Павел Латушка. Фота з архіва «Адной з галоўных задач нашай каманды з’яўляецца канкрэтная дапамога беларусам. Хацеў бы падзяліцца трыма апошнімі складанымі лёсавымі сітуацыямі, у якіх нам удалося дапамагчы беларусам», — адзначыў намеснік кіраўніцы Кабінета, кіраўнік НАУ Павел Латушка. 1. Пераадоленне Дублінскай працэдуры Былая палітзняволеная, дэпартаваная з Беларусі ў снежні 2025 года, падала запыт на міжнародную абарону ў Польшчы. Аднак падчас разгляду справы па вызначэнні адказнай дзяржавы было выяўлена, што такой краінай з’яўляюцца Нідэрланды (паколькі да зняволення жанчына атрымала нідэрландскую візу). Разам з ініцыятывай «Вольныя» нам удалося дабіцца магчымасці прадставіць дадатковыя дакументы, якія дазволілі абгрунтаваць права былой палітзняволенай пачаць працэдуру легалізацыі на тэрыторыі Польшчы. Гэта пытанне абмяркоўвалася таксама падчас сустрэчы Паўла Латушкі з кіраўніком Ведамства па справах іншаземцаў Польшчы Томашам Цытрыновічам. У выніку была дасягнута дамоўленасць пра адмову ад прымянення Дублінскай працэдуры — разгляд заявы адбыўся на тэрыторыі Польшчы. Пасля некалькіх тыдняў чакання былая палітзняволеная атрымала станоўчае рашэнне аб прадастаўленні міжнароднай абароны ў Польшчы. 2. Узз’яднанне з дзіцём У іншай былой палітзняволенай, таксама дэпартаванай у снежні 2025 года, у Беларусі засталося непаўналетняе дзіця пад апекай аднаго з сваякоў. Рэжым пагражаў сваяку крымінальным пераследам у выпадку вывазу дзіцяці з краіны і перадачы маці. Наша каманда знаходзілася на пастаяннай сувязі з жанчынай і актыўна садзейнічала ў камунікацыі з дыпламатычнымі прадстаўніцтвамі некалькіх дэмакратычных дзяржаў, якія далучыліся да вырашэння гэтай праблемы. Таксама мы звярнуліся ў МЗС Польшчы з просьбай аб выдачы польскай візы сваяку, які мог бы суправадзіць дзіця былой палітзняволенай, і атрымалі станоўчы адказ. На сёння дзіця ўжо паспяхова выехала з Беларусі і знаходзіцца разам з маці. 3. Візы для родных па натарыяльных запрашэннях Да нашай каманды звярнулася беларуска, якая пражывае ў Польшчы на падставе дазволу на часовае пражыванне, атрыманага па гуманітарных прычынах. Яна хацела запрасіць сваіх бацькоў, якіх не бачыла некалькі гадоў. Жанчына аформіла натарыяльнае запрашэнне і накіравала яго ў польскае консульства, аднак консульства заявіла пра немагчымасць яго выкарыстання і параіла звярнуцца ў Ваяводскае ўпраўленне, дзе ёй паведамілі, што аформіць запрашэнне праз іх можна будзе толькі пасля 5 гадоў пражывання ў Польшчы. Яна апынулася ў бязвыхадным становішчы і звярнулася да нас. Павел Латушка накіраваў зварот у Консульскі дэпартамент МЗС Польшчы з тлумачэннем сітуацыі. У афіцыйным адказе МЗС Польшчы падкрэсліла: Беларусы, «якія знаходзяцца на тэрыторыі Рэспублікі Польшча на падставе гуманітарных віз, дазволаў на часовы побыт (атрыманых па гуманітарных прычынах) або дадатковай абароны, а таксама бліжэйшыя члены іх сем’яў (бацькі, дзеці, дзядулі, бабулі, унукі) маюць поўнае права звяртацца па візы на падставе натарыяльна завераных запрашэнняў». Атрымаўшы гэтае афіцыйнае тлумачэнне, беларуска паўторна падала натарыяльнае запрашэнне ў консульства — і яе бацькі ўжо атрымалі візы. Больш за тое, дзякуючы атрыманаму НАУ тлумачэнню, іншыя беларусы ў аналагічных абставінах таксама змаглі і могуць далей афармляць візы для сваіх блізкіх сваякоў. «Для мяне важна не толькі весці дзейнасць у палітычнай сферы, сферы адказнасці, нарошчвання ціску на рэжым Лукашэнкі, якая набліжае нашу Беларусь да нармальнасці, вяртання вяршэнства права і дэмакратыі, але і для нашай каманды ды фракцыі «Латушка і Рух "За Свабоду"» ў КР прыярытэтам з’яўляецца дапамога канкрэтным беларусам і беларускам, якія праз дзеянні рэжыму Лукашэнкі апынуліся ў цяжкай сітуацыі. І ведаеце, няма больш каштоўнага, чым простая падзяка ад людзей, якім наша каманда змагла дапамагчы. Я шчыра ўдзячны Польшчы і польскім уладам за пастаянную эфектыўную камунікацыю і адкрытасць у вырашэнні праблем беларусаў, якія былі вымушаны пакінуць Радзіму», — падсумаваў Павел Латушка.

Павел Паўлавіч Латушка: Намеснік кіраўніцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета Беларусі, Кіраўнік Народнага антыкрызіснага ўпраўлення, Лідар фракцыі «Каманда Латушкі і Рух "За Свабоду"» ў складзе Каардынацыйнай Рады 4-га склікання «Думаю, кожны з нас сёння раніцай, калі прачнуўся, узгадваў гэты дзень, 9 жніўня. Што ён рабіў, што ў гэты момант ён думаў, пра што марыў. І перакананы, што гэты дзень застанецца ў гісторыі, бо гэта па праве. Па праве таго, што беларускі народ у гэты дзень адчуў сябе вольным народам, моцным народам», — адзначыў намеснік кіраўніцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета, кіраўнік НАУ Павел Латушка падчас акцыі «Дзень годнасці» ў Варшаве, прысвечанай шостай гадавіне падзей 9 жніўня 2020-га. «У гэты дзень я ўспамінаю мой родны, не, прабачце, наш родны Купалаўскі, Нацыянальны акадэмічны тэатр імя Янкі Купалы. І я ўзгадваю, калі я быў звольнены, як падтрымалі мяне артысты і супрацоўнікі Купалаўскага тэатра. І гэта застанецца са мной на ўсё жыццё. Іх салідарнасць, іх цёплыя словы. Сёння я хацеў бы згадаць пра дзеячаў культуры, якія моцна пацярпелі. Канешне, пацярпелі ўсе, усе слаі грамадства, шмат беларусаў. Але артысты, якія выступілі з народам, заслугоўваюць апладысментаў, заслугоўваюць павагі і пашаны. Дзякуй вам, Купалаўцы! Дзякуй вам усім, дзеячам культуры, за тое, што вы з народам да сённяшняга дня. Да сённяшняга дня ў турмах 61 дзеяч культуры Беларусі. Гэтую інфармацыю апублікаваў беларускі ПЭН. І мы павінны памятаць пра кожнага палітзняволенага. Дзед цягне нас у мінулае. Гэты дзед з вусамі, не ведаю чаму, ён усё жыццё марыць пра Савецкі Саюз. Ён хоча зацягнуць нашу краіну, родную нашу маці-Беларусь, у савецкае мінулае. Але яму гэта не ўдасца, бо расце маладое пакаленне. Я бачу тут шмат маладых твараў. Я перакананы, гэтыя маладыя людзі, дзяўчаты і хлопцы ў Беларусі, таксама не хочуць у мінулае. Яны хочуць жыць у вольнай, свабоднай, дэмакратычнай, еўрапейскай Беларусі. Дзед быў у шоку 9 жніўня, і 10, і 11. Дзед да гэтай пары ў шоку. Ён баіцца нас, таму ён не спыняе рэпрэсіі. Давайце памятаць, што нас большасць. А той дзед, які здзяйсняе злачынствы, панясе адказнасць за ўсё, што ён зрабіў супраць беларускага народа. Не было ў гісторыі беларускага народа чалавека, які нарадзіўся на беларускай зямлі, якога я не магу назваць беларусам, які зрабіў столькі жудаснага, дрэннага для беларускага народа. І гэта беларускі народ не забудзе, і ён будзе на чорных старонках беларускай гісторыі», — адзначыў Павел Латушка.

«Новая Беларусь – гэта не геаграфія. Гэта тое, што адбывалася з усімі намі, з усёй краінай у 2020 годзе», — адзначыў намеснік кіраўніцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета, кіраўнік НАУ Павел Латушка падчас уступнага слова ў другі дзень Канферэнцыі «Новая Беларусь». «Мы ўсе – без выключэння – 6 гадоў таму здзейснілі адкрыццё і адкрылі вочы: мы народ, мы нацыя, мы суб’ектныя. Рэжым здзейсніў жахлівае злачынства – ён развязаў супраць беларусаў вайну і хоча падзяліць нас. За гэтае злачынства абавязкова наступіць адказнасц». Падчас выступу Павел Латушка таксама звярнуўся да еўрапейскіх партнёраў: «Падтрымайце расследаванне “беларускай сітуацыі” ў Міжнародным крымінальным судзе, звязанай з дэпартацыяй і прымусам да дэпартацыі сотняў тысяч беларусаў, што з'яўляецца злачынствам супраць чалавечнасці. З сакавіка 2025 года не былі ўведзены ніводныя санкцыі супраць рэжыму за парушэнні правоў чалавека. Намі былі высланы адпаведныя запыты ў Еўрапейскую камісію пра ўвядзенне новых санкцый, бо рэпрэсіі ў Беларусі не спыняюцца». Фота: НАУ-медыя Павел Латушка падчас выступу адзначыў, што важна рабіць у бліжэйшы час, каб дасягнуць нашай супольнай мэты: Умацаванне дэмакратычных інстытутаў. Абарона правоў і інтарэсаў беларусаў за мяжой. Важна прыняць сур’ёзны выклік, звязаны са зменамі міграцыйнай палітыкі ў краінах-сябрах Еўрапейскага саюза. Неабходна працягваць аказваць падтрымку былым палітзняволеным, і тут вельмі важная праца праводзіцца праваабарончымі арганізацыямі і ініцыятывамі. Падтрымка нацыянальнага адраджэння, культуры і адукацыі. Нацыя жыве датуль, пакуль жыве яе культура і мова. Супрацьдзеянне паглынанню суверэнітэту і прарасійскай прапагандзе. «Неабходна ўвесці санкцыі ў дачыненні да структур так званай "Саюзнай дзяржавы", якую Расія выкарыстоўвае для дэмантажу нашай незалежнасці». Важна, каб павялічваліся выдзяляемыя Еўрапейскім саюзам рэсурсы для эфектыўнага супрацьдзеяння магутнай прарасійскай прапагандысцкай машыне. Сёння ўзрастаюць пагрозы ўцягвання Беларусі ў гарачую фазу вайны. Менавіта таму ў Аб’яднаным Пераходным Кабінеце прынята рашэнне аб стварэнні Сітуацыйнага штаба. Працяг падтрымкі Украіны і нашых добраахвотнікаў. Працяг працы па прыцягненні да адказнасці за злачынствы супраць чалавечнасці супраць беларускага народа, за незаконнае перамяшчэнне ўкраінскіх дзяцей у Міжнародным крымінальным судзе, а таксама за злачынства агрэсіі ў межах ствараемага Спецыяльнага трыбунала па злачынстве агрэсіі супраць Украіны. «Мы добра разумеем адзін аднаго. Разумеем, як нам цяжка. Як за гэтыя гады назапасілася стомленасць, боль, адчуванне нявызначанасці і часам выгаранне. Ці ёсць у нас іншы варыянт? Іншы варыянт — гэта здацца. Такога варыянту для нас не існуе. У нас проста няма права спыніцца. Нам цяжка, але мы мусім ісці далей. Бо акрамя нас гэтага не зробіць ніхто. Вокны магчымасцяў для пачатку перамоў пра транзіт могуць адкрывацца раптоўна. Адным з іх можа стаць і пачатак працэсу перамоў пра мір па завяршэнні вайны Расіі супраць Украіны. Да гэтага мы таксама мусім быць гатовыя і дакладна трансляваць сваю пазіцыю Па-першае: сітуацыя ў Беларусі і яе змяненне мусяць быць абавязковым прадметам гэтых перамоў. І суб’ектнасць, інтарэсы беларускага грамадства мусяць быць у іх улічаныя. Па-другое: пачатак унутранага дыялогу ў фармаце Круглага стала паміж дзеючымі ўладамі і дэмсіламі мусіць быць умовай для ўдзелу Беларусі ў мірных перамовах як аднаго з бакоў. Фота: НАУ-медыя Мы прайшлі праз каласальныя выпрабаванні. Але мы захавалі галоўнае – усведамленне сябе і сваёй суб’ектнасці. Мы вернем сабе свой дом, вернемся да родных і блізкіх і адновім справядлівасць. Бо беларусы заўсёды здолеюць дамовіцца з беларусамі. Мы мусім памятаць. Наш дом – адзін. Наш лёс – супольны. Давайце не забываць пра гэта. Таму што Беларусь у нас адна. І таму што мы – адзін народ!».

Арцём Брухан: Спікер Каардынацыйнай Рады з траўня 2025 года, Аналітык, Намеснік Кіраўніка НАУ. Фота: НАУ-медыя «Менавіта ўварванне расійскіх войскаў з тэрыторыі Беларусі зрабіла магчымымі баі пад Кіевам, маштабныя злачынствы супраць цывільнага насельніцтва ў Бучы, Ірпені, Гастомелі і іншых населеных пунктах Кіеўскай, Чарнігаўскай, Сумскай і Жытомірскай абласцей», — адзначыў намеснік кіраўніка Народнага антыкрызіснана упраўлення Арцём Брухан падчас спецыяльнага мерапрыемства ў межах Канферэнцыі «Новая Беларусь» «Роля Беларусі ў агрэсіі супраць Украіны: прыцягненне вышэйшага кіраўніцтва рэжыму Лукашэнкі да адказнасці», арганізаванага НАУ і Прадстаўніцтвам Кабінета па транзіце ўлады. У межах мерапрыемства адбылася прэзентацыя «Фактычныя абставіны: дакументаванне ролі Беларусі ў агрэсіі», у якой прынялі ўдзел Арцём Брухан, выканаўчы дырэктар iSANS Уладзімір Кобец, прадстаўнік BELPOL Уладзімір Жыгарь, кіраўніца Праграмы міжнароднай бяспекі Польскага інстытута міжнародных спраў Ганна Марыя Дынэр, аналітык Rochan Consulting Конрад Скарупа. «У святле стварэння Спецыяльнага трыбунала па злачынстве агрэсіі супраць Украіны асабліва важным з’яўляецца ўсебаковае дакументаванне інфармацыі, якое дазволіць даць аб’ектыўную прававую ацэнку дзеянням асоб, адказных за гэтае злачынства». Падчас выступу Арцём Брухан распавёў пра працу, якую НАУ вядзе ў кірунку дакументавання інфармацыі аб здзяйсненні рэжымам Лукашэнкі акту агрэсіі, распавёў метадалогію працы, структуру задакументаванай інфармацыі, а таксама храналогію падзей і дзеянняў кіраўніцтва Беларусі, якія абумовілі агрэсію супраць Украіны з тэрыторыі Беларусі. «У аснове дакументавання ляжыць метадалогія расследаванняў па адкрытых крыніцах, адаптаваная да міжнародных стандартаў збору і захавання лічбавых доказаў, якія прымяняюцца ў міжнародным крымінальным правасуддзі. Кожны эпізод афармляецца як асобнае дасье, якое ўключае зыходны матэрыял, яго захаваныя копіі ў незалежных фарматах і пратакол дакументавання. У пратаколе фіксуюцца звесткі, якія дазваляюць пацвердзіць паходжанне і спосаб атрымання інфармацыі. Падчас прэзентацыі было адначана, што асобная ўвага надаецца такім крыніцам, як: нарматыўныя прававыя акты, якія прымаюцца Расіяй і Беларуссю, у тым ліку ў межах Саюзнай дзяржавы; афіцыйныя заявы вышэйшага палітычнага і ваеннага кіраўніцтва Беларусі і Расіі; публічныя заявы вайскоўцаў; незалежныя камерцыйныя геапрасторавыя здымкі. «Мэтай дакументавання з’яўляецца не толькі фіксацыя фактаў, але і ўстанаўленне прычынна-выніковай сувязі паміж задакументаванымі абставінамі і канкрэтнымі службовымі асобаміі». Асобна была прэзентавана структура задакументаванай інфармацыі. Адпаведныя дасье можна падзяліць на 7 катэгорый. Арцём Брухан: Спікер Каардынацыйнай Рады з траўня 2025 года, Аналітык, Намеснік Кіраўніка НАУ. Фота: НАУ-медыя Таксама Арцём Брухан прадставіў храналогію агрэсіі Беларусі супраць Украіны: «Факты, якія мы маем і задакументавалі, сёння даюць падставы меркаваць, што адпраўным пунктам у планаванні акта агрэсіі Беларусі супраць Украіны стала сустрэча Аляксандра Лукашэнкі і прэзідэнта Расіі Уладзіміра Пуціна 29 снежня 2021 года. Падчас яе Лукашэнка ўпершыню і нечакана агучыў як асабістую прапанову правядзенне вучэнняў, якія пазней атрымалі назву «Саюзная рашучасць — 2022» і фактычна завяршыліся ўварваннем расійскіх войскаў ва Украіну з тэрыторыі Беларусі. У. Пуцін пры гэтым прадставіў гэтыя вучэнні як ужо ўзгодненыя і назваў тэрміны іх правядзення — люты–сакавік 2022 года. Наступнай зафіксаванай падзеяй стала 18 студзеня 2022 года, калі Міністэрства абароны Беларусі ўпершыню афіцыйна абвясціла пра праверку сіл рэагавання Саюзнай дзяржавы і паведаміла, што яна пройдзе ў два этапы: да 9 лютага — перакідка войскаў і стварэнне групоўкі; 10–20 лютага — сумеснае вучэнне "Саюзная рашучасць — 2022". Былі названыя асноўныя палігоны і аэрадромы. Я ж хацеў бы канстатаваць, што храналогія дзеянняў вышэйшага ваенна-палітычнага кіраўніцтва Беларусі, зафіксаваная інфармацыя і заявы не пакідаюць ніякіх сумненняў у наўмысным і ўсвядомленым характары дзеянняў кіраўніцтва рэжыму Лукашэнкі па прадастаўленні тэрыторыі Беларусі для агрэсіўнай вайны Расіі супраць Украіны».

«Думаю, што транзіт улады пачаўся 9 жніўня 2020 года, і ён пачаўся таму, што ў гэты момант беларускі народ пачуў сваю суб’ектнасць», — адзначыў намеснік кіраўніцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета, кіраўнік НАУ Павел Латушка падчас дыскусійнай панелі «Не чакаць, а ствараць новае вакно магчымасцяў. Выклікі, стратэгія, прыярытэты» ў межах пятай Канферэнцыі «Новая Беларусь». У дыскусіі таксама прынялі ўдзел прэзідэнтка-элект Беларусі, кіраўніца Аб’яднанага Пераходнага Кабінета Святлана Ціханоўская, беларускі грамадскі і палітычны лідар Віктар Бабарыка, сустаршыня Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі, пісьменнік, былы палітвязень Павел Севярынец, спікер Каардынацыйнай Рады Арцём Брухан. Падчас выступу Павел Латушка адзначыў важнасць таго, каб беларускія дэмакратычныя сілы былі суб’ектам у патэнцыйных перамовах паміж рэжымам Лукашэнкі і ЕС, прывёўшы досвед перамоваў ЕС з Лукашэнкам у 2014—2016 гадах, калі Лукашэнка вызваліў усіх палітзняволеных, а ЕС са свайго боку пайшоў на беспрэцэдэнтнае збліжэнне з рэжымам Лукашэнкі. «Але ўсё роўна ў 5 раз, я падкрэсліваю, у 5 раз Лукашэнка здрадзіў еўрапейскім партнёрам. Ён схлусіў, ён падмануў еўрапейскіх партнёраў і падмануў беларускі народ. Вось тады якраз было гэта акно магчымасцяў. Чаму гэта адбылося? Бо апазіцыя не была суб'ектам гэтых перамоваў. Наша стратэгія павінна базавацца на суб'ектнасці дэмакратычных сілаў. Нам трэба мець дакладную пазіцыю на перамовы. Наша задача не дапусціць, каб еўрапейскія партнёры пайшлі на здзелку з рэжымам узору 2016 года, калі дэмсілы былі выключаны. Нічога пра нас без нас. Мы суб'ект, а не аб'ект. Захад паверыў тады Лукашэнку, а Лукашэнка здрадзіў. І мы атрымалі жахлівыя 2020 і 2022 гады». Фота: НАУ-медыя Павел Латушка падкрэсліў важную розніцу ў падыходзе прадстаўнікоў дэмакратычных сіл да перамоваў з рэжымам: «На сённяшні дзень ёсць 2 пазіцыі ў дэмакратычных сілах. Я чую: адна пазіцыя — пачаць размаўляць з Лукашэнкам без удзелу беларускага грамадства, зацягнуць у амерыканскія перамовы Еўрапейскі саюз. Гэта робіцца фактычна для таго, каб зацягнуць усімі спосабамі ЕС на абед да Лукашэнкі, дзе блюдам будзе беларускі народ. І там нас будуць гатаваць. Не ведаю, як вы, я не хачу быць блюдам. Я супраць. Я хачу ў гэтай сітуацыі быць суб'ектам і працаваць на суб'ектнасць беларускага грамадства. Таму наша мэта — гэта нацыянальны дыялог. Перамовы наменклатуры і дэмакратычных інстытутаў пры фасілітацыі Еўрапейскага саюза, які мае велічэзныя інструменты». Павел Латушка адзначыў 4 умовы транзіту ўлады ў Беларусі: 1. Наяўнасць моцнага, шматкомплекснага крызісу, які ў Беларусі сёння існуе. 2. Наяўнасць фундаменту, базавай аб’ядноўваючай падставы для выхаду з крызісу — гэта незалежнасць, бо 97% беларусаў хочаць жыць у незалежнай краіне. 3. Асэнсаванне прагматыкамі ўнутры рэжыму Лукашэнкі таго, што перамены неабходны. «І я веру ў тое, бо ведаю шмат сённяшніх міністраў, намеснікаў міністраў, чыноўнікаў, з якімі мы размаўлялі раней, што яны прагматыкі. Зразумела, што выказаць сваю думку сёння не могуць, але яны ёсць». 4. Аслабленне донара нумар адзін. «Хто з'яўляецца донарам нумар адзін? Расійская Федэрацыя. І мы зараз бачым з вамі дальнабойныя ўкраінскія санкцыі. Мы бачым назапашвальны эфект амерыканскіх і еўрапейскіх санкцый. І вось калі донар не зможа ўтрымліваць свайго проксі, гэта будзе выкананне 4 умовы. І гэтая сітуацыя набліжаецца». Падчас выступу Павел Латушка прывёў гістарычны прыклад трансфармацыі ў Польшчы, калі камуністычныя ўлады Польшчы катэгарычна адмаўляліся ад дыялогу з грамадствам, але ўсё роўна былі вымушаны пайсці на яго: «Мы настойваем на тым, каб працягваўся ціск на рэжым Лукашэнкі, каб павялічваліся санкцыі, каб ствараць яму найгоршыя ўмовы для функцыянавання. Бо набліжаецца гэта акно магчымасцяў».

Фота: НАУ-медыя «Наяўная зафіксаваная інфармацыя дазваляе з упэўненасцю сцвярджаць, што ў дзеяннях Лукашэнкі прысутнічаюць усе элементы злачынства агрэсіі, якія падпадаюць пад юрысдыкцыю Спецыяльнага трыбунала за злачынства агрэсіі супраць Украіны», — адзначыў намеснік кіраўніцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета, кіраўнік НАУ Павел Латушка падчас спецыяльнага мерапрыемства ў межах Канферэнцыі «Новая Беларусь» «Роля Беларусі ў агрэсіі супраць Украіны: прыцягненне вышэйшага кіраўніцтва рэжыму Лукашэнкі да адказнасці», арганізаванага НАУ і Прадстаўніцтвам Кабінета па транзіце ўлады. У межах спецыяльнага мерапрыемства адбылася дыскусійная панэль «Адказнасць за агрэсію: прававыя і палітычныя аспекты», у якой прынялі ўдзел Павел Латушка, міністр-паўнамоцны, намесніца Пасла Літвы ў Польшчы Юргіта Дапкутэ, пасол па асаблівых даручэннях МЗС Украіны, які адказвае за сувязь з беларускімі дэмакратычнымі сіламі Яраслаў Чарнагор, а таксама старэйшы эксперт Аддзела Беларусі, Украіны і Малдовы Цэнтра ўсходніх даследаванняў Каміль Клысінскі. Падчас выступу Павел Латушка прадставіў падрабязную ацэнку дзеянняў Лукашэнкі і прадстаўнікоў яго рэжыму з пункту гледжання міжнароднага крымінальнага права, а таксама намаганні беларускіх дэмакратычных сіл па прыцягненні да адказнасці вінаватых за злачынства агрэсіі супраць Украіны. Фота: НАУ-медыя «З заяў і фактычных наступстваў вынікае, што Лукашэнка непасрэдна абмяркоўваў з Уладзімірам Пуціным размяшчэнне войскаў Расіі ў Беларусі; забяспечыў падрыхтоўку і перадачу Расіі ваеннай інфраструктуры, ініцыяваў і ажыццявіў размяшчэнне войскаў Расіі ў Беларусі. Ці ўсведамляў Лукашэнка, што фактычныя абставіны, звязаныя з прадастаўленнем тэрыторыі Беларусі для агрэсіі Расіі супраць Украіны, несумяшчальныя са Статутам ААН і з'яўляюцца яго відавочным парушэннем? Зыходзячы з яго ж уласных заяў, вынікае, што цалкам. З самага пачатку агрэсіі супраць Украіны НАУ і беларускія дэмакратычныя сілы сістэмна збіраюць доказы і выступаюць на міжнародных пляцоўках за прыцягненне вінаватых да міжнароднай крымінальнай адказнасці. У прыватнасці, НАУ склала шэраг фармулёвак пра адказнасць прадстаўнікоў рэжыму Лукашэнкі, якія былі ўключаныя ў рэзалюцыі Еўрапейскага парламента. Паводле майго меркавання, найбольш важным з нашага боку вынікам з'яўляецца ўключэнне папраўкі ў рэзалюцыю ПАСЕ «Расійская агрэсіўная вайна супраць Украіны: неабходнасць забяспечыць адказнасць і пазбегнуць беспакаранасці» ад 9 красавіка 2025. Папраўка № 5 сфармуляваная НАУ і пралабіраваная мною як дэлегатам Каардынацыйнай рады ў ПАРЕ пры падтрымцы калег з дэлегацыі. Даная рэзалюцыя стала палітычнай асновай для падпісання Пагаднення пра стварэнне Спецыяльнага трыбунала», — адзначыў Павел Латушка. Фота: НАУ-медыя «Акрамя неабходнасці расследаваць ролю Беларусі ў агрэсіі супраць Украіны і прыцягнуць да адказнасці вінаватых, вельмі важна таксама належным чынам расследаваць меркаваныя злачынствы супраць чалавечнасці, звязаныя з гвалтоўнай дэпартацыяй беларускага народа. Менавіта таму ў 2024 годзе Урад Літвы перадаў “беларускую сітуацыю” пракурору Міжнароднага крымінальнага суда ў адпаведнасці з артыкулам 14 Рымскага статута з просьбай правесці расследаванне меркаваных злачынстваў супраць чалавечнасці, учыненых рэжымам Лукашэнкі. Зварот быў падмацаваны дакументальнымі доказамі сістэмнага пераследу, прымусовага перамяшчэння і дэпартацыі беларускіх цывільных асоб, якіх пракурор МКС палічыў дастатковымі для пачатку афіцыйнага расследавання ў сакавіку 2026 года», — адзначыла намесніца пасла Літвы ў Польшчы Юргіта Дапкутэ. «Хачу падзякаваць спадару амбасадару Паўлу Латушку за нададзеныя матэрыялы. Хацеў бы сказаць, што апошнія перададзеныя матэрыялы ўжо пайшлі ў працу. Спачатку яны былі перададзеныя Дэпартаменту міжнароднага права Міністэрства замежных спраў, і зараз яны апрацоўваюцца. І я думаю, што яны будуць выкарыстаныя ў гэтай нашай барацьбе супраць рэжыму Лукашэнкі. А апошнія матэрыялы, за выключэннем тых папярэдніх, якія перадаваліся падчас прамых сустрэч, былі перададзеныя праз наша пасольства ў Варшаве, праз спадара амбасадара Васыля Боднара. І гэты запыт быў адпаведна атрыманы, суправаджальным лістом перанакіраваны і прайшоў правільны бюрократычны шлях, які абавязвае дзяржаўныя органы працаваць з ім», — падкрэсліў Яраслаў Чарнагор. «Няма ніякіх сумневаў адносна самога статусу Беларусі як суагрэсара. Спробы Мінска стаць медыятарам у гэтай вайне варта адкінуць як адназначную дэзінфармацыю і абманную гульню, якая не мае нічога супольнага з рэальнасцю. У сувязі з гэтым Беларусь, калі б яна хацела апынуцца за сталом мірных перамоў, якія, я спадзяюся, калі-небудзь адбудуцца, мусіць знаходзіцца там як суагрэсар, а не як медыятар, не як пасрэднік і не як арганізатар мірных размоў. Калі мы будзем паслядоўнымі, яна апынецца там менавіта як суагрэсар. Таму Беларусь Лукашэнкі не можа адыграць ролю бесстаронняга медыятара, бо яна ім не з'яўляецца і ў тым выглядзе, у якім існуе, быць не можа», — адзначыў вядомы польскі эксперт Каміль Клысінскі. На мерапрыемстве былі прысутныя прадстаўнікі МЗС і пасольстваў Аўстрыі, ЗША, Латвіі, Літвы, Польшчы, Украіны, Эстоніі, польскія эксперты, беларускія незалежныя і міжнародныя СМІ.

Выява мае ілюстрацыйны характар Выдача польскіх гуманітарных віз для былых палітычных зняволеных і членаў іх сем’яў, рэпрэсаваных беларусаў, а таксама легалізацыя былых палітвязняў і членаў іх сем’яў на тэрыторыі Польшчы стала адной з галоўных тэм абмеркавання падчас сустрэчы намесніка кіраўніцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета, кіраўніка НАУ Паўла Латушкі з дырэктаркай Кансульскага дэпартамента МЗС Польшчы Юстынай Хжаноўскай. У сустрэчы таксама ўзяў удзел юрыст НАУ, дэлегат Каардынацыйнай Рады Міхаіл Кірылюк. Падчас сустрэчы бакі абмеркавалі пытанні: выдачы польскіх гуманітарных віз для былых палітычных зняволеных і членаў іх сем’яў; легалізацыі былых палітвязняў і членаў іх сем’яў на тэрыторыі Польшчы; запрашэння блізкіх членаў сем’яў грамадзян Беларусі, якія маюць у Польшчы дазвол на пражыванне з гуманітарных прычын; звязаныя з наданнем міжнароднай абароны для грамадзян Беларусі на тэрыторыі Польшчы з улікам новых падыходаў да міграцыйнай палітыкі ў Польшчы. У ходзе сустрэчы былі знойдзены рашэнні пры падтрымцы МЗС Польшчы па шэрагу складаных індывідуальных сітуацый, звязаных з гуманітарным садзейнічаннем грамадзянам Беларусі. Фота: Архіўнае Асобна Павел Латушка прадставіў разгорнутую інфармацыю пра сітуацыю з правамі чалавека ў Беларусі. Спецыяльна для гэтай сустрэчы ініыятывай па падтрымцы палітычных зняволеных «Dissidentby» была падрыхтавана інфармацыя, у якой паведамляецца пра тое, што ў ліпені 2026 года зафіксавана 78 новых крымінальных спраў палітычнага характару. У шырэйшым кантэксце, з пачатку 2026 года зафіксавана 694 новыя выпадкі палітычна матываваных пераследаў. Таксама падчас сутрэчы была прадстаўлена інфармацыя праваабарончага цэнтра «Вясна», што за ліпень 2026 года 38 чалавек прызнаны палітвязнямі. Павел Латушка асабліва звярнуў увагу на тое, што сітуацыя з правамі чалавека ў Беларусі не змянілася. Працягваецца вынясенне палітычных прысудаў, набываюць моц прысуды па крымінальных справах, распачатых у папярэднія гады. Адначасова значна пашыраецца так званы «спіс экстрэмісцкіх арганізацый». У якасці прыкладу былі прыведзены апошнія рашэнні судоў рэжыму пра ўключэнне ў т.зв. спіс «экстрэмісцкіх матэрыялаў» Еўраньюс, Польскага агенцтва друку (PAP), а таксама прызнанне Еўрапейскага гуманітарнага ўніверсітэта «экстрэмісцкай арганізацыяй». Павел Латушка адзначыў, што сотні беларускіх ініцыятыў, зарэгістраваных як у Беларусі, так і на тэрыторыі Польшчы і іншых еўрапейскіх краін, прызнаны «экстрэмісцкімі арганізацыямі». Прадстаўнікі польскага МЗС пагадзіліся, што не было і няма падстаў лічыць, што рэжым Лукашэнкі памяншае рэпрэсіі ў Беларусі. Адносна паездак у Беларусь асоб, якія маюць падвойнае грамадзянства — Беларусі і Польшчы, прадстаўнікі польскага МЗС адзначылі важнасць прымаць да ўвагі, што «польскія грамадзяне, якія таксама маюць беларускае грамадзянства, паводле беларускага права разглядаюцца выключна як грамадзяне Беларусі. Тым самым у крызіснай сітуацыі польскі консул не будзе мець магчымасці аказаць консульскую дапамогу польскаму грамадзяніну, які мае таксама грамадзянства Беларусі. Гэта тычыцца і непаўналетніх». Павел Латушка падзякаваў за эфектыўныя працоўныя сустрэчы з кіраўніцтвам Консульскага дэпартамента МЗС Польшчы. Выказаў падзяку за дапамогу, якую ажыццяўляе знешнепалітычнае ведамства Польшчы ў атрыманні гуманітарных віз для грамадзян Беларусі, таксама за дапамогу ў вырашэнні розных складаных індывідуальных сітуацый. Дасягнута дамоўленасць, што на пастаяннай аснове ў МЗС Польшчы будуць і надалей перадавацца інфармацыйныя матэрыялы пра рэпрэсіі ўнутры Беларусі. Асобна Павел Латушка праінфармаваў пра павелічэнне ў апошнія дні транснацыянальных рэпрэсій у дачыненні да грамадзян Беларусі, якія пражываюць на тэрыторыі Польшчы, звязаных з завочнымі прысудамі, спробамі вярбоўкі, шантажу, аказання ціску на актывістаў праз блізкіх і сваякоў, якія жывуць на тэрыторыі Беларусі.

Павел Паўлавіч Латушка: Намеснік кіраўніцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета Беларусі, Кіраўнік Народнага антыкрызіснага ўпраўлення, Лідар фракцыі «Каманда Латушкі і Рух "За Свабоду"» ў складзе Каардынацыйнай Рады 4-га склікання Прама сёння адбываецца сістэмны этнацыд і культурны генацыд беларускага народа У Расіі і Беларусі прымаюцца законы пра «генацыд савецкага» і «генацыд беларускага народа» ў гады Другой сусветнай вайны. Пракуратура раней Шведа а цяпер Гары выкарыстоўвае гістарычную трагедыю як палітычную дубінку супраць апанентаў. Але пакуль яны прыкрываюцца мінулым, у сучаснай Беларусі здзяйсняецца сапраўдны этнацыд. Што стаіць за гэтым тэрмінам? Этнацыд — гэта свядомая палітыка знішчэння нацыянальнай ідэнтычнасці і самасвядомасці народа. Юрыст Рафаэль Лемкін, які ўвеў паняцце «генацыд», падкрэсліваў: генацыд — гэта не толькі фізічнае забойства. Яго найважнейшая складовая — культурны генацыд, гэта значыць накіраванае знішчэнне мовы, культуры і гістарычнай памяці групы людзей, ператварэнне іх у паслухмяных манкуртаў. Менавіта гэта робіцца ў Беларусі з 2020 года. Давайце звернемся да сухіх, але страшных лічбаў Нацыянальнага статыстычнага камітэта. Згодна з перапісам насельніцтва, у 1999 годзе 85,6% грамадзян лічылі беларускую мову роднай. У 2019 годзе гэты паказчык упаў да 61,2%. А за апошнія 10 гадоў колькасць школьнікаў, якія навучаюцца па-беларуску, зменшылася на 34,4%! Зараз агулам па краіне на роднай мове навучаецца ўсяго каля 8% школьнікаў — гэта крыху больш за 88 тысяч дзяцей на ўсю 9-мільённую краіну. Але найбольш катастрафічная сітуацыя ў сталіцы. У Мінску па-беларуску навучаецца ўсяго 1,6% школьнікаў! Гэта крыху больш за 3,5 тысячы дзяцей на двухмільённы горад. Гэта найніжэйшы паказчык сярод усіх рэгіёнаў. Беларускамоўныя гімназіі ў рэгіёнах прымусова перанакіроўваюць на рускую мову, а станам на 2026 год у краіне няма ніводнай моўнай школы, дзе замежнікі маглі б афіцыйна вывучаць беларускую мову. Сёння толькі 1,4% норматворчых актаў у Беларусі публікуюцца па-беларуску. Мова свядома выціскаецца з усіх сфер. Фестываль гістарычнай рэканструкцыі «Наш Грунвальд». Крынiца: ru.belarus.travel Рэжым нават не сорамеецца сваіх намераў. Кіраўнік Нацыянальнай бібліятэкі i дэпутат палаткі Вадзім Гігін у эфіры ў прапагандыста Азаронка адкрыта заяўляе пра знішчэнне культурных ініцыятыў. Ён так і кажа: «Будет ли оттепель? Будет вам по голове оттепель эта. Будем искоренять до конца. И то, что вы там верещите, то, что вы там паникуете, то, что у вас кривые лица — для нас это говорит, что мы всё делаем правильно. И более того, ни «Рагной», ни этим «Грюнвальдом» ничего не закончится. (…) И поверьте, как «Кнігаўку» когда-то испепелили просто, так и дальше так будет». А прапагандыст Азаронак дабаўляе, што асабіста маніторыць інтэрнэт у пошуках «крамолы», шукаючы, дзе збіраюцца беларускія паэткі ці дзе прадаюцца сувеніры з нацыянальным арнаментам. І вынік іх чорнай справы бачны: Зачыненая этнакрама Ragna, знішчаны брэнды HONAR і LSTR Adzieńnie. Забаронены фестываль гістарычнай рэканструкцыі «Наш Грунвальд», які ладзіўся 16 гадоў запар. Больш за 117 прадстаўнікоў культуры знаходзяцца за кратамі ці на «хіміі» — сярод іх Павел Белавус, музыкант Алег Хаменка. У турме закатаваны і памёр выбітны мастак Алесь Пушкін. Ліквідавана больш за 260 культурных арганізацый, звольнена па палітычных матывах як мінімум 428 дзеячаў культуры. Усе беларускія культурныя асяродкі за мяжой — «Вольныя купалаўцы», Музей Вольнай Беларусі, «Будзьма беларусамі» — абвешчаныя «экстрэмісцкімі». Проста за прагляд іх матэрыялаў у Беларусі пагражае турма. Фестываль гістарычнай рэканструкцыі «Наш Грунвальд». Крынiца: ru.belarus.travel Як былы дырэктар Купалаўскага тэатра, я бачу гэты бязлітасны пагром знутры. З Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы былі звольненыя 58 чалавек, з іх 36 акцёраў — фактычна ўся трупа! На іх месца прызначаюць расійскіх рэжысёраў і акцёраў. Адзіны цалкам беларускамоўны тэатр прымусова русіфікуюць. З 2019 па 2024 год колькасць назваў кніг на беларускай мове скарацілася з 1271 да 893, а сукупны тыраж упаў амаль на 700 000 асобнікаў. Незалежныя выдавецтвы «Янушкевіч», «Кнігазбор», Gutenberg Publisher абвешчаны экстрэмісцкімі. Мінінфарм забараніў 258 кніг, а спісы так званых «экстрэмісцкіх матэрыялаў» налічваюць больш за 9 тысяч аб'ектаў. З школьнай праграмы выкінуты раман Уладзіміра Караткевіча «Каласы пад сярпом тваім»! Больш за 50 вядучых гісторыкаў былі звольненыя з інстытутаў і ВНУ або выціснутыя з краіны. На 2026–2027 гады Мінск і Масква ўводзяць адзіныя падручнікі гісторыі «Саюзнай дзяржавы», дзе перыяд Рэчы Паспалітай прадстаўляецца цяжкім выпрабаваннем, а Расійская імперыя — эпохай міру. Дэмантуюцца помнікі Касцюшкі і Каліноўскаму, затое ў Мінску ставяць 11-метровы манумент Аляксандру Неўскаму. І ведаеце, чаму гэта адбываецца? Вадзім Гігін. Крыніца: sb.by Я згадаю адну асабістую размову з Лукашэнкам, калі я яшчэ працаваў у міністэрстве. Ён аднойчы сказаў мне сам-насам: «Я б і сам загаварыў па-беларуску, але тады Пуцін будзе прадаваць мне нафту значна даражэй». Вось і ўся сутнасць гэтага палітыка. Ён гатовы прадаць беларускую мову, культуру і гісторыю за танную нафту, газ і захаванне ўласнай улады. Заходні свет доўга ўспрымаў сітуацыю ў Беларусі проста як лакальны крызіс правоў чалавека. Гэта небяспечная памылка. Світшот брэнда LSTR з прынтам «Аве, Канстанцін!». На ім Каліноўскі з паўстанцамі, малюнак стылізаваны пад «Тайную вячэру». Крыніца: nina.nashaniva.com Сёння культура — гэта лінія фронту. Без маштабнай падтрымкі беларускай мовы і ідэнтычнасці Еўрапейскі Саюз атрымае на сваёй мяжы альбо новую губерню Расіі, альбо краіну з цалкам замешчаным расійскім менталітэтам — агрэсіўным і мілітарызаваным. Знішчэнне культуры ператварае 9 мільёнаў беларусаў у бязлікі мабілізацыйны рэсурс Крамля. Даследаванні інстытута Эберта даводзяць: менавіта нацыянальна свядомыя беларусы найбольш падтрымліваюць еўрапейскі шлях Беларусі. Знішчаючы мову, Лукашэнка знішчае еўрапейскую будучыню краіны. Нацыя можа выжыць без межаў, але яна ніколі не выжыве без нацыянальнай ідэнтычнасці. Калі мы не абаронім беларускую культуру сёння, заўтра давядзецца будаваць новыя расійскія ваенныя базы і ісці на чарговае СВО. Але я веру ў наш народ. Беларуская мова жыве ў нашых сэрцах, у нашых кнігах і ў нашым супраціве. Падзяліцеся гэтым відэа, стаўце лайкі і напішыце ў каментарах, што для вас значыць беларуская мова сёння. Праўду павінны чуць!

Павел Паўлавіч Латушка: Намеснік кіраўніцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета Беларусі, Кіраўнік Народнага антыкрызіснага ўпраўлення, Лідар фракцыі «Каманда Латушкі і Рух "За Свабоду"» ў складзе Каардынацыйнай Рады 4-га склікання Зварот намесніка кіраўніцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета Беларусі, дэлегата Каардынацыйнай Рады Паўла Латушкі да чыноўнікаў рэжыму 32 гады страчанага часу. Памятаеце той кадр, калі Лукашэнка стаяў у Вярхоўным Савеце Рэспублікі Беларусь і зачытваў прысягу, трымаючы руку на Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь — у цэлым дэмакратычнай, але якая дала яму магчымасць прыйсці да ўлады, а ў далейшым ён яе фактычна разарваў на кавалкі і падпарадкаваў усю ўладу толькі сабе. Алчнаму чалавеку, які прагне толькі ўлады, хоча шмат грошай і хоча вызначаць лёсы людзей. 32 гады страчанага часу. Лукашэнка ніколі не стане дэмакратам, лібералам ці прабеларускім палітыкам. Ён апантаны ўладай, асабістай уладай. Для яго свабода для народа — гэта канец яго кіравання, канец яго асабістага багацця, але галоўнае для яго — вызначаць лёс іншых, знішчаць, катаваць, гвалтаваць, расстрэльваць і забіваць. І атрымліваць ад гэтага яшчэ і асалоду. Гэта чалавек, які страціў усе чалавечыя якасці, а магчыма, і не меў іх. Гэта чалавек, які не ведае пачуцця спагады. Ён самазадавальняецца ў прыніжэнні іншых. Ён карае тых, хто не хваліць яго, не кажа яму пахвальных, угодлівых прамоў. Яго ўлада заснавана на найбольш нізкіх якасцях. На прымусе, а не на перакананні; на страху і ціску; на страху смерці, выгнання, знішчэння як асобы. Яму не патрэбныя асобы побач. Давайце ўявім яго будучыню. У выгнанні і ў пакутах. Але пры гэтым яго ўсё адно знойдуць, бо ён стварыў такую колькасць ворагаў супраць сябе. І іх можна падзяліць на дзве катэгорыі: Першая — тыя, хто хоча помсты і/або абгрунтаванай справядлівасці. Па яго наказах забіта, прыніжана, беспрэцэдэнтна каласальна шмат беларусаў і беларусак. А другая гурпа яго ворагаў — тыя, хто ведае, што ён ведае пра іх. Але я веру і ў другі варыянт — яго будуць судзіць. Вельмі хацеў бы, каб беларускім судом. Калі не — то судом у Гаазе. Усе дарогі Лукашэнкі вядуць у Гаагу. Дарэчы, Лукашэнка знайшоў яшчэ аднаго сур’ёзнага ворага — Украіну і ўкраінскі народ, якія заўсёды будуць хацець пакараць яго. Некалькі слоў пра будучыню наменклатуры вакол Лукашэнкі. У іх таксама два варыянты. Вядома, можа быць і больш, але давайце возьмем за аснову два галоўныя: Адмовіцца ад Лукашэнкі. Гэта трэба будзе зрабіць вельмі хутка, ваш тэрмін знаходжання пры ўладзе хутка скарачаецца. Яго тэрмін, а значыць, і ваш. Другі варыянт — чыноўнікі могуць быць выгнаныя народам або таксама паўстаць перад судом. Час для прыняцця рашэння скарачаецца. Непахісна. Магчымасць для чыноўнікаў — дзяржаўны пераварот або круглы стол з грамадствам, з беларускім народам, дзе мы можам дамовіцца. І вы можаце гэта зрабіць. Беларускі народ, як і вы, стаміўся ад Лукашэнкі. Турчын, прэм’ер-міністр, і Вальфовіч, дзяржсакратар Савета Бяспекі, могуць гэта зрабіць. Вы можаце гэта зрабіць, калі не будзеце баязлівыя. І тады ўвойдзеце ў гісторыю краіны. Пазбаўцеся ад старога! Гэта трэба будзе зрабіць і вельмі хутка. Час непахісна паскараецца. 20.07.2026 Варшава

Святкаванне 27 ліпеня ў 1990-я гады. Фота адноўлена і каларызавана з дапамогай ШІ 27 ліпеня — найважнейшая дата для сучаснай беларускай дзяржаўнасці. Менавіта 27 ліпеня 1990 года была прынятая Дэкларацыя аб дзяржаўным суверэнітэце Беларусі. Гэта дата — нараджэнне нашай сучаснай дзяржавы, кульмінацыя змагання, якое беларусы вялі супраць імперскай савецкай машыны. Гэта супольная перамога беларускага народа. Гэта галоўнае дзяржаўнае свята ў перыяд з 1991 па 1996 год. Сёння гэта яшчэ і сімвал скрадзенай незалежнасці — калі Лукашэнка перанёс Дзень Незалежнасці на іншую дату, намагаючыся перапісаць нашу гісторыю. 27 ліпеня застаецца нашым арыенцірам у барацьбе за свабоду, якую мы мусім весці зноў. І гэта мэта нашай барацьбы — вярнуць Беларусь беларусам. Каб нашы дзяржаўныя святы былі адлюстраваннем гісторыі беларускага народа, а не вынікам рашэнняў аднаго чалавека. Чалавека, які па нейкай прычыне лічыць, што ён і ёсць Беларусь, хаця, як мы ўсе добра ведаем, з самага пачатку быў супраць незалежнасці нашай краіны. Незалежнасць не з’явілася сама па сабе тады і не адновіцца сама па сабе зараз. За ёй стаяць людзі — шмат людзей розных перакананняў і палітычных поглядаў, але аб’яднаных адной мэтай. Нам усім важна пра гэта памятаць. Асабліва тым, хто зараз працуе ў сістэме: памятайце, што сапраўдны вораг беларускай дзяржаўнасці — гэта Лукашэнка і тыя, каму ён служыць. А служыць ён дакладна не беларускаму народу. 27 ліпеня — сапраўдны Дзень Незалежнасці Рэспублікі Беларусь. І калі мы зноў зможам свабодна адзначаць свята нашай дзяржавы, гэта будзе значыць адно: Беларусь вярнулася да нармальнасці, а цёмная старонка нашай гісторыі скончана. Жыве Беларусь!

Павел Паўлавіч Латушка: Намеснік кіраўніцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета Беларусі, Кіраўнік Народнага антыкрызіснага ўпраўлення, Лідар фракцыі «Каманда Латушкі і Рух "За Свабоду"» ў складзе Каардынацыйнай Рады 4-га склікання Падчас VI фестывалю беларускай культуры «TUTAKA», які прайшоў ва ўрочышчы Барык пад Гарадком у Падляшскім ваяводстве Польшчы, Народнае антыкріснае ўпраўленне арганізавала панэльную дыскусію «Круглы стол у Польшчы ў 1989 годзе: ці магчымы такі сцэнар у Беларусі?». У дыскусіі прынялі ўдзел намеснік кіраўніцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета, кіраўнік НАУ Павел Латушка, спікер Каардынацыйнай рады Беларусі Арцём Брухан, намесніца дырэктара Офіса Святланы Ціханоўскай Станіслава Гліннік, кіраўнік Беларускага саюза ў Польшчы, кіраўнік Беларускага Радыё Рацыя Яўген Вапа, былы пасол Польшчы ў Беларусі і Грузіі Марыюш Машкевіч, беларускі і польскі гісторык, прафесар Алег Латышонак. «Мы бачым, што ў бліжэйшы час магчыма можа адкрыцца акно магчымасцяў. І калі яно адкрыецца, мы павінны мець сцэнар. Яразулескі ў Польшчы не гатовы быў праводзіць круглы стол, але быў вымушаны на яго пайсці, Лукашэнка сёння не гатовы. Але не вядома, што будзе, калі адкрыецца гэта акно магчымасцяў», — адзначыў Павел Латушка. «Калі мы кажам пра круглы стол, я пагаджуся з тэзісам, што нельга проста ўзяць гістарычны досвед Польшчы і перакласці стоадсоткава на Беларусь. Сітуацыя змянілася, тэхналогіі змяніліся, палітычны, геапалітычны кантэкст — усё рознае, але, мне падаецца, ва ўсіх мірных транзітах — круглы стол у Польшчы, круглыя сталы ў ГДР, транзіт улады ў Іспаніі — заўсёды была адна важная рэч — гатоўнасць да гэтага палітычных эліт, як апазіцыйных, так і ў першую чаргу наменклатурных», — падкрэсліў Арцём Брухан. «Наша задача — быць гатовымі да розных сцэнароў. Я асабіста абіраю круглы стол як тое, што хутчэй за ўсёдапаможа захаваць жыцці беларусаў. Гэта мусіць быць наш паслядоўны шлях да дэмакратыі. Ён хутчэй за ўсёдаўжэйшы, але ён і найменш стратны для людзей», — зазначыла Станіслава Гліннік «Круглы стол — гэта вялікі, мусіць быць, грамадскі кансенсус. Гэта мусіць быць згода ўсёй палітычнай апазіцыі на тое, каб гэта ўвогуле стартавала. І пытанне, калі ўжо пераходзіць канкрэтна, дзе ён мае адбывацца. У Польшчы круглы стол адбываўся ў Польшчы. Пытанне: дзе мае быць праведзены беларускі круглы стол?», — сцвердзіў Яўген Вапа. «Хуткасць развіцця і трансфармацыі польскай палітыкі, эканомікі, усяго ў Польшчы не такая, як мы жадалі з самага пачатку. Чаму? Таму што мы далі камуністам занадта шмат. Праблема не ў тым, што мы не дайшлі да дэмакратыі, што мы зараз знаходзімся ў дрэннай сітуацыі. Не. Польшча, на шчасце, з’яўляецца ў гэтым рэгіёне Еўропы самым лепшым прыкладам пазітыўнай трансфармацыі з дыктатуры да дэмакратыі, але мы патрацілі 10–15 гадоў», — адзначыў Марыюш Машкевіч. «Усё, што ў гісторыі здарылася пры маім жыцці, было для мяне неспадзяванкай, і таму я сабе ўяўляю кожны сцэнар, прычым хай будзе круглы стол як адзін са сцэнароў, але таксама могуць быць іншыя. Кожны варыянт магчымы, трэба да кожнага варыянта прынамсі маральна падрыхтавацца», — падкрэсліў Алег Латышонак.

Вiдэя: НАУ-медыя З мая па верасень у гарадах, гмінных цэнтрах і вёсках па ўсім Падляшскім ваяводстве Польшчы праходзяць фестывалі беларускай песні і культуры. Арганізатарам фэстаў з’яўляецца Беларускае грамадска-культурнае таварыства ў Польшчы, якое сёлета адзначыла сваё 70-годдзе. Гэтым разам адначасова з фестывалем «TUTAKA», у вёсцы Бандары ў гміне Міхалова прайшоў і фестываль «Беларуская гасцёўня», які праводзіцца ўжо 25 гадоў. На фестывалі выступілі 14 рэгіянальных калектываў з розных гарадоў і вёсак Падляшша, сярод якіх — хор «Крыніца», які існуе ўжо 43 гады і быў заснаваны Беларускім грамадска-культурным таварыствам. На фэсце таксама прысутнічаў намеснік кіраўніцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета, дэлегат Каардынацыйнай Рады Павел Латушка. Падчас фестывалю адбылася сустрэча Паўла Латушкі з прадстаўнікамі беларускай меншасці ў Польшчы. У ходзе яе былі абмеркаваны магчымасці ўзаемнага супрацоўніцтва і падтрымкі беларусаў. Раней Беларусь аказвала спрыянне ў развіцці культуры беларускай меншасці ў Польшчы. Аднак на дадзены момант дзяржава Беларусь адмовілася ад гэтай падтрымкі і практычна спыніла любую дапамогу беларускай меншасці ў Польшчы. Павел Латушка падчас размовы са старшынёй праўлення Беларускага грамадска-культурнага таварыства ў Польшчы Базылем Сегенем адзначыў важнасць аб’яднання беларускай дыяспары і беларускай меншасці ў правядзенні розных мерапрыемстваў, накіраваных на захаванне і развіццё беларускай песні і культуры. Фестывалі праходзяць пры падтрымцы Міністэртсва ўнутраных спраў і мясцовых уладаў Польшчы, за што Павел Латушка выказаў удзячнасць польскаму боку. «Лічу вельмі важным, каб беларуская дыяспара, якая зараз пражывае ў Польшчы, ведала пра гэтыя мерапрыемствы. Гэта ўнікальная магчымасць наведваць беларускія культурныя падзеі ў Польшчы і азнаёміцца з беларускім народным мастацтвам. Перакананы, што кожны, хто цікавіцца беларускай культурай, атрымае вялікую асалоду ад прысутнасці на дадзеных мерапрыемствах», — адзначыў Павел Латушка. Вiдэя: НАУ-медыя Галоўнай падзеяй, якая падводзіць вынікі фэстаў, з’яўляецца гала-канцэрт Агульнапольскага фестывалю «Беларуская песня», на якім сёлета Павел Латушка заснаваў штогадовую прэмію найлепшаму выканаўцу.