Пошук па сайце

«Нашая найважнейшая мэта — вызваленне ўсіх палітзняволеных з турмаў Лукашэнкі, але стратэгічнай мэтай з’яўляецца дэмакратычныя змены ў Беларусі» , — адзначыў намеснік кіраўніцы Аб'яднанага Пераходнага Кабінета, дэлегат Каардынацыйнай Рады Павел Латушка  падчас сустрэчы ў Пасольстве Чэхіі ў Варшаве, прымеркаванай да Міжнароднага дня правоў чалавека .  У сустрэчы прынялі ўдзел прадстаўнікі беларускіх незалежных СМІ і пазаўрадавых арганізацый. Павел Латушка паінфармаваў чэшскі бок пра сітуацыю з рэпрэсіямі, якія працягваюцца і не змяншаюцца ў Беларусі.  Палітык нагадаў, што на сённяшні дзень, паводле звестак праваабарончага цэнтра «Вясна», у Беларусі 1217 палітзняволеных, а паводле звестак Dissidentby — 1273 : Лукашэнка праводзіць перамовы з амерыканскім бокам, але адначасова падманвае амерыканцаў, фактычна вызваліўшы , дзякуючы намаганням амерыканскага боку, у чатыры разы менш палітвязняў, чым было прызнана пасля апошняга вызвалення 11 верасня 2025 года. «Трэба вельмі ўважліва і рэалістычна глядзець на тое, што Лукашэнка не змяняе сваёй рэпрэсіўнай палітыкі» , — адзначыў Павел Латушка. Павел Латушка падкрэсліў важнасць пазіцыі ЕС, якую агучыла ў Брусэлі Вярхоўная прадстаўніца Еўрасаюза па замежных справах і палітыцы бяспекі Кая Калас , што ЕС будзе працягваць падтрымліваць дэмакратычныя сілы Беларусі, адзначыўшы неабходнасць  «ізаляваць, у тым ліку з дапамогай дадатковых санкцый, рэжым, які ўжо чатыры гады дапамагае Расіі весці агрэсіўную вайну супраць Украіны» . Намеснік кіраўніцы Кабінета звярнуўся з просьбай да чэшскага боку падтрымліваць пазіцыю Кабінета, што спачатку рэжым павінен пайсці на дыялог з беларускім грамадствам, дэмакратычнымі інстытутамі, пайсці на рэальныя змены ў сваёй палітыцы, а толькі пасля гэтага можа разлічваць на змены ў пазіцыі ЕС. «Важна, каб Лукашэнка бачыў адзінства ў пазіцыі ЕС адносна яго злачыннага рэжыму і разумеў, што пазіцыя ЕС не зменіцца, пакуль рэжым не пойдзе на рэальныя змены ў сваёй ўнутранай рэпрэсіўнай і знешняй агрэсіўнай палітыкі» , — падкрэсліў Павел Латушка. Таксама прадстаўнік АПК паінфармаваў пасла і чэшскіх дыпламатаў пра дзейнасць Кабінета і Каардынацыйнай Рады, а таксама звярнуўся да прадстаўнікоў Чэхіі з просьбай пра падтрымку ўрада Чэхіі прыцягнення да адказнасці Лукашэнкі за злачынствы супраць чалавечнасці ў дачыненні да беларускага народа. Натхненнем для сустрэчы, якую дыпламатычныя прадстаўніцтвы Чэхіі ладзяць штогод, з'яўляецца ініцыятыва прэзідэнта Францыі Франсуа Мітэрана.  9 снежня 1988 года ён сустрэўся за сняданкам з прадстаўнікамі Хартыі 77 на чале з чэшскім дысідэнтам Вацлавам Гавелам (які пасля дэмакратычных змен стаў прэзідэнтам Чэхіі) у пасольстве Францыі ў Празе.

П. Латушка на міжнародным форуме «Варшаўскі дыялог за дэмакратыю», Варшава, Польшча, 2025. Фона: НАУ-медыя Намеснік кіраўніцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета, кіраўнік НАУ Павел Латушка выступіў на міжнародным форуме «Варшаўскі дыялог за дэмакратыю», прысвечаным тэме «Дэмакратыя і міжнародная бяспека: Абаронцы правоў чалавека на перадавой свабоды». Факты рэпрэсій і маштаб трагедыі Павел Латушка пачаў з канкрэтных лічбаў: з пачатку прэзідэнцкай кампаніі 2020 года палітвязнямі ў Беларусі былі прызнаныя 4278 чалавек. Сёння ў месцах зняволення знаходзяцца больш за 1250 палітвязняў. Але эксперты лічаць, што рэальная колькасць можа быць у два-тры разы вышэйшая. Рэпрэсіі закранулі дзясяткі тысяч беларусаў: не менш за 100 тысяч беларусаў прайшлі праз розныя формы палітычных рэпрэсій. Каля 600 тысяч чалавек былі вымушаныя пакінуць краіну — гэта 6,4% насельніцтва Беларусі. Рэжым узмацняе тэрор і мілітарызацыю Намеснік кіраўніцы АПКБ адзначыў, што рэпрэсіі не спыняюцца, а ўзмацняюцца: толькі з моманту апошняга вызвалення 39 палітвязняў 11 верасня зафіксавана 345 новых крымінальных палітычных пераследаў і прызнана 158 новых палітвязняў — у чатыры разы больш, чым было вызвалена. Павел Латушка прывёў паказальны факт з бюджэту Беларусі: у бюджэце на 2026 год выдаткі на сілавыя структуры і суды вырастуць на 25% і складуць амаль 2 мільярды еўра. Пры гэтым сам бюджэт плануецца з дэфіцытам. Гэта сведчыць, што рэжым плануе працягнуць рэпрэсіі, якія становяцца сістэмаўтваральным фундаментам рэжыму Лукашэнкі. П. Латушка на міжнародным форуме «Варшаўскі дыялог за дэмакратыю», Варшава, Польшча, 2025. Фона: НАУ-медыя Трансгранічныя рэпрэсіі і пагроза для Еўропы Палітык падкрэсліў, што рэпрэсіі выйшлі за межы Беларусі: толькі з пачатку гэтага года ўзбуджана не менш за 970 крымінальных спраў супраць беларусаў за мяжой, у асноўным у Польшчы і Літве. Масава выкарыстоўваюцца завочныя прысуды, канфіскацыя маёмасці і пагрозы расправы. У якасці прыкладу экстэрытарыяльных дзеянняў Павел Латушка прывёў прызнанне Кабінета «тэрарыстычнай арганізацыяй».  Стратэгія: ліквідаваць першапрычыну Павел Латушка прадставіў ключавыя напрамкі працы НАУ: падрыхтоўка прававых ініцыятыў для прыцягнення вінаватых да адказнасці; санкцыйная палітыка (нацыянальныя і наднацыянальныя, эканамічныя і персанальныя санкцыі); камунікацыі ў МУС у Гаазе па пытаннях незаконнай дэпартацыі ўкраінскіх дзяцей;  ініцыяванне пры падтрымцы НАУ зваротаў у МУС па фактах злачынстваў супраць беларусаў; санкцыйныя пакеты ЕС, ЗША, Канады, Вялікабрытаніі (у санкцыйныя спісы ўключаны сотні прадпрыемстваў, асобныя сектары эканомікі, а таксама больш за 400 асобаў рэжыму). Адказваючы на пытанне, што можна зрабіць для падтрымання дэмакратычных памкненняў беларусаў, Павел Латушка асабліва падкрэсліў пытанні адказнасці, бо без выкарыстання міжнароднага права, прававых інструментаў партнёрамі ў ЕС беларусы губляюць веру ў дэмакратыю і эфектыўнасць міжнародных інстытутаў. Намеснік кіраўніцы АПК адзначыў, што сёння складваецца сітуацыя назапашанага эфекту санкцый, патэнцыял якіх павінен быць скарыстаны для прымушэння рэжыму для змен унутранай рэпрэсіўнай і знешняй агрэсіўнай палітыкі.  Павел Латушка прывёў прыклад эфектыўнасці прававых дзеянняў у міжнародным рэчышчы: падача камунікацый у МУС пра незаконнае перамяшчэнне ўкраінскіх дзяцей у Беларусь і іх індактрынацыю фактычна спыніла гэтыя дзеянні рэжыму.  Заклік да партнёраў Звяртаючыся да партнёраў, Павел Латушка адзначыў, што рэжым хоча зняцця санкцый без рэальных зменаў у палітыцы, ажыццявіўшы толькі касметычныя крокі. Нельга дапусціць памылак мінулых гадоў. Ціск павінен захоўвацца да рэальных крокаў: спынення рэпрэсій і пачатку нацыянальнага дыялогу ў фармаце Круглага стала. Намеснік кіраўніцы АПКБ падкрэсліў, што у дэмакратычных сіл ёсць палітычныя інстытуты, прызнанне і падтрымка партнёраў, у партнёраў ёсць інструмент — санкцыі. Іх частковае зняцце магчыма толькі пры ўмове рэальнага дыялогу і палітычных зменаў. Панэль у рамках Форума «Варшаўскі дыялог за дэмакратыю», на якой выступіў Павел Латушка, была арганізавана Цэнтрам міжнародных адносінаў пры   падтрымцы   МЗС Польшчы.

Дзверы, на фоне якіх праводзіліся запісы пакаяльных відэа. Крыніца: malanka.media Юрыдычная кваліфікацыя: Артыкул 7(1)(h) Рымскага статута:  Пераслед па палітычных матывах. Артыкул 7(1)(k):  Іншыя бесчалавечныя дзеянні (наўмыснае прычыненне моцных псіхалагічных пакут, публічнае прыніжэнне). Артыкул 7(1)(e):  Самавольнае пазбаўленне волі. с. Яна вяла невялікі Instagram-блог пра кнігі і жыццё ў Мінску. Пасля жніўня 2020 года яна часам пісала пра свае пачуцці, выкладала фота з белымі стужкамі або кветкамі. У верасні, падчас аднаго з жаночых маршаў, яна зрабіла фота, дзе абдымала сваю сяброўку з маленькім самаробным плакатам «За нашых дзяцей». Да яе прыйшлі 4 лістапада, у 6:15 раніцы, у пакой інтэрната. Двое ў цывільным і двое ў чорнай форме з нашыўкамі «АМАП». Яны не стукалі. Яны выламалі кволы замок, скінулі яе з ложка і прыціснулі тварам да падлогі. «Экстрэмістка, дапрыгалась?» — прашыпеў адзін з іх. У пакоі была яшчэ яе суседка, якая забілася ў кут і маўкліва плакала. Вобыск цягнуўся дзве гадзіны. Яны перавярнулі ўсё: шафы, матрацы, вытраслі змест рукзакоў. Канфіскавалі яе стары ноўтбук, тэлефон і, чамусьці, канспекты па гісторыі беларускай літаратуры. Яе прывезлі ў будынак ГУБАЗіК. Дапыт пачаўся не адразу. Спачатку яе на некалькі гадзін замкнулі ў маленькім пакоі без акна, дзе стаяў толькі адзін табурэт, прымацаваны да падлогі. Потым яе павялі ў кабінет. Аператыўнік, які прадставіўся «маёрам Васілевым», быў дэманстратыўна ветлівы. Ён паклаў на стол раздрукоўкі яе пастоў з Instagram. «Марыя Віктараўна, ну што ж вы так, — пачаў ён, гартаючы паперы. — Вы ж будучы журналіст. Разумная дзяўчына. Навошта вам гэтыя "лялеквады"? Навошта вы звязаліся з гэтымі…» — ён пагардліва тыцнуў пальцам у фота з маршу. М.В. спрабавала спасылацца на Канстытуцыю, на права на мірны пратэст. Маёр расхаваў. «Канстытуцыя? Дзяўчынка, у якім свеце ты жывеш? Твая Канстытуцыя цяпер — гэта Крымінальны кодэкс. Артыкул 342. Да трох гадоў. А вось гэты твой пост, — ён пастукаў па другой раздрукоўцы, — дзе ты пішаш пра хлопцаў з Акрэсціна… гэта ўжо 361-я, "Заклікі да санкцый". Да дванаццаці гадоў. Ты ў 31 выйдзеш. Уся маладосць — у калоніі». Ён даў ёй вады. «Глядзі, — яго тон стаў даверлівым, — нам не патрэбна твая кроў. Мы бачым, што ты спатыкнулася. Што цябе выкарысталі. Ты проста дапаможаш нам, а мы дапаможам табе». План быў просты: яна павінна была запісаць відэа. Сказаць на камеру, што «глыбока раскайваецца», што «паддалася на правакацыі дэструктыўных тэлеграм-каналаў», і заклікаць іншых «не паўтараць яе памылак». «Я не буду гэтага рабіць» , — цвёрда сказала М.В. Усмешка «Васілeва» знікла. Ён націснуў кнопку. У кабінет зайшлі двое ў масках. «Значыць, па-дрэннаму, — сказаў ён. — Зараз паедзеш на Акрэсціна. Да "палітычных". Яны цябе хутка навучаць Радзіму любіць. А ведаеш, што мы зробім з тваёй сяброўкай? З той, што на фота? Мы яе зробім арганізатаркай. А ты пойдзеш саўдзельніцай. Яна ўжо дае паказанні на цябе, дарэчы. Кажа, што гэта ты яе ўцягнула». Гэта была хлусня, але М.В. не ведала пра гэта. Яе зноў замкнулі ў пакоі без акна. Праз гадзіну вярнулі. «Васілeў» паказаў ёй яе тэлефон. «Глядзі, якая ты тут прыгожая. А цяпер уяві, што ўсе гэтыя фота апынуцца на сайтах… ну, ты зразумела. Разам з адрасам і тэлефонам тваіх бацькоў. Хочаш такой славы?» Праз тры гадзіны пагроз, шантажу і псіхалагічнага ціску яна зламалася. Яе пасадзілі перад камерай у тым самым кабінеце. «Васілeў» даў ёй ліст з тэкстам. «Глядзі ў камеру. Кажы шчыра. Калі ўбачу фальш — паедзеш у ізалятар». Яна гаварыла, запінаючыся і захлынаючыся слязьмі. «Я, М.В., раскайваюся… Я паддалася… Я заклікаю…». Апаратчык прымусіў яе зрабіць тры дублі. «Занадта шмат плачаш. Трэба, каб ты была пераканаўчай, а не соплі жавала». Наступным днём відэа з’явілася ва ўсіх праўладных тэлеграм-каналах. У каментарыях пачаўся ад. Адны пісалі: «Продажная шкура», «Сломалась!». Іншыя — «Вось, яшчэ адна прасвятлела». Яе імя, прозвішча і спасылка на Instagram былі ў адкрытым доступе. Яе адпусцілі пад падпіску аб нявыездзе. На наступны дзень яе адлічылі з універсітэта «за ўчынкі, што дыскрэдытуюць званне студэнта». «Васілeў» выканаў частку абяцання: крымінальную справу ўзбудзілі, але не па «цяжкім» артыкуле. Яе судзілі праз два месяцы. Суд цягнуўся 20 хвілін. Нягледзячы на «шчырае раскаянне» на камеру, ёй далі 3 гады «хатняй хіміі». «Яны не проста прымусілі мяне маўчаць, — казала яна пазней, з’ехаўшы з краіны. — Яны прымусілі мяне гаварыць іх словамі. Яны выпатрашылі мяне і набілі сваім тэкстам. Гэта было горш, чым калі б яны мяне проста збілі. Яны скралі маё твар».