Павел Латушка прыняў удзел у пасяджэнні Аб'яднанага Пераходнага Кабінета Беларусі Падчас сустрэч з намеснікам Міністра замежных спраў Літвы Мантасам Адаменасам: абмеркавалі ўзмацненне ціску на рэжым Лукашэнкі ў рамках універсальнай крымінальнай юрысдыкцыі, расследаванняў крымінальных спраў па факце прымусовай пасадкі самалёта Ryanair і вядзення гібрыднай вайны з выкарыстаннем нелегальных мігрантаў. Павел Латушка зазначыў, што вышэйзгаданыя інструменты ціску знаходзяцца ў распараджэнні як пракуратуры Літвы, так і іншых краін. І адказнасць за злачынствы павінна наступіць; дамовіліся прааналізаваць эфектыўнасць эканамічных санкцый і спосабы іх абыходу, якія выкарыстоўваюцца рэжымам; Павел Латушка праінфармаваў аб дзеяннях дэмсіл Беларусі па падтрымцы барацьбы Украіны за сваю незалежнасць і тэрытарыяльную цэласнасць. Падчас сустрэч з дыпламатамі беларускай палітычнай секцыі Амбасады ЗША: Дэталёва абмеркаваны інструменты, якія могуць выкарыстоўваць ЗША для ціску і прыцягнення да адказнасці прадстаўнікоў рэжыму Лукашэнкі. Падчас сустрэчы прадстаўнікоў Пераходнага Кабінета Паўла Латушкі і Аляксандра Азарава з дэпутатам Еўрапарламента ад Літвы Пятрасам Аўштравічусам і былым Старшынёй Канстытуцыйнага суда Літвы Дайнюсам Жалімасам дамовіліся аб: узаемадзеянні па ўзмацненні ціску на рэжым. У бліжэйшы час у інтарэсах грамадзяніна Беларусі будзе пададзена заява ў пракуратуру Літвы ў дачыненні да беларускага суддзі, які вынес неправасудны палітычна матываваны прысуд для стварэння прэцэдэнту па прыцягненні да адказнасці за межамі Беларусі ўсіх суддзяў, якія выносяць палітычныя рашэнні; узаемадзеянні ў рамках ПАСЕ па стварэнні міжнароднага трыбунала за злачынствы супраць чалавечнасці; выкарыстанні прававых механізмаў Еўрапарламента для пашырэння персанальных спісаў асоб, вінаватых у масавых рэпрэсіях у Беларусі.

Аператыўная рэакцыя Прадстаўніка Аб'яднанага Пераходнага Кабінета Беларусі па пытаннях транзіту ўлады на выступленне дыктатара. Менавіта Лукашэнка паставіў Беларусь перад рэальнай пагрозай знікнення дзяржавы. Дыктатар гандлюе незалежнасцю, якая для яго з'яўляецца толькі інструментам захавання ўлады. Лукашэнка — палітычны слабак, ён можа выступаць толькі перад арганізаванымі гледачамі, а перад свабоднымі беларусамі дыктатар гэтага не зробіць ніколі, паколькі ўсведамляе, якую рэакцыю атрымае. Калі нехта з еўрапейскіх палітыкаў павядзецца на заявы Лукашэнкі, значыць і яны з'яўляюцца палітычнымі слабакамі. Беларусы цяпер — пасталелая і спелая нацыя. Мы не павядземся на хлусьню Лукашэнкі, у арсэнале якога толькі гвалт, агрэсія і хлусьня. Мы даможамся таго, што гэты палітычны слабак пакіне палітычную арэну Беларусі раз і назаўжды.

Аліна Коўшык, беларуская журналістка, тэлевядучая, прадусарка, трэнерка, гісторык па адукацыі, стваральніца сацыяльных праектаў. Апошнія 15 гадоў працавала на «Белсаце», дзе была вядучай Студыі Белсат, праграм «ПраСвет» і «54%». Акрамя таго, Аліна была сузаснавальніцай Цэнтру Беларускай Салідарнасці ў Варшаве і ІнБелКульт 2.0, а таксама клуба Беларускі Варшавы. Ідэйная натхняльніца мапы беларускага бізнесу www.bymapka.me. (Вяла першы беларускамоўны кулінарны блог) Чым Аліна Коўшык будзе займацца падчас працы ў Кабінеце? Ствараць стратэгію Нацыянальнага Адраджэння Беларусі Папулярызаваць веды па гісторыі, культуры і беларускай мове Рыхтаваць рэформы ў галіне культуры, адукацыі, СМІ. Каардынаваць працу інстытутаў і ініцыятываў у пытаннях адукацыі, гісторыі і культуры. Спрыяць супрацьдзеянню інфармацыйнай агрэсіі. Сярод яе стратэгічных задачаў — наладжванне працы з міжнароднымі партнёрамі, амбасадамі, міжнароднымі культурніцкімі арганізацыямі для павелічэння падтрымкі беларускай культуры, адукацыі, гісторыі. Таксама Аліна зоймецца стварэннем працоўных камісій па адраджэнні беларускай мовы, гістарычнай памяці ды помнікаў, геральдыцы. Сардэчна вітаем у камандзе!

Доўгія гады мы чулі прапаганду пра «братэрства» і пра тое, што «без Расіі нам нікуды». Але ж куды нас прывёў гэты шлях, гэтая прапаганда і прарасійская палітыка рэжыма Лукашэнкі? Адкажу: да амаль што 30-гадовай дыктатуры гэтага ж самага Лукашэнкі. Да адсталай эканомікі, развіццё якой дыктатура наўмысна стрымлівала, займаючыся замест гэтага гандлем і паступовым продажам нашага суверэнітэту — у абмен на крэдыты, датацыі і танныя энерганосьбіты ад Расіі. І выдаючы гэта за свае «эканамічныя поспехі» — у той час, як дзяржаўныя прадпрыемствы ўсё глыбей прыходзілі ў заняпад, а прыватны бізнэс наўпрост знічшаўся. Менавіта гэты гандаль і штучна створаная залежнасць ад Расіі дазвалялі рэжыму Лукашэнкі трымацца ва ўладзе ўсе гэтыя гады — і дазволілі гвалтоўна ўтрымаць уладу ў 2020-м. Коштам гэтай палітыкі для Беларусі стала яе пераўтварэнне ў ваенны палігон, расійская акупацыя і ўцягненне ў вайну супраць Украіны. Вайну, якой БЕЗ Расіі і Лукашэнкі наўпрост не было б. Але ж вось куды мы прыйшлі разам з «братэрскай» Расіяй. Вось у якой кропцы мы знаходзімся зараз. І ў гэтай кропке я хачу запытаць вас — ці пра такую Беларусь вы марылі? Ці каштавала таго «братэрства» з Расіяй і тыя танныя энерганосьбіты ды крэдыты, якія на многія гады запаволілі развіццё нашай краіны, а разам з тым прывялі яе да акупацыі і вайны? Дык пра якую будучыню для Беларусі вы марыце зараз? З Расіяй і прарасійскім рэжымам ва ўладзе — ці цалкам незалежную, вольную і дэмакратычную Беларусь? Мой адказ вы ведаеце.

Юрыст НАУ Міхаіл Кірылюк у інтэрв'ю Белсату пракаментаваў апошнія дзеянні рэжыму Ідэя пазбаўляць крытыкаў улады грамадзянства легітымная не больш, чым само «прэзідэнцтва» Лукашэнкі. Грамадзянства — юрыдычна аформленая ўзаемная сувязь чалавека з дзяржавай. Яно вызначаецца не палітычнымі поглядамі і прыхільнасцю ідэалогіі, а месцам нараджэння і пражыванні, абавязкам служыць у войскі, плаціць падаткі і г.д. Узамен грамадзянін атрымлівае абарону ўнутры і за межамі краіны, недатыкальнасць прыватнай уласнасці, гарантаванае Канстытуцыяй права будаваць жыццё і кар'еру ў краіне, выбіраць мэраў, дэпутатаў і самога прэзідэнта. Дэ-факта вымушана якія з'ехалі (ды і пакінутыя) беларусы ўжо пазбаўленыя свайго грамадзянства. Ім пакінулі толькі «права» плаціць падаткі. Таму юрыдычнае «пазбаўленне» пашпарта — чарговы нічым не абгрунтаваны папулісцкі жэст рэжыму, які не азначае нічога, акрамя поўнай дэвальвацыі асноў права ў краіне.

Прыбраць Лукашэнку — галоўнага саюзніка Пуціна Павел Латушка ў якасці прадстаўніка Пераходнага Кабінета Беларусі па пытаннях транзіту ўлады прыняў удзел у XXXI Эканамічным форуме ў Карпачы (Польшча) — найбуйнейшым форуме Усходняй Еўропы. У форуме прынялі ўдзел 5 тысяч прадстаўнікоў урадаў, парламентаў, грамадзянскага сектара і медыя. Асноўныя тэзісы выступлення Паўла Латушкі: Расія не дасягне сваіх мэт ва Украіне і ўкраінскі народ абароніць сваю незалежнасць і дзяржаўнасць ад агрэсара і адновіць тэрытарыяльную цэласнасць сваёй краіны; толькі адхіленне рэжыму Лукашэнкі ад улады дасць беларусам магчымасць абараніць і аднавіць свой суверэнітэт і рэалізаваць неабходныя дэмакратычныя перамены; мы заклікаем усіх нашых партнёраў ужо зараз аказаць усебаковую падтрымку нашай барацьбе за свабоду ад дыктатуры Лукашэнкі і расійскай акупацыі, за незалежнасць і дэмакратыю; ужо зараз трэба ліквідаваць першую перашкоду на шляху да вызвалення і дэмакратызацыі нашай краіны — рэжым Лукашэнкі. Не кажучы ўжо пра відавочнае — страта гэтага саюзніка, страта Расіяй беларускага плацдарма можа стаць тым фактарам, які дазволіць Украіне перамагчы значна хутчэй. На пляцоўцы форуму адбыліся сустрэчы Паўла Латушкі з палітыкамі і грамадскімі дзеячамі Польшчы, Украіны, Германіі, Францыі, Чэхіі ды іншых краін. Таксама Павел Латушка даў інтэрв'ю мноству медыяў, сярод якіх TVP World, Polsat News, TVN24 BIS, WPN, Radio Zet, ZDE, 24 канал, Белсат і іншыя.

Як і СМІ, статыстыка — люстэрка грамадства. З першым у Беларусі расправіліся гучна і паказальна. Другую галіну — зводзяць ціха і метадычна, «клапатліва» вычышчаючы «непатрэбную» для вачэй грамадзян інфармацыю. Маўляў, навошта гэта простаму працаўніку? Клопатаў у яго хапае. А з астатнім разбяруцца «разумныя людзі». У выніку за апошнія гады беларусы паступова перасталі даведвацца: афіцыйныя дадзеныя аб смяротнасці ў краіне (у асаблівасці ад каранавіруса); статыстыку экспарту і імпарту; мытную статыстыку; рэальныя лічбы міграцыі і занятасці, вымушаных водпускаў і прастояў; дадзеныя аб даўгах прадпрыемстваў; статыстыку выканання бюджэту. Выключэнне пакуль — дадзеныя аб інфляцыі (рэжым прызнаў яе разгон да 18%, што ў 3 разы больш прагназуемага на 2022 г. ўзроўню). «Выправіць сітуацыю» рэжым «спрабуе» павышэннем заробкаў — афіцыйна на 13%, што беларусы не адчуваюць. Рост коштаў усё «з'ядае» хутчэй (бо сапраўдная інфляцыя, відавочна, вышэй за 18%). І так з усімі паказчыкамі, якія аб'яўляе рэжым. Што гэта значыць і чым багата? гэта незаконна. Дзяржорганы абавязаны трымаць адкрытымі афіцыйныя даныя, што прапісана ў Законе аб дзяржстатыстыцы; дзяржсістэма раскладае саму сябе. У чыноўнікаў без допуску да інфармацыі няма разумення «рэальнай карціны», што падрывае стабільнасць эканомікі і сацыяльнай сферы; адсутнасць дадзеных па COVID і іншым пагрозам не дае насельніцтву адэкватна рэагаваць на небяспеку. Неабходна прымусіць рэжым паведамляць рэальную статыстыку беларусам. Гэта пытанне выжывання краіны ў адзін са складаных перыядаў гісторыі.

Ці рэальны трыбунал за злачынствы Лукашэнкі? Злачынствы супраць чалавечнасці. Гэты тэрмін, уведзены ў пачатку 20-га стагоддзя, вылучае ў асобны раздзел міжнароднага права найбольш цяжкія і масавыя злачынствы ў сучаснай гісторыі. Юрыдычна вызначэнне аформілася ў 1915-ым годзе, калі ўвесь свет даведаўся аб жахах генацыду армян. З тых часоў тэрмін станавіўся толькі запатрабаваней: акупаваная нацыстамі Еўропа, падзеі ў Камбоджы, Руандзе, Судане, Югаславіі - на працягу ўсяго дваццатага стагоддзя краіны «спаборнічалі» ў маштабах і выдасканаленасці прыгнёту цэлых народаў: ад незаконных дэпартацый, пазбаўлення волі і прытулку самымі зверскімі спосабамі. Пакуль у больш мяккай, але паступальнай і пагражальнай форме гэтыя працэсы з 2020-га года, разгортваюцца і ў Беларусі. Каманда ААН у рамках расследавання злачынстваў супраць чалавечнасці па ўсім свеце прыехала ў Варшаву, каб паразмаўляць з пацярпелымі, сведкамі і юрыстамі, якія могуць даць матэрыялы для расследавання катаванняў беларускіх дэманстрантаў, праваабаронцаў і журналістаў. Займацца гэтым будуць расследавальнікі Арганізацыі Аб’яднаных Нацый, якія ўдзельнічалі ў працы Міжнароднага крымінальнага суда ў Гаазе, а таксама трыбуналаў па Косава, Ліване і Судане. Асаблівую ўвагу пры гэтым нададуць выпадкам: сэксуальнага і гендэрна абумоўленага гвалту; несправядлівых судоў і закрыцця доступу да правасуддзя ў цэлым. Пры гэтым з апошняй з пералічаных краін у Беларусі агульнага больш, чым падаецца. Міжнародная супольнасць афіцыйна абвінаваціла суданскага прэзідэнта Амара Аль Башыра ў правакаванні грамадзянскай вайны і генацыду і аб’явіла яго ў міжнародны вышук. Падобныя абвінавачванні вылучаліся таксама забітаму лівійскаму лідэру Муамару Кадафі. Безумоўна, у Беларусі пакуль гаворка не ідзе аб масавых забойствах грамадзян або правакаванні грамадзянскай вайны. Аднак нават бягучыя злачынствы рэжыму Лукашэнкі дазваляюць казаць аб іх маштабе і сістэматычнасці — як у грубым парушэнні правоў чалавека, так і ў іх цяжкіх наступствах (бамбардзіроўкі Украіны з Беларусі не спыніліся). Што з прававога пункту гледжання цалкам ставіць беларускага дыктатара ў адзін шэраг з «трыбунальнай лігай» з ліку яго паўночнаафрыканскіх «калег». Розніцу складае пакуль толькі меншая даказаная колькасць загінуўшых па віне беларускага дыктатара. Сведчанні відавочцаў (у выпадку прызнання іх ААН), якія пацвярджаюць катаванні і парушэнні правоў чалавека, робяць перспектыву абвяшчэння Лукашэнкі ў вышук больш рэальнай. Нават нягледзячы на ​​тое, што Беларусь, як і Судан, не падпісвала Рымскі статут. Акрамя таго, даныя, атрыманыя экспертамі ААН ад беларусаў, могуць выкарыстоўваць у іншых расследаваннях у рамках Універсальнай юрысдыкцыі: у Літве, Польшчы і іншых краінах пры ўдзеле НАУ. Акрамя таго, даныя, атрыманыя экспертамі ААН ад беларусаў, могуць выкарыстоўваць у іншых расследаваннях у рамках Універсальнай юрысдыкцыі: у Літве, Польшчы і іншых краінах пры ўдзеле НАУ. ​ Усе паказанні нашых суайчыннікаў і юрыстаў, якія з імі працавалі, будуць старанна правераны на выкананне міжнародных стандартаў аховы інфармацыі і бяспекі апытаных і, у выпадку задавальнення, уключаны ў даклад Упраўлення вярхоўнага камісара па правах чалавека. Высновы ў даклад расследавальнікаў будуць уключацца ў даклад пры ўмове, што выкананы стандарт даказвання, які прадугледжвае наяўнасць дастатковых падстаў. Больш дэталёвая інфармацыя ў тым ліку першы даклад. Пацярпелыя могуць прадастаўляць інфармацыю напрамую па спасылцы. НАУ таксама дае камандзе расследавальнікаў усе неабходныя кантакты і інфармацыю для працягу расследавання.

Так званы міністр адукацыі Андрэй Іванец заявіў, што еўрапейскія каштоўнасці чужыя для беларусаў. Давайце пералічым іх хаця б часткова для грамадзяніна Іванца: права на жыццё, забарона катаванняў, права на свабоду і асабістую недатыкальнасць, права на свабоду перамяшчэння, роўнасць перад судом, прэзумпцыя невінаватасці, забарона ўмяшання ў асабістае і сямейнае жыццё, недатыкальнасць жылля, таямніца карэспандэнцыі, права на свабоду думкі, сумлення і рэлігіі, свабода слова, забарона прапаганды вайны і падбухторванні да варожасці ці гвалту, свабода сходаў, свабода асацыяцый, права прымаць удзел у вядзенні дзяржаўных спраў, галасаваць і быць абраным, роўнасць перад законам, забарона дыскрымінацыі… Усё гэта — асноўныя правы і свабоды чалавека. Гэта і ёсць еўрапейскія каштоўнасці, якія чужыя так званаму міністру, і якія знішчае дыктатура Лукашэнкі ў Беларусі. Гэта нашыя з вамі правы, якія рэжым Лукашэнкі, ягоныя міністры-дапаможнікі, парушаюць штодня, штогадзіны, штохвілінна. Але мы, беларусы — еўрапейскі народ! І каштоўнасці дэмакратыі, свабоды і правоў чалавека, еўрапейскія каштоўнасці - гэта нашыя каштоўнасці, каштоўнасці Беларусі без Лукашэнкі.

У аснове беларускай школы павінна стаяць беларуская мова — аб гэтым гаварылася на адкрыцці Беларускай школы ў Варшаве. Калектыў Беларускай школы ў Варшаве склаўся з дасведчаных выкадчыкаў і педагогаў, сярод якіх кандыдаты навук і нават 6 прафесараў. Больш за 150 вучняў — беларускіх дзетак з Польшчы, Беларусі, Нямеччыны, Грузіі, ЗША, Латвіі, Літвы, Расіі, Турцыі, Чэхіі і іншых краін — будуць вывучаць беларускую мову і літаратуру, культуру і мастацтва, гісторыю і геаграфію Беларусі. Заняткі будуць праводзіцца ў фармаце анлайн, мастацкія гурткі і студыі дзеці змогуць наведаць афлайн на пляцоўках беларускіх арганізацый культуры ў Варшаве, у тым ліку на пляцоўцы Музея Вольнай Беларусі. Пачаўся навучальны год з урока беларускай мовы и культуры. У інаўгурацыі навучальнага года прыняў удзел намеснік кіраўніка Аб’яднанага Пераходнага Кабінета Беларусі, былы Міністр культуры Павел Латушка. «Беларусь мае багацейшую культуру. Таму беларусы могуць ганарыцца тым, што рабілі іх продкі. І як бы цяжка зараз не было, беларусаў і Беларусь чакае толькі добры лёс і толькі добрая будучыня» — адзначыў Павел Латушка падчас свайго выступлення на адкрыцці школы. «Без беларускай школы нельга прадставіць існаванне і развіццё беларускай дзяржаўнасці» — падкрэсліў у заключенні Павел Латушка.

Падвойныя стандарты «наёмніцтва» і ўзброены корпус дэмсіл Вялікае інтэрв'ю адказнага па пытаннях унутранай палітыкі і дзяржаўнага кіравання ў НАУ Арцёма Праскаловіча каналу «Еўрарадыё». Уведзеная пасля 2014-га года крымінальная адказнасць за «наёмніцтва» з 24 лютага 2022 года дэ-факта распаўсюджваецца толькі на праўкраінскіх добраахвотнікаў — абараніць юрыдычна ў Беларусі іх немагчыма. Аднак прарасейскім наймітам спакушацца не варта: пры змене «палітычнага ветра» яны апынуцца на кручку ў рэжыма, а па-за Беларуссю і Расеяй — стануць прадметам цікавасці Інтэрпола. Прычым пажыццёва. У вырашальны дзень задача ваенізаваных падраздзяленняў дэмсіл пад кіраўніцтвам Аб'яднанага Пераходнага Кабінета — магчымасць законнай абароны мірна пратэстуючых беларусаў у выпадку гвалту з боку сілавікоў. Аснову гэтых сіл, верагодна, складуць беларускія добраахвотнікі, якія атрымаюць баявы досвед на франтах Украіны. Гэта не абавязкова класічныя падраздзяленні з сталай дыслакацыяй і спецыфічнай атрыбутыкай. Вонкава гэта могуць быць звычайныя людзі з правам законнага валодання зброяй і доступам да трэніровак, якія ў патрэбны момант збяруцца ў вызначаным пункце пад камандаваннем загадзя вызначанай асобы. Такая тактыка амаль няздзейсная ў Беларусі, але рэалізуецца за мяжой. Найбольш падрыхтаваныя фармаванні могуць быць разлічаныя на супраціў баяздольным спецпадраздзяленням Лукашэнкі, якіх, па сутнасці, не так шмат у агульнай структуры войскаў. А таксама на стрымліванне расейскіх узброеных сіл у выпадку ўварвання ў Беларусь. Іншыя важныя тэмы інтэрв'ю: Над чым будзе працаваць НАУ у складзе Пераходнага Кабінета? Што замінае Украіне і іншым краінам прызнаць рэжым Лукашэнкі тэрарыстычным? Колькі дзяржслужачых кадравага рэзерву неабходна падрыхтаваць для транзітнага перыяду ў Беларусі?

Варшаўскі ўніверсітэт у супрацы з Вольным беларускім універсітэтам праводзіць набор кандыдатаў на спэцыяльную праграму падрыхтоўкі спэцыялістаў у галіне самакіравання Патрабаванні да кандыдатаў: беларускае грамадзянства; завершаная вышэйшая адукацыя; веды і зацікаўленасць да пытанняў у сферы рэгіянальнай і мясцовай палітыкі, эканомікі, самакіравання; валоданне польскай мовай на ўзроўні, які дазваляе разумець лекцыі; узрост: да 40 гадоў (у выключных выпадках больш). Неабходныя дакументы: запоўненая анкета кандыдата (спампаваць можна тут); копія беларускага пашпарта; копія дыплома / пасведчання аб заканчэнні ВНУ разам з атрыманай вучонай ступенню; CV з інфармацыяй аб адукацыі, папярэднім досведзе, публікацыях, тэме дысертацый і валоданні мовамі; матывацыйны ліст. Варшаўскі ўніверсітэт прапануе: бясплатнае навучанне (лекцыі, практыкаванні і, калі будзе магчымасць, практыка) выдатных выкладчыкаў Варшаўскага ўніверсітэта; ліміт месцаў: 50; унікальная модульная адукацыйная праграма; мовы выкладання курса: польская, руская; залікі, экзамены, дыплом па заканчэнні праграмы. Праграма будзе праходзіць цалкам у рэжыме анлайн. Неабходныя дакументы неабходна даслаць на наступны адрас: stypendia.studium@uw.edu.pl Апошні тэрмін падачы заявак: 10 верасня. Больш інфармацыі на сайце Варшаўскага ўніверсітэта. Адказны ў НАУ па пытаннях рэгіянальнага развіцця Юрась Губарэвіч пра дадзеную праграму: «У незалежнай Беларусі першыя парасткі рэальнага самакіравання былі знішчаныя ў сярэдзіне 90-х гадоў мінулага стагоддзя. Вертыкаль улады, створаная рэжымам, не здольная рэагаваць на праблемы і запыты мясцовых жыхароў. Нягледзячы на шматгадовую адсутнасць інстытута прадстаўніцтва, у часе падзеяў 2020 года беларусы адкрылі ў сябе аграмадны патэнцыял самаарганізацыі, ствараючы дваравыя і гарадскія суполкі, размяркоўваючы абавязкі, праводзячы кампаніі салідарнасці і ўзаемадапамогі, бяручы адказнасць за вырашэнне мясцовых праблемаў — усё тое, што ляжыць у аснове рэальнага самакіравання. Такія праграмы закладаюць грунтоўны падмурак для правядзення рэформаў у Новай Беларусі. Новыя кадры, падрыхтаваныя на аснове сучаснага еўрапейскага досведу, знайдуць належнае месца ў супольнай працы па аднаўленні нашай краіны.» Не губляйце магчымасці для атрымання ведаў, неабходных для пабудовы Новай Беларусі!