Руская мова (пераклад)


Размещение российского ядерного оружия в Беларуси уничтожает наш суверенитет

Павел Латушко для Notes from Poland, the VoiCEE podcast

01.06.2023


1. Расскажите, пожалуйста, что происходит в Беларуси последние несколько недель?

То, что происходит с 2020 года - массовые репрессии, пытки, нарушение прав человека.


Так, только на прошлой неделе были задержаны несколько преподавателей вузов; в Лиде задержали 8 человек, которых заставили сжечь бело-красно-белый флаг; доктор наук из Могилева, который анализировал причины протестов 2020 года, осужден на 2 года; Эдуарду Бабарико, сыну экс-кандидата в президенты Виктора Бабарико, грозит 20 лет тюрьмы; руководителю частной школы дали 3 года ограничения свободы. Экс-кандидат в президенты Виктор Бабарико был избит охранниками колонии и доставлен в больницу, неизвестно, жив ли он сейчас. У нас в стране сегодня пытки. Лукашенко отдал приказ ужесточить отношение к политзаключенным. Люди совершают попытки самоубийства не для того, чтобы умереть, а для того, чтобы прекратить пытки. Политзаключенная Полина Шаренда-Панасюк отказывается от гражданства в знак протеста против пыток.


Официально в стране насчитывается более 1500 политзаключенных. На самом деле их гораздо больше. Мы месяцами ничего не знаем о многих политзаключенных – Статкевич, Колесникова, живы ли они вообще?


Миграционный кризис продолжается, каждый день около 100 мигрантов пытаются нелегально пересечь границу. И соучастие в войне – Лукашенко подтвердил размещение ядерного оружия на территории Беларуси. Видит ли это кто-нибудь на Западе?


2. Давайте немного поговорим о размещении ядерного оружия на территории Беларуси. Насколько это серьезно?


Я не сомневаюсь, что это серьезные заявления. Давайте посмотрим на это в ретроспективе: Лукашенко в феврале 2022 года внес изменения в конституцию, по которым Беларусь потеряла свой безъядерный статус. Это означает, что на момент внесения поправок в конституцию рассматривался вариант размещения ядерного оружия на территории Беларуси. В январе 2022 года была принята военная доктрина так называемого Союзного государства, в которой ядерное оружие также рассматривалось как гарантия безопасности этого союза. Сам Лукашенко всегда мечтал о ядерном оружии и очень сожалеет, что Беларусь его отдала. Для себя он видит ядерное оружие как гарантию своей власти. Кстати, это естественный путь любого диктатора – диктаторы хотят обладать ядерным оружием, потому что считают, что только ядерное оружие гарантирует им самое главное – вечную власть.


Но в этой ситуации Лукашенко, если, конечно, в договоре нет никаких секретных протоколов, оказывается в очень плохой ситуации. Он больше не нужен.


3. Кто в конечном итоге будет контролировать возможности запуска? Может ли Беларусь возразить или остановить запуск?

Если нет, то что это означает для суверенитета Беларуси?

Мы не располагаем точной информацией, но по заявлению Шойгу – управлять этим оружием будет Кремль, соответственно и обеспечивать функционирование и охрану скорее всего будут российские силы. Соответственно ни самостоятельно использовать, ни тем более остановить использование ядерного оружия Лукашенко будет не в силах. Он, конечно, мечтает о том, чтобы самостоятельно им распоряжаться и угрожать всему миру, но на данный момент – это ядерное оружие последняя точка в пути по уничтожению суверенитета Беларуси. И поставил ее Лукашенко, который для того, чтобы сохранить власть и оставлять для себя призрачную возможность попасть в кресло руководителя Кремля, продавал по кусочку суверенитет Беларуси. Этот имперский человек никогда не был гарантом суверенитета, а был его торговцем в угоду своих политических амбиций.


4. Расскажите, пожалуйста, о чем отчет Народного антикризисного управления?

Основные моменты: сколько детей было изъято, сколько им было лет?

Народное антикризисное управление подготовило отчет "Роль режима Лукашенко и Союзного государства Беларуси и России в незаконной перемещении и перевоспитании украинских детей".


В этом отчете представлены доказательства и юридические основания, дающие разумные основания полагать, что Лукашенко совершает военные преступления против украинского гражданского населения, в частности детей, сирот.


Сегодня мы можем утверждать, что с сентября 2022 года и до мая 2023 года в Беларусь вывезено не менее 2150 детей, десятки из них – сироты и социальные сироты с оккупированных Россией территорий Украины в возрасте от 6 до 15 лет.


Как был создан отчет?

Отчет был создан Народным антикризисным управлением. В ходе анализа пропагандистских СМИ режима мы нашли несколько новостей о прибытии детей с оккупированных территорий Украины на реабилитацию в Беларусь. В этих новостях открыто говорилось о сиротах. В связи с ордером на арест Путина, эта информация привлекла наше внимание.

Наш юридический отдел сказал, что если эта информация правдива, то она может быть приравнена к военным преступлениям. Поэтому мы начали проводить исследования.


На первом этапе наша исследовательская группа собрала неоспоримые доказательства перемещения украинских сирот с оккупированных территорий через Россию в Беларусь. Мы получали информацию из открытых источников и от конкретных лиц и организаций, в том числе из Беларуси.


На втором этапе наше юридический отдел подготовил правовой анализ этих доказательств и пришел к выводу, что есть достаточные основания полагать, что Лукашенко и ряд других высших должностных лиц Беларуси и России совершают военные преступления против украинских детей-сирот, перемещая их в Беларусь с оккупированных территорий Украины.


Наша команда подготовила публичную версию отчета и в настоящее время завершает работу над засекреченной версией, содержащей секретную информацию, которая будет передана украинской стороне и прокуратуре Международного уголовного суда.


5. Известны ли нам личные истории кого-либо из этих детей?


У нас есть личные данные этих детей. Мы знаем их имена, фамилии, возраст, место проживания и т.д.

Однако мы считаем, что такая частная информация о детях не может быть предметом публичного обсуждения. Будет правильнее, если соответствующая информация будет впоследствии предоставлена общественности теми, кому мы ее передаем (украинские власти, МУС).


Как проходил выбор детей для вывоза из Украины? Как их перевозили? Что случилось с ними после того, как они прибыли в Беларусь?


В основном к этим детям приезжал представитель так называемого Благотворительного фонда имени Алексея Талая, который договаривался с местными администрациями детских домов об условиях перемещения детей в Беларусь.


Обычно переезд организуется на автобусах с оккупированных территорий в Ростов (юг России). Затем этих детей перевозят на поезде в Минск. Из Минска детей автобусами доставляют в четыре лагеря: Дубрава (под Солигорском, принадлежащий "Беларуськалию"), Золотые пески (под Гомелем), Острошицкий городок (под Минском), Зубренок (под Мяделем).


В этих лагерях дети подвергаются усиленному идеологическому перевоспитанию. Перевоспитанием занимаются представители детских военизированных организаций, Русской православной церкви, а также известные пропагандисты лукашенковского режима.


Основными идеологическими нарративами программ перевоспитания являются "денацификация, демилитаризация Украины", "отрицание существования украинского государства и украинской нации". Хотелось бы привести слова одних из пропагандистов, которые говорили этим детям следующее: "Мы желаем, чтобы мы жили в мире, чтобы Байден сдох, Зеленский тоже, а Путин процветал и контролировал всю Украину".


6. Каким будет ближайшее будущее этих детей?

К сожалению, мы не можем предсказать будущее этих детей. Необходимо добиться их возвращения в Украину. Частью этой работы является судебное преследование лиц, виновных в преступлениях против этих детей. Очевидно, что после такой "реабилитации" в белорусских лагерях эти дети будут нуждаться в серьезной помощи и внимании настоящих психологов и врачей.


7. Что должен сделать ЕС в связи с этими фактами?


Европейский Союз должен сохранить санкции против "Беларуськалия".


Что означала бы отмена санкций для режима?


ЕС должен сохранить санкции против белорусских производителей удобрений, потому что их отмена принесет режиму Лукашенко 1,5 миллиарда долларов. По словам министра иностранных дел Литвы Габриэлюса Ландсбергиса, стоимость предлагаемого пакета новых ограничений оценивается в 200 миллионов евро, а отмена санкций принесет режиму Лукашенко гораздо больше - 8 миллиардов евро.


Звучат ли призывы отменить санкции? Если да, то каковы аргументы в пользу этого? Считаете ли вы их оправданными?


Да, есть призывы отменить санкции. Основной аргумент лоббистов заключается в том, что уход с рынка "Беларуськалия" и других компаний, добывающих и перерабатывающих калий из Беларуси, якобы вредит мировому продовольственному рынку. Однако факты свидетельствуют об обратном.


По данным ООН, среднее значение мирового индекса цен на продовольствие падает, цены на удобрения также снижаются. Цены на все удобрения сейчас вдвое ниже, чем год назад. Калийные удобрения подешевели на 26% по сравнению с годом ранее.


Хотя российский калий, конкурирующий с белорусским, не находится под санкциями, его продажа в ЕС ограничена квотами. Это не позволяет России ни увеличить производство собственной продукции, ни помочь режиму Лукашенко обойти санкции путем реэкспорта белорусского калия.


Кроме того, в ЕС и других странах, присоединившихся к санкциям, нет недостатка в калийных удобрениях. В целом зависимость ЕС от белорусского калия минимальна: раньше ЕС зависел от белорусского калия не более чем на 5% потребления.


Страны с низким уровнем продовольственной безопасности ( африканский регион) также не испытывают недостатка в калии. На данный момент в Беларуси нет статистики по экспорту удобрений, поэтому сложно сказать, как обстоят дела с поставками белорусского калия в Африку. Но в 2020 году Беларусь заработала на поставках калийных удобрений в африканские страны всего 123 млн долларов (5% белорусского экспорта).


Основными клиентами Минска исторически не были страны с низким уровнем продовольственной безопасности. На первом месте в 2021 году с долей более 35% были сельскохозяйственные державы Бразилия и Китай, чьи фермерские хозяйства ориентированы на разведение скота и выращивание кормов для животных.


Кроме того, Канада расширяет собственные шахты и к 2027 году будет производить на 4-6 млн тонн больше калийных удобрений в год. Nutrien, K+S и Mosaic - компании, производящие калий в Канаде - активизировались и увеличили производство калия. Канадская горнодобывающая компания Millennial Potash недавно приобрела калийный проект Banio в Габоне. Приобретение компанией Millennial Potash проекта Banio Potash Project, обладающего большими ресурсами и контролирующего стратегическое месторождение, может помочь обеспечить надежный источник калия для стран всего мира, особенно в южном полушарии.


Что могут сделать соседние с Беларусью страны ЕС – Польша, Литва и Латвия?


Они могут перекрыть границу, то есть закрыть грузовое сообщение Беларусь-ЕС, в том числе для транзитных грузов.


В феврале Польша предложила начать совместную с Европейской комиссией инициативу по поиску украинских детей, которые были похищены и вывезены в Россию во время непрекращающейся войны в Украине. Поддерживали ли вы контакт с польскими властями по поводу случаев перемещения украинских детей в Беларусь?


Мы передали наш отчет польской стороне. Мы находимся в постоянном контакте с польской стороной по этому вопросу.


8. В последние недели поднимались вопросы о здоровье Лукашенко, что мы знаем о его здоровье?


Сообщения о состоянии здоровья Лукашенко пока не могут быть проверены, но давайте вспомним, что у него и раньше были проблемы со здоровьем. Из разных источников мы знаем, что у него проблемы со спиной, с коленями, избыточный вес, диабет, и что он принимает лекарства. Даже его внешний вид подтверждает это. Мы также знаем, что Лукашенко в последнее время очень нервничает, он даже усилил свою личную охрану.


Лукашенко боится.

Он боится врачей, потому что операция на позвоночнике требует анестезии, и он боится, проснется ли он после этой анестезии. Он боится белорусов, он боится Украину.


Кремль готов к тому, что Лукашенко больше не сможет управлять страной. Путин уже думает о двух людях, которые могли бы заменить Лукашенко. Первый человек - это Наталья Качанова, глава верхней палаты белорусского парламента, русская по происхождению. Во время своего недавнего визита в Москву она встречалась с Лавровым. На мой взгляд, как бывшего посла и министра, это беспрецедентная ситуация. Второй кандидат - Александр Вольфович, русского происхождения, секретарь Совета безопасности Беларуси, выпускник Московской высшей школы, так называемой "Кремлевки". Он является агентом влияния Кремля в Беларуси. Мы, конечно, знаем, что у него много друзей среди российских генералов и прямые контакты с секретарем Совета безопасности России Патрушевым, в ФСБ, в Генштабе, в Министерстве обороны России. Генералы в Совете безопасности поддерживают Лукашенко, но когда Москва отдаст приказ, они могут немедленно выполнить приказ Москвы. В конце концов, Россия - единственная страна, у которой есть стратегия, что делать с Беларусью. К сожалению, у наших западных партнеров нет никакой стратегии.


Это возможность для белорусской оппозиции?


При том понимании, что в случае кончины диктатора до поражения России в войне нашей общей задачей также будет активное противодействие попытке России "стабилизировать" ситуацию. Но это риски, которые мы все должны осознавать в любом случае – будет ли Лукашенко жив в момент X (любой триггер, который вызовет мощный шок в системе, например, успешное контрнаступление украинской армии и освобождение украинской территории) или моментом X станет его кончина. Россия не отпустит Беларусь просто так, если внутри нее самой не начнутся процессы демонтажа федерации.



留言


bottom of page