Яшчэ нядаўна на сайце «Беларускага Чырвонага Крыжа» (БЧК) сярод асноўных партнёраў і донараў значыліся такія нацыянальныя таварыствы як нямецкі, дацкі, швейцарскі і нарвежскі Чырвоны Крыж, а таксама Сусветная арганізацыя аховы здароўя, ЮНІСЕФ, Упраўленне Вярхоўнага Камісара ААН па бежанцаў, Праграма развіцця ААН, Еўрапейскі саюз, кампаніі Pepsi, H&M, LC Waikiki, Danone і Solbegsoft. Аднак сёння гэтая інтэрнэт-старонка на сайце «Беларускага Чырвонага Крыжа» недаступная. Гэта з'яўляецца безумоўным следствам міжнароднага вымовы і ціску, на які вырак БЧК яе кіраўнік Дзмітрый Шаўцоў, які прыехаў на акупаваныя Расіяй тэрыторыі Украіны ў ваеннай форме з літарай «Z» на рукаве - сімвалам расійскай агрэсіі. Міжнародная Федэрацыя таварыстваў Чырвонага Крыжа і Чырвонага Паўмесяца неадкладна правяла ўнутраную праверку гэтага найгрубейшага парушэння прынцыпаў Руху Чырвонага Крыжа. ні будуць прыняты беспрэцэдэнтныя меры ізаляцыі. Магчымы прыпыненне сяброўства або выключэнне з Міжнароднай Федэрацыі. Гэта безумоўна адаб'ецца на магчымасцях БЧК рэалізоўваць праекты, якія фінансаваліся міжнароднымі партнёрамі. У сувязі з гэтым важна адзначыць, што такія наступствы, у першую чаргу, з'яўляюцца вынікам наўмысных выклікаючых дзеянняў, накіраваных на дыскрэдытацыю і падрыў працы арганізацый, якія ўваходзяць у Міжнародны Рух Чырвонага Крыжа і Чырвонага Паўмесяца. Дзмітрый Шаўцоў фактычна асабіста ліквідаваў гуманітарны патэнцыял БТЧК па аказанні дапамогі найбольш уразлівым катэгорыям грамадзян у Беларусі.

Павел Латушка правёў гутарку з кіраўніком групы па адносінах з Беларуссю, дэпутатам Сейма Робертам Тышкевічам і дэпутатам Сейма Польшчы Міхалам Шчэрбай Падчас гутаркі была падкрэслена важнасць правядзення ў польскім грамадстве інфармацыйнай працы, накіраванай на тое, каб пазбегнуць атаясамлення грамадзян Беларусі, якія вымушана пакінулі тэрыторыю Беларусі і Украіны ў выніку масавых рэпрэсій са бакі рэжыму Лукашэнкі і агрэсіі ў дачыненні да Украіны, з боку Расіі і рэжыму Лукашэнкі, з беларускай дыктатурай. Падчас сустрэчы была дасягнута дамоўленасць аб правядзенні ў бліжэйшы час у Сейме Польшчы сустрэчы, прысвечанай статусу бежанцаў для грамадзян Беларусі, якія вымушана пакінулі тэрыторыю Украіны, і аказання садзейнічання з боку органаў улады Польшчы бежанцам беларусам. Павел Латушка накіраваў таксама адпаведны зварот па дадзенай праблематыцы ў адрас маршала Сейма і Урада Польшчы.

Павел Латушка звярнуўся да дзяржслужачых падчас слуханняў у Каардынацыйнай Радзе Жадаю звярнуцца да тых, хто таксама вельмі ўважліва слухае дадзеную справаздачу. Знаходзячыся ўнутры сістэмы Лукашэнкі ў Беларусі. Магчыма, вам здавалася, што лабісты Лукашэнкі дастаткова моцныя і ўплывовыя, каб рэжыму ўдалося пазбегнуць і новых санкцый, і дабіцца зняцця часткі санкцый, уведзеных раней? Не. І вы выдатна бачыце гэта з маёй справаздачы. Магчыма, вам здавалася, што сам Лукашэнка настолькі хітры, што нават развязаўшы масавыя рэпрэсіі ў Беларусі і ўвязаўшыся ў вайну супраць Украіны на баку Расіі, яму ўдасца пазбегнуць адказнасці за ўчыненне ваенных злачынстваў і злачынстваў супраць чалавечнасці? Ці атрымаецца выставіць сябе "міратворцам" і "выратавальнікам дзяцей"? Не. І вы цудоўна ведаеце пра гэта, ведаеце пра дакументы, перададзеныя намі ў Міжнародны крымінальны суд. З доказамі дачынення Лукашэнкі да незаконнага перамяшчэння і перавыхавання ўкраінскіх дзяцей. І зараз вы ведаеце таксама пра справаздачу аб злачынствах супраць чалавечнасці ў Беларусі. У якой зафіксавана, што ахвярамі такіх злачынстваў ужо з`яўляецца як мінімум 136 тысяч чалавек. І я яшчэ раз звяртаю вашу асаблівую ўвагу на той устаноўлены справаздачай факт, што гэты напад на грамадзянскае насельніцтва ў Беларусі з'яўляецца дзяржаўнай палітыкай рэжыму Лукашэнкі. Магчыма, вам усё яшчэ здаецца, што Лукашэнка дастаткова моцны і здольны кантраляваць сітуацыю хаця б унутры краіны? Не. Замест гэтага ён здаў наш суверэнітэт на карысць Расіі. Дазволіў ператварыць Беларусь у расійскі вайсковы палігон, у новую ядзерную мішэнь на карце свету і ў логава для расійскіх наймітаў-тэрарыстаў з абсалютна непадкантрольнай яму ПВК “Вагнер”. Дазволіў уцягнуць Беларусь у вайну супраць Украіны, а цяпер уцягваць яе ў патэнцыйны ваенны канфлікт з Польшчай - гэта значыць з НАТА. Вы ўяўляеце сабе наступствы? Упэўнены, што так. Дык няўжо вы думаеце, што гэты чалавек, гэтая сістэма, якой вы працягваеце служыць, здольныя забяспечыць Беларусі нейкую стабільнасць, не кажучы ўжо пра развіццё? Што Лукашэнка здольны захаваць мір, абараніць Беларусь ад вайны і гарантаваць бяспеку? І вашу, у тым ліку, і вашых дзяцей. А зараз я задам вам галоўныя пытанні: - Вы сапраўды хочаце стаць міжнароднымі злачынцамі і ўсё жыццё пераследвацца за злачынствы супраць чалавечнасці, якія не маюць тэрміну даўнасці? - Вы хочаце працягваць служыць псіхапату і дэ-факта палітычнаму банкруту, які гатовы сцягнуць з сабой на самае дно ўсю краіну, у тым ліку кожнага з вас? - Вы гатовыя дазволіць яму гэта зрабіць? Гатовы дазволіць яму працягваць вайну з Украінай і развязаць вайну Беларусі з Польшчай, вайну з НАТА? Вы гатовы стаць ваеннымі злачынцамі? Жыць у поўнай ізаляцыі ад цывілізаванага свету? Мы яшчэ можам гэта спыніць. Калі не за 29 гадоў, то ўжо за гэтыя тры гады вы сапраўды павінны былі зразумець, хто з'яўляецца галоўнай праблемай Беларусі. Хто з'яўляецца галоўнай пагрозай для самога існавання Беларусі. За гэтыя тры гады вы павінны былі, нарэшце, зразумець, што ў нас з вамі насамрэч - агульны вораг. І ягонае прозвішча Лукашэнка. З ім нам размаўляць няма пра што. Яшчэ раз - заўтра Лукашэнка справакуе канфлікт з Польшчай і Літвой. Што вы будзеце рабіць тады? Што вы будзеце рабіць тады, калі краіны-суседзі закрыюць межы? Вы як ніхто ведаеце, чаму гэта адбудзецца. Таму што Лукашэнка справакаваў у інтарэсах Крамля гібрыдную вайну з удзелам нелегальных мігрантаў, а сёння перамяшчае да межаў НАТА наймітаў "Вагнера". Вы як ніхто разумееце чаму Захад пойдзе на закрыццё межаў. Вы зноў будзеце хлусіць беларусам. У нас ёсць шэраг стартавых аргументаў для вас: Лукашэнку будуць пераследваць усё жыццё ў рамках міжнародна-крымінальнага пераследу. Шэраг з вас стаяць перад пагрозай аналагічнага пераследу, а нехта да гэтага ідзе і, магчыма, нават не па сваёй волі. Але беларусы заўсёды змогуць дамовіцца з беларусамі. Калі, канешне, вы лічыце сябе беларусамі. Калі суверэнітэт Беларусі, яе незалежнасць і яе бяспека, важныя для вас таксама, як для нас. Дзеля захавання незалежнасці і дзяржаўнасці Рэспублікі Беларусь, дзеля аднаўлення міру, бяспекі і законнасці на беларускай зямлі, мы гатовы з вамі размаўляць. Але гэтая размова павінна пачацца з поўнага спынення рэпрэсій і гвалту. У гэтым выпадку мы можам гарантаваць прыпыненне працы над далейшым санкцыйным ціскам і міжнародна-крымінальным пераследам. У вас яшчэ ёсць час узгадаць пра тое, што вы беларусы. У нас яшчэ ёсць час, каб уратаваць нашу краіну. Ігар Пятровіч Сяргеенка, Максім Уладзіміравіч Рыжанкоў, Максім Леанідавіч Ермаловіч, Раман Аляксандравіч Галоўчанка, Мікалай Генадзевіч Снапкоў і інш. Выходзьце на сувязь. Кантакты ў вас ёсць. А мы працягваем працу. Працягваем змагацца за Беларусь. Выбірайце бок. Выбар вельмі просты: Беларусь ці Лукашэнка. Жыве Беларусь!

Добры дзень, паважаныя калегі, паплечнікі, усе прысутныя. Па гэты і, галоўнае, – па той бок экрану. Хто глядзіць і слухае нас зараз не ў залі Палацу культуры і наукі Варшавы - а анлайн ці ў запісы. Вялікі дзякуй усім, хто забяспечвае інфармацыйную падтрымку дадзенага мерапрыемства, усім прысутным СМІ і журналістам. Дзякуючы вам мы можам казаць пра тое, што мы маем магчымасць забяспечыць выкананне аднаго з галоўных прынцыпаў, якім павінны кіравацца дэмакратычныя сілы - прынцыпа празрыстасці. І таму я недарма звяртаю асаблівую ўвагу і асабліва ўдзячны ўсім гледачам, хто далучыўся і глядзіць нас зараз. Менавіта для іх мы працуем і перад імі адказваем за гэтую працу. У першую чаргу перад беларускім народам і грамадствам кожны Прадстаўнік Аб’яднанага Пераходнага Кабінету прадставіць сёння свае справаздачы - ў адпаведнасці з узятымі на сябе абавякамі і кірункамі адказнасці. Як чалавек, які меў гонар быць кіраўніком найстарэйшага Нацыянальнага Купалаўскага тэатру, а таксама як былы Міністар Культуры Рэспублікі Беларусь, я выдатна разумею, наколькі важным з’яўляецца відовішнасць публічных мерапрыемстваў. Але ж спадзяюся, што ва ўсіх нас ёсць разуменне, што сённяшняя справаздача - гэта не шоу. Спадзяюся, што ўсе мы разумеем сур’езнасць і важнасць дадзенага мерапрыемства і настроеныя на канструктыўную і плённую працу. Таму заклікаю ўсіх прысутных ставіцца да нашага мерапрыемства і яго ўздельнікаў адказна і з павагай. Перадусім мы працуем для Беларусі і беларусаў. Нашая агульная мэта - вызваліць нашую краіну ад дыктатуры, гвалту і беззаконня, захаваць і забяспечыць незалежнасць нашай краіны і прывесці яе да свабоды і дэмакратыі. З гэтай самай мэтай быў створаны і дзейнічае Аб’яднаны Пераходны Кабінет Беларусі, як выканаўчы орган беларускіх дэмакратычных сіл. І кожны яго прадстаўнік. Я асабіста ў гэтым упэўнены і гэтым кіруюся. Таму з усёй адказнасцю магу казаць - усё, што робіцца мной як прадстаўніком Кабінета па транзіце і камандай Народнага антыкрызіснага ўпраўлення, накіравана на дасягненне нашай агульнай мэты і забеспячэнне інтарэсаў народу Беларусі. Для мяне вялікі гонар распачынаць гэтыя слуханні. І вельмі сімвалічна ўдзельнічаць у іх, знаходзячыся зараз ў Кіеве, сталіцы Украіны, якая з’яўляецца для ўсіх нас прыкладам стойкасці, нязломнасці, моцы духу і прагі да перамогі. Перамогі ў барацьбе за незалежнасць сваёй Радзімы, за свабоду для свайго народу і за самое жыццё. Бо і мы таксама змагаемся за жыццё. За захаванне нашай Радзімы, за яе вызваленне, за свабоду і жыцці беларусаў, што знаходяцца пад рэпрэсіямі, знаходзяцца ў палоне рэжыму Лукашэнкі - як за рэальнымі кратамі ў турмах, так і за кратамі агульнага стану несвабоды, што нажаль дагэтуль пануе ў Беларусі. Але ж я веру, я ўпэўнены, што мы пераадолеем гэты стан. Што ліквідуем той злачынны рэжым, што яго стварыў. І пабудуем вольную, дэмакратычную і незалежную Беларусь. А таму важна - і я таксама ў гэтым упэўнены - каб па выніках сённяшніх слуханняў і Кабінет, і ўвесь наш дэмакратычны рух сталі толькі мацней і эфектыўней. Бо толькі моцнымі і аб’яднанымі мы здолеем перамагчы. Разам да перамогі. І жыве Беларусь! Пачнем. Разам са мной на справаздачы прысутнічаюць Арцём Праскаловіч, намеснік Прадстаўніка па транзіце ўлады, адказны за юрыдычныя пытанні ў справе пераследу прадстаўнікоў рэжыму Лукашэнкі на падставе міжнароднага права, і Юрый Губарэвіч, намеснік Прадстаўніка па транзіце ўлады, які займаецца пытаннямі падрыхтоўкі Кадравага рэзерву для новай Беларусі. У адпаведнасці з Рэгламентам Аб’яднанага Пераходнага Кабінета Беларусі Прадстаўнік па транзіце ўлады адказвае за: распрацоўку і прасоўванне праз замежных партнёраў абмежавальных захадаў супраць рэжыму ў адказ на парушэнні правоў чалавека і рэпрэсіi супраць беларускага народа, дзейнасць па выкарыстанні міжнародных механізмаў прыцягнення да адказнасці датычных да парушэнняў правоў чалавека і злачынстваў супраць чалавечнасці, падрыхтоўку да транзіту ўлады, развіццё кадравага патэнцыялу і фармаванне рэзерву для дзяржаўных органаў Новай Беларусі. Такім чынам, у адпаведнасці са сферамі адказнасці Прадстаўніка па транзіце ўлады, нашымі галоўнымі напрамкамі працы з’яўляюцца: 1. У сферы міжнародна-прававога ціску і прыцягнення да адказнасці. Ключавыя дзеянні: зварот у Міжнародны крымінальны суд (далей - МКС) па пытанні незаконнага перамяшчэння ўкраінскіх дзяцей, зварот у МКС па пытанні злачынстваў рэжыму Лукашэнкі супраць чалавечнасці, спрыянне прыцягненню да адказнасці прадстаўнікоў рэжыму ў рамках механізмаў універсальнай юрысдыкцыі, прасоўванне ідэі стварэння Спецыяльнага трыбунала і дасягненне дамоўленасці з дзяржавамі-партнёрамі аб падачы заявы ў міжнародны суд ААН за парушэнне Канвенцыі па катаваннях. У сферы санкцыйнага ціску. Эканамічныя санкцыі. Ключавыя дзеянні: распрацоўка прапаноў па ўвядзенні гандлёвых і фінансавых абмежаванняў у дачыненні да рэжыму Лукашэнкі, лабіраванне ўвядзення новых санкцыйных мер на нацыянальным і наднацыянальным узроўні, процідзеянне выняткам з санкцыйных пакетаў і паслабленню санкцый, акумуляванне інфармацыі аб фактах абыходу санкцый і перадача гэтай інфармацыі кампетэнтным органам. Персанальныя санкцыі. Ключавыя дзеянні: падрыхтоўка персанальных санкцыйных спісаў як для міжнародных арганізацый, так і для нацыянальных урадаў, іх прасоўванне. 3. У сферы транзіту ўлады. Незалежнай Стратэгічнай групай па ініцыятыве Прадстаўніка па транзіце быў створаны дакумент са стратэгіяй пераходнага перыяду, які ўключае ў сябе частку транзітнага. Гэты дакумент абмяркоўваецца на слуханнях Каардынацыйнай Рады, вы таксама прымаеце ўдзел у дыскусіях па ім. Такім чынам, дакумент знаходзіцца ў стадыі падрыхтоўкі і грамадскага абмеркавання. Падрыхтоўка да транзіту ўлады: развіццё кадравага патэнцыялу. Фарміраванне рэзерву для дзяржорганаў. Праграма “Кадравы рэзерв”. За перыяд 2022-2023 гг. па кірунку дзейнасці прадстаўніка планавалася: Падрыхтаваць папярэднюю справаздачу, на яе базе – зварот у МКС па факце незаконнага перамяшчэння ўкраінскіх дзяцей. Накіраваць зварот у МКС. Падрыхтаваць справаздачу па фактах злачынстваў супраць чалавечнасці ў адносінах да беларускага грамадства. Накіраваць зварот у МКС і інш. наднацыянальныя і нацыянальныя інстытуту. Падрыхтаваць абгрунтаванні для партнёраў для ўключэння рэжымных арганізацый – КДБ і ГУБАЗіК МУС Беларусі – у спіс тэрарыстычных. Забяспечыць прыняцце адпаведных рашэнняў парламентамі краін. Спрыяць прыцягненню да адказнасці прадстаўнікоў рэжыму ў рамках механізмаў універсальнай юрысдыкцыі. Прыняць пастанову Кабінета па санкцыйнай палітыцы і па стратэгіі "Эканамічны прымус". Падрыхтаваць абгрунтаванні для партнёраў з мэтай лабіравання ўвядзення новых эканамічных і персанальных санкцый. Распрацаваць праект "Кадравы рэзерв" і пачаць рэалізацыю. 1. Падрыхтаваць папярэднюю справаздачу, на яе базе – зварот у МКС па факце незаконнага перамяшчэння ўкраінскіх дзяцей. Накіраваць зварот у МКС. Да мая 2023 г. намі была падрыхтаваная папярэдняя справаздача “Роля рэжыму Лукашэнкі і Саюзнай дзяржавы Беларусі і Расіі ў незаконным перамяшчэнні і пераадукацыі ўкраінскіх дзяцей”. Папярэдняя справаздача была прадстаўлена ў Савеце Еўропы і Еўрапарламенце, была перададзена дэпутатам ПАСЕ і Вярхоўнай Рады Украіны, міністрам замежных спраў Украіны, краін ЕС, у Дзярждэпартамент ЗША, генеральнаму пракурору Украіны, упаўнаважанаму па правах чалавека Украіны, ва ўсе вядучыя сусветныя СМІ. Ужо на першым этапе мы дасягнулі наступнага: ПАСЕ ў рэзалюцыі ад 27 красавіка 2023 г. адзначыла таксама адказнасць рэжыму Лукашэнкі за злачынныя дзеянні па незаконным пермяшчэнні ўкраінскіх дзяцей, 3 мая 2023 г. Вярхоўная Рада Украіны аднагалосна прыняла "Зварот да парламентаў і ўрадаў замежных дзяржаў, міжнародных арганізацый і іх парламенцкіх асамблеяў аб асуджэнні ўчыненых Расійскай Федэрацыяй і Рэспублікай Беларусь злачынстваў прымусовай дэпартацыі ўкраінскіх дзяцей”. Важна, што як у зварот, так і ў пастанову Вярхоўнай Рады ўнесеныя папраўкі, дзе адзначана роля Лукашэнкі ў незаконным перамяшчэнні ўкраінскіх дзяцей, на саміце кіраўнікоў дзяржаў Савета Еўропы 16-17 мая 2023 г. у Рэйк'явіку ў тэкст дэкларацыі была дададзена роля рэжыму Лукашэнкі ў вышэйзгаданым злачынным дзеянні, у маі 2023 г. генеральная пракуратура Украіны пачала следства па фактах незаконнага перамяшчэння ўкраінскіх дзяцей у Беларусь, шырокай рэакцыі сустветных СМІ на ролю рэжыму Лукашэнкі і т.з. Саюзнай дзяржавы (Telegraph, Reuters, Sky News, Economist, Associated Press, Washington Post, Fox News, New York Times, US News, ABC News і інш.). Усе вышэйзгаданыя дакументы былі пралабаваныя прадстаўніцтвам у камунікацыі з міністэрствамі замежных спраў, міжнароднымі арганізацыямі і дэпутатамі, а таксама дзякуючы актыўнай камунікацыі са СМІ. У чэрвені 2023 г. намі была падрыхтавана камунікацыя ў адпаведнасці з артыкулам 15 Рымскага статута пракурору МКС аб незаконнай дэпартацыі і перамяшчэнні ўкраінскіх дзяцей з акупіраваных Расіяй тэрыторый у Беларусь. 27 чэрвеня 2023 г. мы перадалі ў Міжнародны крымінальны суд у Гаазе вышэйзгаданыя матэрыялы аб датычнасці Лукашэнкі, Мезенцава, Галаватага, Талая і Волкавай да незаконнага вывазу ўкраінскіх дзяцей з акупаваных украінскіх тэрыторый у Беларусь. Падчас сустрэчы дасягнута дамоўленасць аб далейшым узаемадзеянні. Аналагічныя матэрыяла передадзены і ў адрас генеральнага пракурора Украіны. Матэрыялы, падрыхтаваныя Прадстаўніком і Народным антыкрызісным упраўленнем, змяшчаюць доказы таго, што ў перыяд з верасня 2022 года па цяперашні час вядзецца арганізаваны і сістэматычны вываз украінскіх дзяцей у Беларусь з акупаваных Расіяй украінскіх тэрыторый. Устаноўлена, што на тэрыторыю Беларусі незаконна перамяшчаюцца ўкраінскія дзеці, якія ў тым ліку знаходзяцца пад апекай украінскай дзяржавы: сіроты, дзеці з інваліднасцю, дзеці, чые бацькі пазбаўлены бацькоўскіх правоў. Перададзеныя матэрыялы сведчаць аб тым, што Лукашэнка асабіста падпісаў дакументы арганізацыйна-распарадчага характару пад шырмай т.з. Саюзнай дзяржавы Беларусі і Расіі. Найбольшая колькасць дзяцей была вывезена ў лагер Дубрава, які належыць кампаніі “Беларуськалій”. Пракурору МКС перададзеныя доказы непасрэднага ўдзелу ў арганізацыі гэтых злачынстваў кіраўніка кампаніі “Беларуськалій” Івана Галаватага. Варта адзначыць, што прававая ацэнка перададзеных доказаў знаходзіцца ў выключнай кампетэнцыі Міжнароднага крымінальнага суда і перадача гэтых доказаў суду з’яўляецца важным крокам па прыцягненні да адказнасці прадстаўнікоў рэжыму і самога Лукашэнкі за ўчыненыя ваенныя злачынствы. Таксама Прадстаўнік і каманда Народнага антыкрызіснага ўпраўлення плануе перадаць звесткі аб злачынствах у дачыненні да ўкраінскіх дзяцей у іншыя міжнародныя структуры, напрыклад, Камітэт па правах дзіцяці ААН. Па нашых дадзеных, у Беларусь з верасня 2022 года па лістапад 2023 года ўжо вывезена і плануецца вывезці больш за 3000 украінскіх дзяцей, у тым ліку дзяцей-сірот. Гэта далікатная справа, яе ахвяры – дзеці, таму мы ацэньваем магчымыя рызыкі для іх, кіруемся прынцыпам “не нашкодзь” (do no harm principle) і пакуль не можам раскрыць усе дэталі нашай бягучай працы. Важна адзначыць, што пытанне незаконнага перамяшчэння ўкраінскіх дзяцей, антыўкраінскай індактрынацыі, прапаганды, садзейнічання фармавання ў іх нянавісці да Украіны, украінскай мовы, культуры і гісторыі, а таксама факт вывазу больш за 3000 украінскіх дзяцей было падкрэслена ў выступленні Пастаяннага прадстаўніка Украіны ў ААН Сяргея Кісліцы падчас пасяджэння Савета Бяспекі ААН 27 ліпеня 2023 г. Крыху раней, 19 ліпеня камісія па замежных справах Еўрапарламента прыняла новы даклад аб адносінах ЕС з Беларуссю. У дакладзе таксама прагучаў заклік да выдачы ордэра на арышт Лукашэнкі і ўказана, што ягоны рэжым нясе адказнасць за шкоду Украіне і злачынствы, у тым ліку з-за ролі рэжыму ў незаконным перамяшчэнні дзяцей. Мы публікуем адкрытыя матэрыялы камунікацыі пракурору МКС, а таксама справаздачу аб асвятленні ў сусветных СМІ, з якімі вы можаце азнаёміцца на сайце НАУ. 2. Падрыхтаваць справаздачу па фактах злачынстваў супраць чалавечнасці ў адносінах да беларускага грамадства. Накіраваць зварот у МКС і інш. наднацыянальныя і нацыянальныя інстытуту. Прадстаўнік і супрацоўнікі каманды НАУ праводзяць фундаментальную працу, скіраваную на абарону інтарэсаў грамадзян Беларусі, якія з’яўляюцца ахвярамі здзейсненых рэжымам злачынстваў супраць чалавечнасці, і па прыцягненні да адказнасці вінаватых у злачынствах. Фактычныя дадзеныя і прававы аналіз злачынстваў супраць чалавечнасці ў Беларусі ўпершыню прадстаўлены 26 ліпеня 2023 г. у падрабязнай справаздачы. Партнёр НАУ – цэнтр Права і дэмакратыі «Justice Hub» – апублікаваў справаздачу аб злачынствах супраць чалавечнасці ў Беларусі і механізмах прыцягнення да адказнасці вінаватых. Мы аказалі разнастайную падтрымку Цэнтру права і дэмакратыі ў дадзенай працы. У апублікаванай справаздачы фактычна абгрунтоўваецца выкананне крытэрыю Міжнароднага крымінальнага права “аб наяўнасці дастатковых падстаў меркаваць", што незаконнае пазбаўленне волі, катаванні, забойствы, згвалтаванні (у тым ліку ў дачыненні да непаўналетніх асоб), гвалтоўныя знікненні, пераследы па палітычных падставах, а таксама дэпартацыя ў кантэксце шырокамаштабнага і сістэматычнага нападу супраць грамадзянскага насельніцтва Беларусі з мая 2020 года па цяперашні час складаюць злачынствы супраць чалавечнасці. У справаздачы паказваецца, што ахвярамі дадзеных злачынстваў з'яўляецца не менш за 136000 чалавек. Хацеў бы звярнуць асаблівую ўвагу на тую частку справаздачы, дзе падкрэсліваецца, што гэты напад на грамадзянскае насельніцтва з'яўляецца дзяржаўнай палітыкай рэжыму Лукашэнкі». Састаўнымі элементамі палітыкі рэжыму Лукашэнкі з'яўляюцца: гвалт супраць пратэстоўцаў; забеспячэнне беспакаранасці вінаватых; дыскрымінацыя грамадзянскага насельніцтва; пазбаўленне волі грамадзянскага насельніцтва; заявы высокапастаўленых асоб, якія заахвочваюць напад на грамадзянскае насельніцтва; прапаганда нянавісці ў дачыненні да грамадзянскага насельніцтва праз СМІ, забарона прафесійнай дзейнасці для атакаванага грамадзянскага насельніцтва. Асобная ўвага ў справаздачы надаецца галоўным вінаватым дадзеных злачынстваў. Сярод іх прадстаўнікі сілавых структур Беларусі (АМАП, КДБ, ГУБАЗіК і інш.), а таксама суддзі, пракуроры, вышэйшае палітычнае кіраўніцтва рэжыму, уключаючы самога дыктатара. Асаблівую каштоўнасць уяўляюць главы, прысвечаныя прыцягненню да адказнасці вінаватых у дадзеных злачынствах. Фактычна ў дадзеных раздзелах змяшчаецца падрабязны алгарытм дзеянняў па задзейнічанні тых ці іншых механізмаў міжнароднага крымінальнага правасуддзя: размова аб Міжнародным крымінальным судзе, стварэнні спецыяльнага Міжнароднага крымінальнага трыбунала па Беларусі і прымяненні ўніверсальнай юрысдыкцыі на нацыянальным узроўні. Прадстаўнік і НАУ ўжо працуюць у гэтых напрамках. Вынікі гэтай працы будуць абавязкова аператыўна даносіцца да беларусаў. Гэты даклад закліканы спрыяць супрацьдзеянню злачынствам супраць чалавечнасці ў Беларусі і накіраваны на падтрымку беларускага народа ў яго надзеях на спыненне гвалту, прыгнёту і беспакаранасці, а таксама на імкненне да міру, дэмакратыі і справядлівасці. Ужо справаздача накіравана ў адрас МЗС краін ЕС, Лацінскай Амерыкі, Азіі і афрыканскага рэгіёну, вядучым міжнародным арганізацыям. Камісія міжнароднага права прызнала злачынствы супраць чалавечнасці пагрозай міжнароднага міру і парадку. У адпаведнасці з артыкулам 1 Статута ААН кожная дзяржава-ўдзельнік ААН узяла на сябе абавязацельствы змагацца з такімі злачынствамі. 3. Падрыхтаваць абгрунтаванні для партнёраў для ўключэння рэжымных арганізацый – КДБ і ГУБАЗіК МУС Беларусі – у спіс тэрарыстычных. Забяспечыць прыняцце адпаведных рашэнняў парламентамі краін Падчас перамоваў і кансультацый з органамі дзяржаўнай улады і кіравання, дыпламатамі і парламентарыямі еўрапейскіх краін мной як прадстаўніком АПКБ рэгулярна ўздымалася пытанне магчымага пашырэння ў гэтых краінах спісаў тэрарыстычных арганізацый з мэтай уключэння ў іх КДБ і ГУБАЗіК МУС Беларусі. Нашай камандай юрыстаў было падрыхтавана абгрунтаванне для прызнання гэтых рэжымных арганізацый тэрарыстычнымі. 8 снежня 2022 г. Сейм Літвы прыняў рэзалюцыю аб сур'ёзных сістэматычных парушэннях правоў чалавека ў Беларусі. У ёй таксама заклікалі прызнаць тэрарыстычнымі арганізацыямі сілавыя органы, у прыватнасці, КДБ і ГУБАЗіК МУС. 15 лютага 2023 г. Сенат Чэхіі прыняў рэзалюцыю аб рэпрэсіях супраць грамадзянскай супольнасці і заклікаў урад прызнаць КДБ і ГУБАЗіК Беларусі арганізацыямі, якія падтрымліваюць тэрарызм. У гэтым мы бачым і свой уклад. Дамоўленасць была дасягнута з кіраўніцай парламента Чэхіі Маркетай Адамавай у Варшаве і ў Празе. 4. Спрыяць прыцягненню да адказнасці прадстаўнікоў рэжыму ў рамках механізмаў універсальнай юрысдыкцыі. Праведзены шэраг мерапрыемстваў для каардынацыі дзеянняў ключавых суб'ектаў па пытанні ўніверсальнай юрысдыкцыі. Працягнута прававая і інфармацыйная падтрымка і суправаджэнне пададзеных заяў (больш за 20) і пошук новых (рыхтуецца не менш 6). На сённяшні дзень намі суправаджаецца больш за 20 спраў у Польшчы, Літве, Чэхіі, Швейцарыі, Германіі, Нарвегіі і Украіне ў рамках універсальнай юрысдыкцыі па падтрымцы зваротаў ад імя ахвяраў злачынных дзеянняў рэжыму. Мы супрацоўнічаем з наступнымі адвакатамі, адвакацкімі бюро і праваабарончымі арганізацыямі: WILIŃSKI LEGAL, KOPEC & ZABOROWSKI, Matas B., European Center for Constitutional and Human Rights. Некалькі канкрэтных прыкладаў. Пры ўдзеле прадстаўніцтва у кастрычніку 2022 г. пададзеная заява ў польскую пракуратуру ад імя трох ахвяр. Ужо прайшлі допыты, пацярпелыя чакаюць першага працэсуальнага рашэння ад праваахоўных органаў. Таксама ў Літве разглядаецца справа аб прыцягненні да крымінальнай адказнасці за неправавое судовае рашэнне суддзі з сістэмы рэжыму Лукашэнкі. Асабіста мною таксама дадзены паказанні ў якасці пацярпелай асобы ў нацыянальнай пракуратуры Польшчы ў рамках крымінальных спраў у рамках універсальнай юрысдыкцыі, а таксама ў сувязі з захопам грамадзянскага самолета Ryanair і штучным міграцыйным крызісам, арганізаваным рэжымам Лукашэнкі. Ёсць асобныя кейсы, пра якія мы не можам паведамляць у публічную прастору, але ў хуткім часе мы чакаем станоўчага выніку і аб'явы падазраваных у міжнародны вышук. Устаноўлены кантакты з акадэмічнай супольнасцю Канады для магчымага прасоўвання пытання прымянення механізму ўніверсальнай юрысдыкцыі ў гэтай краіне. Мы ўсведамляем, што існуе мноства перашкод для эфектыўнага прымянення прынцыпу ўніверсальнай юрысдыкцыі. Праблемы неэфектыўнага выкарыстання механізмаў і прапановы па ўдасканаленні прадстаўлены ў Еўрапарламенце ў красавіку. Далейшым прыярытэтам у напрамку ўніверсальнай юрысдыкцыі з'яўляецца лабіраванне на ўзроўні адпаведных нацыянальных і наднацыянальных арганізацый і структур, які "працісне" бюракратычны супраціў пракуратур і следства. Пры гэтым мы пастаянна пашыраем кола партнёраў у адвакацкай і праваабарончай супольнасці для эфектыўнай сінэргіі. 5. Прыняць пастанову Кабінета па санкцыйнай палітыцы і па стратэгіі "Эканамічны прымус". Падрыхтаваць абгрунтаванні для партнёраў з мэтай лабіравання ўвядзення новых эканамічных і персанальных санкцый. Пастанова №4 Аб'яднанага Пераходнага Кабінета Беларусі “Аб працягу работы па санкцыйным ціску” прынята 7 сакавіка 2023 г. Гэтай пастановай ухвалена стратэгія “Эканамічны прымус” па далейшым эканамічным ціску на рэжым Лукашэнкі. З моманту стварэння Кабінета пачалася каардынацыя і наладжана рэгулярная праца па ўнясенні як у наднацыянальная органы ЕС, так і ва ўрады краін-удзельніц ЕС, урады іншых дэмакратычных дзяржаў свету (ЗША, Вялікабрытаніі, Швейцарыі, Канады, Украіны і г.д.) прапаноў па ўдасканаленні санкцыйнага рэжыму, пашырэнні санкцыйных спісаў. Гэтыя прапановы былі накіраваны ўпаўнаважаным органам Еўрапейскага саюза (як у Еўракамісію, так і ў Еўрапейскую службу знешніх дзеянняў), Вялікабрытаніі, ЗША, Чэхіі, Польшчы, Славеніі, Швецыі, Швейцарыі, Эстоніі, Латвіі, Літвы, Бельгіі, Аўстрыі, Ірландыі, Нарвегіі, Іспаніі, Партугаліі, Грэцыі, Канады, Кіпра, Францыі, Германіі, Фінляндыі, Нідэрландаў, Румыніі, Украіны і г.д. (толькі за лістапад 2022 – ліпень 2023 у агульнай колькасці 49 лістоў). Прапановы перадаваліся падчас асабістых сустрэч і візітаў, у тым ліку падчас візіту ў Польшчу памочніцы Дзяржсакратара ЗША Робін Даніган, сустрэчы з Джеймсам С. О'Брайенам (прадстаўніком упраўлення па каардынацыі санкцый Дзярждэпу ЗША), Полам Масарам (старэйшым дарадцам па пытаннях палітыкі Камісіі па бяспецы і супрацоўніцтве ў Еўропе), дэпутатам Вярхоўнай Рады Украіны Богданам Яроменкам, сустрэч з міністрамі ўнутраных спраў і замежных спраў Польшчы, міністрам замежных спраў Славакіі, намеснікамі міністра замежных спраў Літвы, Чэхіі, палітдырэктарамі МЗС Германіі, Бельгіі, Нідэрландаў, Фінляндыі, сустрэч з пасламі Швецыі, Эстоніі, Латвіі, Літвы, Бельгіі, Аўстрыі, Ірландыі, Нарвегіі, Іспаніі, Партугаліі, Грэцыі, Кіпра, Францыі, Германіі, Фінляндыі, Нідэрландаў, Румыніі, Украіны ў Польшчы, дэпутатамі нацыянальных парламентаў і еўрадэпутатамі і г.д. Намі была сфармавана пазіцыя аб неабходнасці гарманізацыі санкцый у дачыненні да Расіі і Беларусі, якая ад імя Кіраўніцы Кабінета была накіравана на імя Прэзідэнта Еўракамісіі Урсулы фон дэр Ляен, адказнаму за знешнюю палітыку ЕС Жазэпу Барэлю і старшыні Еўрапейскага савета Шарлю Мішэлю. Гэтая пазіцыя таксама была перададзена Дзяржаўнаму сакратару ЗША Энтані Блінкену. У выніку былі прыняты рэзалюцыі Еўрапарламента (ад 24.11.2022 (2022/2956(RSP), якая заклікала краіны ЕС і Еўрапейскую камісію ўвесці тыя ж санкцыі ў дачыненні да Беларусі, якія яны ўвялі ў дачыненні да Расіі, а таксама прадухіліць ухіленне ад санкцый і іх строгага выканання, ад 15.03.2023 (2023/2573(RSP), якая ўтрымлівае заклік пашырыць санкцыі ў дачыненні да рэжыму Лукашэнкі, даклад ад 19.07.2023 камісіі па замежных справах Еўрапарламента, што заклікаў пашырыць санкцыйны спіс асобаў, якія маюць дачыненне да незаконнай дэпартацыі ўкраінскіх дзяцей). У агульнай колькасці намі было прапанавана ўвядзенне персанальных санкцый у адносінах да 340 фізічных асоб, у тым ліку асобаў з вышэйшага вайскова-палітычнага кіраўніцтва рэжыму Лукашэнкі, якія садзейнічалі агрэсіі Расіі супраць Украіны, суддзяў, якія выносілі незаконныя прысуды, прапагандыстаў, якія распальвалі варожасць паміж народамі і распаўсюджвалі ілжывую інфармацыю, чальцоў так званага Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, якія прымалі дыскрымінацыйнае, супярэчлівае праву “заканадаўства”, спартыўных функцыянераў, якія пераследвалі спратоўцаў і г.д. Таксама быў сфармаваны спіс з абгрунтаваннем у дачыненні да 13 прадпрыемстваў ВПК Беларусі, які таксама ўжо быў накіраваны ўпаўнаважаным органам ЕС і абсалютнай большасці краін ЕС, а таксама ЗША, Велікабрытаніі, Канады и інш. краін. У тым ліку на аснове нашых прапаноў за гэты час ужо быў прыняты шэраг рашэнняў санкцыйнага характару ў адносінах да прадстаўнікоў рэжыму Лукашэнкі. Так, нацыянальныя санкцыі ў лістападзе 2022 года ўвяла Польшча. У гэтым жа месяцы (23.11.2023) санкцыі ў дачыненні да 22 фізічных асоб і 16 кампаній з Беларусі ўвяла Канада. 21 лістапада санкцыі пашырыла Новая Зеландыя, а ў студзені 2023 г. – Тайвань. Таксама 17 студзеня 2023 г. дадатковыя санкцыі ўвялі ЗША, якія дадалі яшчэ 25 чалавек у свой персанальны спіс. Да таго ў жніўні – верасні 2022 г. ЗША ўвялі санкцыі ў дачыненні да больш як 100 службовых асоб і некаторых прадпрыемстваў (у тым ліку Светлагорскага хімвалакна). У канцы студзеня гэтага года санкцыі ў дачыненні 23 беларускіх прадпрыемстваў увяла Украіна. На мінулым тыдні ўзгоднены новы пакет санкцый у дачыненні да Беларусі з боку Еўрапейскага саюза, які тычыцца саўдзелу рэжыму Лукашэнкі ў агрэсіі Расіі супраць Украіны. У аснову дадзенага пакета пакладзены нашы прапановы па гарманізацыі санкцыйнай палітыкі ў дачыненні Расіі і рэжыму Лукашэнкі. Акрамя таго, ён прадугледжвае персанальныя санкцыі ў дачыненні да асобных прадстаўнікоў вайскова-палітычнага кіраўніцтва рэжыму (21 асоба) таксама прапанаваных з нашага боку. На 340 асоб, прапанаваных намі, накладзены персанальныя нацыянальнае санкцыі Польшчы (усяго на 365 асоб), у тым ліку мясцовых дэпутатаў і чыноўнікаў, членаў нацыянальнага сходу, суддзяў, прапагандыстаў, спартыўных функцыянераў. Польшчай таксама былі часткова ўлічаны нашыя прапановы па абмежаванні дзейнасці шэрагу транспартных пагранпераходаў . У 11 пакет санкцый у дачыненні да Расіі ўключаны, прапанаваныя камандай НАУ, начальнік беларускай чыгункі Марозаў і кіраўнік ДВПК Рэспублікі Беларусь Пантус. Пад санкцыі ЗША ў сакавіку 2023 года патрапіў самалёт Лукашэнкі (Boeing 737), а таксама шэраг буйных прадпрыемстваў. У маі 2023 года, у тым ліку ў мэтах гарманізацыі санкцый з Расіяй, ЗША ўвялі абмежаванні на пастаўкі ў Беларусь шэрага тавараў двайнога прызначэння. У красавіку 2023 г. на шэраг беларускіх банкаў санкцыі наклала Канада. Па нашай прапанове Вялікабрытанія ў чэрвені 2023 года ўжо часткова гарманізавала гандлёвыя санкцыі ў дачыненні да рэжыму Лукашэнкі і Расіі, забараніўшы вываз у Беларусь грашовых купюр, а таксама імпарт з Беларусі золата, драўніны, цэменту і каучуку. У санкцыі Украіны ў маі 2023 г. трапілі прадпрыемствы ВПК Беларусі, прапанаваныя камандай НАУ, а пазней таксама Вярхоўная Рада Украіны прапанавала прымяніць санкцыі ў дачыненні шэрагу фізічных асоб, у тым ліку спартыўных функцыянераў. Ішла работа па недапушчэнні змякчэння санкцый адносна калійных угнаенняў з Беларусі з боку Партугаліі, якая ў выніку на дадзены момант скончылася захаваннем санкцый ЕС на калійныя ўгнаенні. Быў падрыхтаваны шэраг аналітычных запісак пра неабгрунтаванасць тэзіса аб пагрозе харчовай бяспецы, у якіх мы далі разгорнуты аналіз сусветнага рынку ўгнаенняў і харчавання ў цэлым, а таксама афрыканскага рэгіёну ў прыватнасці (як найбольш уразлівага з пункту гледжання харчовай бяспекі), у тым ліку дынаміку цэн, існуючы попыт, лагістычныя і вытворчыя магчымасці. Былі напісаны адпаведныя звароты Прэзідэнту (ад імя Паўла Латушкі, а таксама дэпутатаў Еўрапарламента), Прэм'ер-мінстру Партугаліі (ад імя Святланы Ціханоўскай), лідэрам парламенцкіх партый Партугаліі (Сацыялістычнай, Сацыял-дэмакратычнай партый і Ліберальнай ініцыятывы), буйнейшым прафсаюзам (накшталт Усеагульнага саюза рабочых) і СМІ Партугаліі аб неабходнасці захавання санкцый на калійныя ўгнаенні з аргументаваным абгрунтаваннем (усяго 14 лістоў). У лістах мы расказвалі аб датычнасці кіраўніцтва «Беларуськалія» да незаконнага перамяшчэння ўкраінскіх дзяцей, пра маштабы няўціхлых рэпрэсій у Беларусі, а таксама саўдзел рэжыму Лукашэнкі ў расійскай агрэсіі супраць Украіны. Гэтыя пытанні таксама абмяркоўваліся на двухбаковых сустрэчах – як кіраўніцы Кабінета Святланы Ціханоўскай з Прэм'ер-міністрам і Міністрам замежных спраў Партугаліі, так і маіх – з паслом Партугаліі ў Польшчы, еўрадэпутатамі ад Партугаліі. 6. Распрацаваць праект "Кадравы рэзерв" і пачаць рэалізацыю праекта. Пачатак набора на навучэнне кадраў для Новай Беларусі на адміністрацыйныя пасады быў напрыканцы мінулага года. На сённяшні момант мы маем 431 заяўку. Пераважна гэта матываваныя людзі, якія ўжо маюць адпаведны ўзровень адукацыі і досвед працы, досвед кіравання калектывамі. Паказальны момант – гэта тое, што значная частка з іх, 33,4%, знаходзіцца зараз ў Беларусі, і, разумеючы ўсе рызыкі, якія звязаныя з удзелам у кадравым рэзерве, тым не менш, выказалі жаданне далучыцца да каманды будучых дзяржаўных упраўленцаў. За гэты перыяд была праведзена вялікая адукацыйная анлайн праграма па асновах дзяржаўнага кіравання. Можна сказаць, гэта было “Увядзенне ў спецыяльнасць”, заяўкі на якую падало 170 чалавек. У гэтай праграмы вельмі высокі ўзровень ацэнак. Мы можам казаць, што нават калі перамены адбудуцца ўжо заўтра, то ў нас ёсць пэўны добры патэнцыял для таго, каб запоўніць ключавыя пасады ў шэрагу міністэрстваў, а таксама на рэгіянальным узроўні, у сістэме дзяржаўнага адміністравання Беларусі. Мы разлічваем на тое, што рост колькасці ўдзельнікаў працягнецца. “Кадравы рэзерв” – гэта не толькі падрыхтоўка людзей, якія будуць задзейнічаны ў момант пераменаў. Мы прапануем не проста чакаць надыходу гэтага часу, але і набліжаць яго, бо ўжо зараз удзельнікі Кадравага рэзерва маюць магчымасць стаць часткай каманды асноўных цэнтраў дэмакратычных сіл, такіх як АПК, Офіс СЦ альбо НАУ. Яны могуць падаць свае кандыдатуры на вакансіі, стаць часткай гэтых каманд і працаваць для таго, каб перамены наблізіліся як мага хутчэй. Барацьба з прапагандай рэжыму і данясенне праўдзівай інфармацыі Адным з важных кірункаў дзейнасці з’яўляецца інфармацыйная праца. Асноўныя напрамкі дзейнасці: барацьба з прапагандай рэжыму (максімальнае распаўсюджванне дакладнай інфармацыі аб злачыннай дзейнасці рэжыму, асвятленне дзейнасці па барацьбе з рэжымам), данясенне інфармацыі аб рэальнай сітуацыі ў Беларусі да замежных партнёраў з дапамогай сацыяльных сетак, стварэнне павесткі, якая прымушае рэжым рэагаваць на дзейнасць дэмакратычных сіл Беларусі. За справаздачны перыяд (11 месяцаў) толькі на 18 рэсурсах Прадстаўніка Кабінета Паўла Латушкі і НАУ колькасць арганічных праглядаў склала больш за 90 мільёнаў. Са сваёй павесткай мы даходзім да СМІ не только еўрапейскіх краін, але і да СМІ Паўднёвай Карэі, Японіі, Аргенціны, Парагвая і г.д. Лічым надзвычай важным заставацца актыўнымі ў інфармацыйнай прасторы. Фокус на Беларусі, тэма Беларусі не павінны сыходзіць з мас медыя ў свеце. Кааперацыя з іншымі прадстаўнікамі АПКБ З моманту прызначэння на пасаду Прадстаўніка АПК па транзіце ўлады наладжана эфектыўнае супрацоўніцтва з іншымі прадстаўнікамі па розных пытаннях. Шчыльная супраца вялася з Прадстаўніком па захаванні законнасці і правапарадку ў частцы верыфікацыі санкцыйных спісаў. Наша прадстаўніцтва па транзіце ўлады дапамагала Прадстаўніку па нацбяспецы і абароне з матэрыяльным забеспячэннем дзейнасці, устанаўленнем кантактаў з ваеннымі аташэ розных краін. У межах праграмы “Кадравый рэзерв” намеснік Прадстаўніка па транзіце ўлады Юрый Губарэвіч супрацоўнічае з Прадстаўніцай па нацыянальным адраджэнні ў прасоўванні адукацыйных праграм для слухачоў Кадравага рэзерву. Шчыльнае супрацоўніцтва вядзецца з Прадстаўніком па міжнародных справах па розных пытаннях знешняй палітыкі, асабліва ў пытаннях санкцыйнай дзейнасці і адкрыцця прадстаўніцтва дэмакратычнай Беларусі ў Бруселі. Паколькі ўсе абмежавальныя меры ў дачыненні да рэжыму знаходзяцца ў руках нашых міжнародных партнёраў і саюзнікаў. Прадстаўніцтва па транзіце ўлады падтрымлівае дзейнасць Прадстаўніцы па сацыяльнай палітыцы ў разнастайных праектах. Прадстаўніцтва па транзіце ўлады на рэгулярнай аснове рыхтуе праекты рашэнняў Кабінета, заяў Кабінета, пазіцыю па сферы кампетэнцый для іншых прадстаўнікоў Кабінета, а таксама ў ініцыятыўным парадку і па запытах Кіраўніцы для двухбаковых і шматбаковых міжнародных сустрэч. Нашымі далейшымі задачамі з'яўляецца: Ордэр на Лукашэнку (за злачынствы супраць чалавечнасці ў адносінах да беларускага народу і ваенныя злачынствы за дэпартацыю ўкраінскіх дзяцей). Прыцягненне да адказнасці іншых прадстаўнікоў рэжыму (МКС, універсальная юрысдыкцыя і Спецыяльны міжнародны трыбунал па Беларусі, Міжнародны трыбунал па факце агрэсіі). Санкцыі як інструмент ціску і адказнасці (персанальныя і эканамічные). Пашырэнне кадравага рэзерву (для цэнтральных і рэгіянальных органаў улады). Фарміраванне ўспрымання Саюзнай дзяржавы як інструмента знішчэння беларускай дзяржаўнасці і стварэнне крытычнасці яе ўспрымання як у беларускім грамадстве, так і сярод дзяржслужачых. Раскол т.з. эліт. Гэтыя захады будуць памяншаць рэсурсы рэжыму і матываваць беларусаў. Нам важна стварыць сітуацыю, ў якой Лукашэнкі будзе максімальна таксічным, нават для яго атачэння, што можа прывесці да расколу так званых эліт. На гэтым факталагічная частка справаздачы Прадстаўніка Кабінету па транзіце ўлады скончана. І я дзякую вам за ўвагу. Перад тым, як мы пяройдзем да пытанняў і адказаў, хацеў бы сказаць яшчэ некалькі словаў. Думаю, кожнаму і кожнай з прысутных вядома маé глыбокае перакананне, што перамагчы сістэму можа толькі сістэма. Толькі сістэмная, метадычная, мэтанакіраваная праца, заснаваная на канкрэтнай стратэгіі, можа мець вынік і плён. Толькі паставіўшы перад сабою канкрэтныя задачы ды сфакусаваўшы ўвесь наяўны рэсурс на іх выкананне, можна дасягнуць стратэгічных мэтаў. Нашыя мэты нам усім вядомыя. Год таму, на канферэнцыі Новая Беларусь 2022, мы здолелі аб’яднаць сілы і стварыць Аб’яднаны Пераходны Кабінет Беларусі. На мой погляд - адзін з важных элементаў стратэгіі дасягнення дэмакратычных пераменаў. Мы фарміруем інстытуцыйную альтэрнатыву рэжыму Лукашэнкі. Вядома, мы маем абмежаваныя рэсурсы, маем абмежаваны інструментарый і магчымасці. Але пры ўсіх складаных умовах нашай працы, як вы ўжо бачыце з маёй справаздачы і пабачыце са справаздачаў іншых прадстаўнікоў Кабінету - мы рухаемся наперад. Але мы маем патэнцыял да большага. Мы маем працаваць далей. Маем працаваць больш шчыльна, больш суцэльна – а значыць больш эфектыўна. Як адзіная сістэма, з агульнымі мэтамі і агульнай стратэгіяй. Таму звяртаюся да вас, шаноўныя чальцы Каардынацыйнай Рады, і прашу падтрымаць прадстаўнікоў Кабінета па выніках дзейнасці за першы год. Важна нарошчваць і ўзмацняць нашу ўзаемную падтрымку, важна існаванне гэтай структуры, важна павялічваць эфектыўнасць, важна дабівацца большых вынікаў. Але сам факт з'яўлення інстытута, сама дзейнасць на працягу гэтага перыяду пры ўсёй крытычнасці самаацэнкі дэманструе тое, што інстытулізацыя, адзінства і сістэмнасць дэмакратычнага руху неабходныя і гэта будзе даваць плён. Нацыянальныя інтарэсы Беларусі перад усім. Ніхто, апрача нас, беларусаў, не вырашыць лёс Беларусі. Разам да перамогі! Жыве Беларусь!

Сусветныя СМІ пра ваенныя злачынствы Лукашэнкі, звязаныя з незаконным перамяшчэннем і пераадукацыяй украінскіх дзяцей У дэмакратычных краінах, дзе свабода слова і прэсы з'яўляюцца базавымі прынцыпамі функцыянавання грамадства, роля медыя вельмі высокая. Менавіта медыя шмат у чым фарміруюць грамадска-палітычны парадак дня ў дэмакратычных краінах і аказваюць істотны ўплыў на раскрыццё злачынстваў і злачынных дзеянняў канкрэтных асоб. З пачаткам поўнамаштабнай вайны ва Украіне ўвага ўсяго свету прыкаваная да барацьбы ўкраінскага народа супраць агрэсара Расіі. Камандай Народнага антыкрызіснага ўпраўлення падрыхтаваная папярэдняя справаздача і камунікацыя, у якіх утрымліваюцца доказы таго, што рэжым Лукашэнкі таксама датычны да незаконнага перамяшчэння ўкраінскіх дзяцей. Дадзеныя дакументы былі прадастаўлены ў частцы, якая не носіць канфідэнцыйны характар, рэдакцыям вядучых сусветных СМІ, якія звярнуліся па каментары да Паўла Латушкі і прадстаўнікоў каманды НАУ. Мы можам сцвярджаць, што пра злачынствы Лукашэнкі ў дачыненні да ўкраінскіх дзяцей даведаліся ва ўсім свеце. Галоўнымі задачамі ў інфармаванні грамадскасці пра дадзеныя злачынствы з'яўляюцца: Спыніць вываз украінскіх дзяцей. Дапамагчы вярнуць ўкраінскіх дзяцей. Прыцягнуць да адказнасці вінаватых. Агулам было дадзена больш за 100 каментароў як заходнім, так і беларускім незалежным медыя. Прыводзім галоўныя цытаты ў публікацыях заходніх СМІ: “Belaruskali is the firm that finances the deportation of Ukrainian children” Associated press Пасля публікацыі AP ключавыя амерыканскія медыя таксама далі ў друк артыкулы пра злачынствы рэжыму Лукашэнкі, звязаныя з незаконным перамяшчэннем украінскіх дзяцей. “The decision is signed personally by Lukashenko” The New York Times “Belaruskali is the firm that finances the deportation Ukrainian children” Washington Post “Belarus opposition group urges EU to maintain sanctions on Belarusian fertilizer producer“ Fox news Exclusive: Belarus abducts thousands of Ukrainian children The Telegraph Таксама выйшлі публікацыі ў US news, ABC News, The Economist, Reuters. Заходнееўрапейскія медыя не абышлі ўвагай такую важную тэму. Тэму закранула Швейцарскае інфармацыйнае агенцтва Swissinfo, публікацыі выйшлі таксама ў іспанскіх медыя і іспанамоўных медыя краін Лацінскай Амерыкі. Вялікая ўвага грамадства была прыцягнутая да тэмы датычнасці рэжыму Лукашэнкі ў Польшчы. Былі дадзены каментары TVP Info, Polskie Radio 24, TV World, TVN 24, TVP1, RMF FM, Gazeta Codzienna. Такая ўвага СМІ дае магчымасць уплываць на парадак дня рэжыму, які вымушаны цяпер пастаянна апраўдвацца. АЛЕ самае важнае цяпер рэжыму Лукашэнкі стала складаней працягваць здзяйсняць ваенныя злачынствы па незаконным перамяшчэнні ўкраінскіх дзяцей. Прыводзім спасылкі на шэраг публікацый: DW Deutsche Welle (артыкул ад 21.04.2023) Детей из оккупированных украинских регионов незаконно перевозят не только в Россию, но и в Беларусь? Оппозиционный политик Павел Латушко собирает досье Лукашенко для Международного уголовного суда в Гааге. The New York Times (артыкул ад 22.04.2023) Schools give patriotic lessons and teach students how to assemble rifles, while textbooks have been rewritten to favor Russia’s view of history. Factories produce uniforms for soldiers fighting Ukraine. Summer camps run by state-owned conglomerates host children from occupied Ukrainian territory. RU Delfi Литва (відэа ад 24. 04. 2023) Ордар на арышт Лукашэнкі з-за дэпартацыі дзяцей Gazeta Wyborcza (артыкул ад 25.04.2023) Rosja wciąż uprowadza dzieci z Ukrainy. W sprawie pojawił się białoruski ślad Radio Białystok (артыкул ад 08.05.2023) Narodowy Zarząd Antykryzysowy przygotował raport, na podstawie którego możemy wnioskować, że na dzień dzisiejszy reżim Łukaszenki i osobiście dyktator Łukaszenka popełnienia zbrodnie wojenne. Mamy informacje, że tylko w ubiegłym roku około 1500 ukraińskich dzieci zostało przewiezionych na terytorium Białorusi. Radio Wnet FM (артыкул ад 09.05.2023) Według naszych danych ubiegłym roku na terytorium Białorusi zostało przemieszczono od 1150 do 1500 dzieci z Ukrainy. W tym roku już mamy dane, że do końca maja będzie kolejnych 1100. Stoi za tym bezpośrednio Łukaszenka. Polskie Radio 24 (артыкул ад 09.05.2023) - Mamy dokumenty, które dowodzą roli Aleksandra Łukaszenki w zbrodniach wojennych przeciwko dzieciom nielegalnie wywożonym z Ukrainy. Przedstawimy je Międzynarodowemu Trybunałowi Karnemu w Hadze w celu wydania listu gończego za Łukaszenką - powiedział Paweł Łatuszka, b. ambasador Białorusi w Polsce. Polska Agencja Prasowa (артыкул ад 09. 052023) - Mamy dokumenty, które dowodzą roli Aleksandra Łukaszenki w zbrodniach wojennych przeciwko dzieciom nielegalnie wywożonym z Ukrainy. Przedstawimy je Międzynarodowemu Trybunałowi Karnemu w Hadze w celu wydania listu gończego za Łukaszenką - powiedział Paweł Łatuszka, b. ambasador Białorusi w Polsce. TVP info (відэа ад 10.05.2023) Times Radio (відэа ад 11.05.2023) Putin and Lukashenko's forces have kidnapped Ukrainian children and taken them to Belarus, opposition MP in exile Pavel Latushka tells #timesradio Tok FM (артыкул ад 11.05.2023) Były minister kultury Białorusi, a obecnie jeden z najważniejszych przedstawicieli demokratycznej opozycji, Paweł Łatuszka zbiera informacje na temat nielegalnego wywożenia ukraińskich dzieci. Polskie Radio (артыкул ад 16.05.2023) Заступник керівника Об'єднаного Перехідного Кабінету, керівник Народного Антикризового Управління Павел Латушка, колишній посол Білорусі в Польщі, представник білоруської опозиції у вівторок у Страсбурзі представив звіт, який свідчить про причетність білоруського режиму до незаконної депортації та перевиховання українських дітей Jedynka Polskie Radio (артыкул ад 17.05.2023) Stały przedstawiciel Polski przy Unii Europejskiej Andrzej Sadoś poinformował ambasadorów pozostałych krajów unijnych o zaangażowaniu Białorusi w nielegalne deportacje dzieci z Ukrainy. Polska domaga się kolejnych sankcji wobec Białorusi. News Insight (артыкул ад 17.05.2023) Andrzej Sados, Poland’s Permanent Representative to the EU, informed the ambassadors of the other 26 EU nations of Belarus’ complicity in the kidnapping and unauthorized deportation of Ukrainian children. Poland also demanded that the Belarussian government face EU sanctions. Sados said that the data came from a letter sent by Paviel Latuska, a representative of the opposition-led interim government in Belarus AP News (артыкул ад 22.05.2023) Pavel Latushka, a former Belarusian minister of culture who is now in exile in Poland, said he feared the EU might be tempted to lift sanctions against Belaruskali, which is one of the world’s largest exporters of potash fertilizers. FoxNews (артыкул ад 22.05.2023) Belarus opposition group urges EU to maintain sanctions on Belarusian fertilizer producer USNEWS (артыкул ад 22.05.2023) Belarus Opposition Group Urges EU to Maintain Sanctions on Belarus State Companies Newsweek (артыкул ад 23.05.2023) EURACTIV (артыкул ад 23.05.2023) The Belarusian government has allegedly taken part in the illegal deportation of children from Russian-occupied territories of Ukraine, exiled Belarusian opposition leaders said in a preliminary report. Reuters (артыкул ад 23.05.2023) Ukraine investigating role of Belarus in transfers of children, prosecutor says ND Aktuell (артыкул ад 26.05.2023) Seit September 2022 wurden 2150 ukrainische Kinder aus den von Russland besetzten Gebieten in sogenannte Gesundheitslager nach Belarus geschickt. Das geht aus einem vorläufigen Bericht hervor, den das National Anti Crisis Management (NAM), ein Zusammenschluss der belarussischen Opposition im Exil, vor Kurzem vorgestellt hat. ADC (артыкул ад 12.06.2023) Anti-Discrimination Centre Memorial Brussels publishes the second report on the situation of children from Ukraine during the 2022-2023 war, the results of monitoring the situation as part of the #crossborderchildhoodua campaign. DW Deutsche Welle (артыкул ад 20.06.2023) Юристы считают, что МУС может выдать ордер на арест белорусского правителя Лукашенко, как уже сделал это в отношении президента РФ Путина. Основание аналогично - участие в незаконной депортации украинских детей. AP News (артыкул ад 28.06.2028) A Belarusian opposition activist says that he has provided the International Criminal Court with materials allegedly detailing President Alexander Lukashenko’s involvement in the forcible transfer of Ukrainian children to Belarus, accusations angrily rejected by Minsk WNP Pl (артыкул ад 28.06.2028) Białoruski opozycjonista Paweł Łatuszka poinformował, że przekazał Międzynarodowemu Trybunałowi Karnemu (MTK) w Hadze materiały o udziale reżimu Alaksandra Łukaszenki w wywożeniu na Białoruś dzieci z okupowanych przez Rosję terenów Ukrainy - podała w środę agencja AP. The Telegraf AP News (артыкул ад 19.07.2023) Belarus Red Cross sparks outcry after its chief says it brought Ukrainian children to Belarus SwissInfo (артыкул ад 19.07.2023) La oposición bielorrusa acusa al régimen de Lukashenko de deportar niños ucranianos Ultima Hora (артыкул ад 19.07.2023) La oposición bielorrusa acusa al régimen de Lukashenko de deportar niños ucranianos Polskie Radio 24 (артыкул ад 20.07.2023) Groźby wobec mnie to stałe wyzwanie począwszy od 2020 roku. Ale sygnały tego rodzaju są szczególnie ostre, po tym, jak zajęliśmy się przedstawianiem dowodów zbrodni wojennych popełnionych przez Alaksandra Łukaszenkę i jego współpracowników, związanych z nielegalnym wywozem ukraińskich dzieci - przekazał portalowi Polskiego Radia PolskieRadio24.pl białoruski opozycjonista, szef Narodowego Zarządu Antykryzysowego, Paweł Łatuszka.

Прадстаўнік НАУ прыняў удзел у Глабальным саміце «Місія — мір», прысвечанаму ўрэгуляванню ваенных канфліктаў Намеснік кіраўніка НАУ Уладзімір Астапенка прыняў удзел у працы Глабальнага саміту «Місія — свет», які быў арганізаваны ў Дубаі (ААЭ) найбуйнейшым прыватным агенцтвам навін WION (Індыя). На саміце запрошаныя эксперты прадставілі дэталёвы аналіз бягучай сітуацыі ў свеце і прапанавалі свае адказы на пытанні, звязаныя з урэгуляваннем узброеных канфліктаў, гандлёвымі і лічбавымі абмежавальнымі мерамі, а таксама з забеспячэннем сусветнай бяспекі ў святле пагрозы прымянення зброі масавага паражэння. Ганаровымі дакладчыкамі на 5-й сесіі Глабальнага саміту сталі Старшыня Генеральнай асамблеі ААН Абдула Шахід, былы прэзідэнт Ірана Махмуд Ахмадзінежад, члены парламентаў і ўрадаў Афганістана, Бангладэша, Украіны і Эстоніі, а таксама прадстаўнікі аналітычных і дзелавых колаў з Зімбабвэ, ЗША і Японіі. У выступе Уладзіміра Астапенкі была адзначана значнасць абароны дэмакратычных каштоўнасцяў, у тым ліку правы народа свабодна абіраць органы ўлады, для забеспячэння міжнароднай бяспекі. Як паказвае досвед Беларусі, адсутнасць эфектыўных механізмаў міжнародна-прававой адказнасці за парушэнні фундаментальных правоў і свабод чалавека цягне за сабой здзяйсненне дыктатарскім рэжымам злачынстваў супраць чалавечнасці і актаў міжнароднага тэрарызму. Лукашэнка ўцягнуў Беларусь у вайну з Украінай, нягледзячы на ​​тое, што пераважная большасць беларусаў выступае супраць такой агрэсіі. Уладзімір Астапенка выказаў перакананасць у тым, што толькі ўрады, сфарміраваныя з належным улікам дэмакратычных прынцыпаў, могуць праводзіць адказную знешнюю і ўнутраную палітыку і быць падкантрольнымі грамадзянскай супольнасці. Толькі на гэтай аснове трэба распрацоўваць архітэктуру сусветнай бяспекі.

Поўнае закрыццё межаў з боку Польшчы, Літвы і Латвіі. Наколькі гэта рэальна? – Відавочна, што заявы высокапастаўленых асоб Польшчы і Літвы, якія прагучалі, аб магчымым закрыцці межаў з Беларуссю заснаваныя на патэнцыйных пагрозах нацыянальнай бяспецы, якія стварае для нашых бліжэйшых еўрапейскіх суседзяў прысутнасць у Беларусі ўзброеных баевікоў ПВК “Вагнер”, якія маюць у сваім распараджэнні ў тым ліку і бронетэхніку. Відавочна таксама, што дадзеныя пагрозы разглядаюцца як рэальныя і падобная ацэнка заснавана не проста на інфармацыі з адкрытых крыніц. – Важна звярнуць увагу, што з заяў, якія прагучалі, вынікае агульнасць і ўзгодненасць пазіцыі Польшчы, Літвы і Латвіі і іх гатоўнасць дзейнічаць разам і разам адказваць на выходныя з тэрыторыі Беларусі пагрозы. – Неабходна разумець, што месцы збору баевікоў ПВК “Вагнер” на тэрыторыі Беларусі, у выпадку ажыццяўлення імі агрэсіі, будуць з'яўляцца законнымі мэтамі для ўдараў як з боку краіны/краін, якія падвергліся агрэсіі, так і для ўзброеных сіл НАТА ў цэлым. . – Як асоба, непасрэдна адказная за развязванне чарговага памежнага крызісу, Лукашэнка абавязаны неадкладна вывесці баевікоў ПВК “Вагнер” з тэрыторыі Беларусі і спыніць ажыццяўленне дзеянняў, якія пагражаюць Беларусі, нашым суседзям і ўсяму рэгіёну новым ваенным канфліктам. – У выпадку, калі рашэнне аб поўным перакрыцці межаў будзе прынятае, незалежна ад таго, ці будзе рэалізаваная нейкая агрэсія з тэрыторыі Беларусі ці такое рашэнне будзе прынятае прэвентыўна – усю адказнасць за гэта нясе асабіста Лукашэнка, па запрашэнні якога баевікі з ПВК "Вагнер" знаходзяцца на тэрыторыі Беларусі. А ў выпадку ажыццяўлення агрэсіі адказнасць будуць несці таксама Міністэрства абароны і Дзяржпагранкамітэт Рэспублікі Беларусь. – Пры гэтым у любым выпадку важна настойваць на захаванні гуманітарных калідораў для беларусаў – аднак важна разумець, што рашэнне аб закрыцці межаў і іншых зваротных дзеяннях будуць прымаць нашы суседзі, зыходзячы з меркаванняў, у першую чаргу, уласнай нацыянальнай бяспекі. Для Лукашэнкі нацыянальная бяспека Беларусі, відавочна, не значыць абсалютна нічога. Бо менавіта ён і ягоныя злачынныя дзеянні прывялі да таго, што нацыянальная бяспека, нацыянальныя інтарэсы і сама незалежнасць Беларусі сёння знаходзяцца пад самай вялікай пагрозай за апошнія 30 гадоў.

27 ліпеня адбылася сустрэча намесніка кіраўніка Аб'яднанага Пераходнага Кабінета і кіраўніка Народнага антыкрызіснага ўпраўлення Паўла Латушкі з Радаславам Фогелем, Старшынёй Камісіі па замежных справах Сейма Рэспублікі Польшча і Янам Маліцкім, дырэктарам Цэнтра ўсходнееўрапейскіх даследаванняў. Адной з тэм сустрэчы з'яўляўся разгляд магчымасці прызнання Соймам Польшчы арганізацый КДБ і ГУБАЗ тэрарыстычнымі, а рэжым Лукашэнкі — спонсарам тэрарызму. На сустрэчы былі прадстаўлены абгрунтаванні, падрыхтаваныя экспертамі каманды НАУ, якія апісваюць тэрарыстычную дзейнасць гэтых арганізацый: міграцыйная вайна супраць Еўрапейскага саюза, прымусовая пасадка самалёта Ryanair, сістэматычныя атакі на грамадзянскае насельніцтва і інш. Галоўнай мэтай сустрэчы з'яўлялася перадача справаздачы аб злачынствах супраць чалавечнасці, апублікаванай Цэнтрам права і дэмакратыі «Justice Hub» 26 ліпеня, у падрыхтоўцы якой удзельнічала каманда НАУ. У гэтым дакуменце фактычна абгрунтавана выкананне крытэрыю міжнароднага крымінальнага права "аб наяўнасці дастатковых падстаў меркаваць", што сістэматычныя і шырокамаштабныя атакі супраць грамадзянскага насельніцтва Беларусі складаюць злачынствы супраць чалавечнасці. Польскаму боку было прапанавана падтрымаць механізмы прыцягнення да адказнасці рэжыму Лукашэнкі за злачынствы супраць чалавечнасці. Старшыня Камісіі па замежных справах Сейма Польшчы выказаў гатоўнасць абмеркаваць дадзеную прапанову з кіраўніцтвам Сейма. Асобна былі закрануты тэмы пагроз для беларускага народа, а таксама суседніх з Беларуссю краін, звязаных з размяшчэннем на тэрыторыі Беларусі наймітаў ПВК Вагнер і ядзернай зброі. Прадстаўнік польскага парламента плануе абмеркаваць праблематыку сітуацыі ў Беларусі падчас найбліжэйшай сустрэчы ў верасні кіраўнікоў камісій па замежных справах парламентаў краін ЕС.

У нашай гісторыі ёсць асаблівыя даты. Адна з іх – 27 ліпеня. Менавіта ў гэты дзень да 1996 года беларусы адзначалі Дзень незалежнасці. 27 ліпеня 1990 года выбар беларускага народу, дзякуючы намаганням дэпутатаў Вярхоўнага савету, быў зацверджаны прыняццём Дэкларацыі аб дзяржаўным сувернітэце, якая мусіла сцвердзіць самастойнасць Беларусі як дзяржавы. З’яўленне незалежнай беларускай дзяржавы – гэта момант, які я перажыў асабіста. Добра памятаю гэты дзень, калі юнаком стаяў на Плошчы Незалежнасці, чакаючы прыняцця лёсавызначальнага рашэння. Таксама добра памятаю апошні мітынг перад сваёй першай замежнай камандыроўкай у якасці віцэ-консула Беларусі ў Беластоку. Тады, 27 ліпеня 1996 года, узгадваю калону з бел-чырвона-белымі сцягамі, якая ішла па сталічнай Нямізе. Праз 33 гады пасля гэтай лёсавызначальнай падзеі беларускі сувернітэт сытукнуўнся з найвастрэйшым крызісам: нацыянальныя сімвалы з тысячагадовай гісторыяй забараняюцца, выкараняецца выкарыстанне беларускай мовы, а ў турмах знаходзіцца больш за 140 дзеячоў беларускай культуры (крыніца: дадзеныя Беларускай Рады культуры – сайт БРР). Здрада дзяржаве – адзін з «запатрабаваных» артыкулаў крымінальнага кодэксу, па якім судзяць дзеячоў беларускай культуры – тых людзей, якія спрыялі захаванню нашай нацыянальнай спадчыны. Рэжым Лукашэнкі лічыць такіх людзей персанальнымі ворагамі, а марыянеткавыя суды прызначаюць вялізныя тэрміны па сфабрыкаваных справах за здраду дзяржаве. Але менавіта рэжым Лукашэнкі здраджвае краіне, здраджвае беларускаму народу і беларускай культуры. Бо сапраўдная здрада краіне – выкараненне беларускай мовы. Сапраўдная здрада людзям – дзесяткі тысяч палітзатрыманых і тысячы палітзняволеных. Сапраўдная здрада дзяржаве – гандль сувернітэтам. Сёння галоўны для нас выклік – захаванне незалежнасці Беларусі. І сёння відавочна, што галоўная пагроза для яе – гэта рэжым Лукашэнкі. Сёння на тэрыторыі краіны базуюцца расіскія войскі, замежная вайсковая кампанія, рукамі рэжыму зносяцца помнікі дзеячам культуры, закрываюцца беларускамоўныя кнігарні, нацыянальны вокліч «Жыве Беларусь!» прызнаны рэжымам нацысцкім. Але паралельна з гэтым самапрызначаны дыктатар са справаздачамі ездзіць у Маскву і дазваляе выкарыстоўваць у ваенных мэтах тэрыторыю Беларусі. Дык хто сапраўдны здраднік дзяржаве? У інтарэсах якой дзяржавы гуляе дыктатар? Лукашэнка жыве толькі бягучым момантам, ён думае выключна пра уласныя амбіцыі, мэта якіх – захаваць уладу і пазбегнуць пакарання за здзейсненыя злачынствы. Каб забяспечыць жыццядзейнасць сістэмы, ён гатовы ўступіць у хаўрус з Расіяй на любых умовах. У абмен на такую падтрымку ён ахвотна адкупаецца галоўнымі элементамі дзяржавы – сувернітэтам і незалежнасцю. Ён, сапраўдны здраднік дзяржаве, гатовы на ўсё, каб пазбегнуць пакарання за злачынствы. Але ўлада не можа быць вечнай. Неўзабаве і яго час завершыцца, а ўсе рэальныя здраднікі дзяржаве – панясуць адпаведнае пакаранне. Рэжым робіць усё, каб пазбавіць нас свайго, беларускага, спрабуючы перавесці краіну на культурныя, эканамічныя і палітычныя рэльсы замежнай дзяржавы – Расіі. Але ў той час, як Лукашэнка пазбаўляецца ўсяго нацыянальнага, беларуская культура знаходзіць сваё развіццё за мяжой. 22 ліпеня год працы адзначыў Музей вольнай Беларусі, адкрыты ў Варшаве пры падтрымцы Народнага антыкрызіснага ўпраўлення, за мяжой ладзяцца фестывалі беларускай культуры і адбываюцца гастролі беларускіх тэатраў, працягваецца праца беларускіх выдавецтваў. Беларуская дзяржаўнасць немагчымая без захавання беларускай ідэнтычнасці і культуры. Бо наша спадчына – гэта наша адметнасць. І менавіта адносіны да яе лепш за ўсё паказваюць, хто сапраўдны здраднік дзяржаве. 27 ліпеня 1990 года – адна з лёсавызначальных дат беларускай гісторыі. Узгадваючы гэты дзень, мы памятаем, што адказнасць за захаванне беларускай незалежнасці сёння ляжыць толькі на нас, беларусах.

Адказнасць рэжыму Лукашэнкі за злачынствы супраць чалавечнасці ў Беларусі Сёння, 26 ліпеня 2023 года, наш партнёр - Цэнтр права і дэмакратыі «Justice Hub» апублікаваў справаздача аб злачынствах супраць чалавечнасці ў Беларусі і механізмах прыцягнення да адказнасці вінаватых. Народнае антыкрызіснае кіраванне аказала разнастайную падтрымку Цэнтру права і дэмакратыі ў дадзенай працы. Кіраўнік НАУ Павел Латушка ў сувязі з публікацыяй справаздачы адзначыў наступнае: «у справаздачы фактычна абгрунтоўваецца выкананне крытэра міжнароднага крымінальнага права "аб наяўнасці дастатковых падстаў меркаваць", што незаконнае пазбаўленне волі, катаванні, забойствы, згвалтаванні , гвалтоўныя знікненні, пераследы па палітычных падставах, а таксама дэпартацыя ў кантэксце шырокамаштабнага і сістэматычнага нападу супраць грамадзянскага насельніцтва Беларусі з мая 2020 года да гэтага часу складаюць злачынствы супраць чалавечнасці. У справаздачы падкрэсліваецца, што гэты напад на грамадзянскае насельніцтва з'яўляецца дзяржаўнай палітыкай рэжыму Лукашэнкі». Асобная ўвага надаецца галоўным вінаватым дадзеных злачынстваў. Сярод іх прадстаўнікі сілавых структур Беларусі (АМАП, КДБ, ГУБАЗіК і іншыя), а таксама суддзі, пракуроры, вышэйшае палітычнае кіраўніцтва рэжыму, уключаючы самога дыктатара. Адмысловую каштоўнасць уяўляюць раздзелы прысвечаныя механізмам прыцягнення да адказнасці вінаватых. Дадзеная справаздача безумоўна ўносіць важкі фундуш у працу па ўзнаўленні правасуддзя для дзясяткаў тысяч ахвяр дадзеных злачынстваў. НАУ ужо ініцыявала рэалізацыю закладзеных у справаздачы ідэй па прыцягненню да адказнасці вінаватых у дадзеных злачынствах.

Новыя санкцыі супраць Лукашэнкі - лепшы адказ усім, хто хацеў іх зняць. Сёння амбасадары ЕС ухвалілі новыя санкцыі супраць рэжыму Лукашэнкі ў сувязі з ягоным саўдзелам у вайне супраць Украіны. Вядома, што новыя сектаральныя абмежаванні галоўным чынам накіраваны на прадукцыю ваеннага і двайнога прызначэння, узбраення, авіяцыйную прадукцыю і тэхналогіі. Такім чынам, будзе зроблены яшчэ адзін крок да гарманізацыі санкцыяў паміж Расеяй і рэжымам Лукашэнкі. Акрамя сектаральных абмежаванняў, у санкцыйны пакет таксама ўвайшлі блакіруючыя санкцыі ў дачыненні як да фізічных, так і юрыдычных асоб. Акрамя таго, у новым пакеце не плануецца ніякіх выключэнняў для беларускага калію. Ну а пакуль мы чакаем падрабязнасцей, хачу сказаць накалькі слоў тым экспертам, хто працягвае прасоўваць ідэю адмены санкцый удалечыні ад сірэн паветранай трывогі, удараў ракет і беспілотнікаў. Я не ведаю, у якой галіне экспертызы можа нарадзіцца такая думка падчас вайны. Наколькі экспертным можа быць меркаванне людзей, якія сур'ёзна прапануюць Кабінету, НАУ, Святлане Ціханоўскай лабіраваць зняцце санкцый з рэжыму Лукашэнкі ў той час, як ён з'яўляецца са-агрэсарам і цалкам падтрымлівае Расію ў вайне супраць Украіны. Калі перабудоўвае эканоміку краіны і зрошчвае яе з ваенна-прамысловым комплексам Расіі, вырабляе для яе зброю, дапамагае ёй абыходзіць санкцыі і атрымліваць тавары - тыя ж тавары падвойнага прызначэння, электроніку, неабходныя для вытворчасці тых жа ракет, беспілотнікаў і іншых відаў узбраенняў. Каб забіваць украінцаў. Каб разбураць гарады. Каб працягваць вайну. Хтосьці скажа - але ж Расія і так знаходзіць гэтыя магчымасці, не толькі з дапамогай Лукашэнкі. Так, сапраўды, знаходзіць. І таму вы прапануеце зняць санкцыі з рэжыму Лукашэнкі і спрасціць агрэсарам жыццё? Няўжо настолькі простая думка ніяк не даходзіць да тых, хто прапануе адмяняць санкцыі - што ў гэты ж самы момант у Беларусі адкрыюцца высокатэхналагічныя вытворчасці ўзбраенняў на заходніх камплектуючых, якія пасля зняцця санкцый адразу ж стануць даступнымі? Вы сур'ёзна прапануеце ЕС і ЗША адмяніць санкцыі і адкрыць для Расіі прамы паток тавараў і тэхналогій для ўмацавання яе ВПК? Прабачыце, але няўжо гэта адэкватна падчас вайны? Ну добра, - скажуць гэтыя эксперты, - можа і не ўсе санкцыі трэба здымаць. Але чаму не зняць санкцыі з таго ж калію, напрыклад? Гэта ж не ваенная прадукцыя! Сапраўды, не вайсковая. Але нават апускаючы пытанне спрашчэння ўмоў для кантрабанды (што стане адным з наступстваў зняцця санкцый з прадукцыі, якая пастаўляецца настолькі вялікімі аб'ёмамі), няўжо не відавочна, што вярнуць Лукашэнку такую крыніцу даходаў - значыць прафінансаваць усе тыя бясконцыя ваенныя вучэнні і навучанне расійскіх войскаў у Беларусі? Прафінансаваць знаходжанне ў нашай краіне прыгожынскіх тэрарыстаў? Прафінансаваць умацаванне беларускага ВПК, які фактычна стаў складовай часткай ВПК Расіі. Прасцей кажучы - прафінансаваць вайну. А што вы ўсё пра вайну? - запярэчаць мне тыя самыя эксперты. А хіба дапамаглі санкцыі спыніць рэпрэсіі ў Беларусі і вызваліць палітвязняў? Мы ж не проста так прапануем іх зняць - а ўзамен на вызваленне людзей. Пра людзей вы падумалі? Падумалі. І думаем кожны дзень. І калі б нехта мог гарантаваць, што адмена санкцыяў можа выцягнуць іх з турмаў і спыніць рэпрэсіі - мы маглі б гэта абмеркаваць, выпрацаваць падыходы. Але скажыце мне - усе тыя, хто так актыўна выступае за зняцце санкцый, могуць даць такія гарантыі? Ці атрымаць? Гэта па-першае. А па-другое - мы не жывем у вакууме. Сітуацыя ў Беларусі ўжо даўно не знаходзіцца ў вакууме. Беларусь уцягнутая ў вайну і ігнараваць гэты факт у кантэксце абмеркавання пытання санкцый - гэта проста наіўна. Ці ж некампетэнтна. "Давайце здымаць санкцыі, не маючы гарантый вызвалення людзей у Беларусі, але добра разумеючы, што агрэсары атрымаюць яшчэ больш рэсурсаў для вайны супраць Украіны". Нічога не бянтэжыць у гэтай прапанове? Што ж, на шчасце, нягледзячы на ​​вялізныя намаганні лабістаў Лукашэнкі, хоць і пасля зацягнутай паўзы, ЕС не адмяняе, а ўводзіць новыя санкцыі. І працягвае абмяжоўваць абодвух агрэсараў - рэжым Лукашэнкі і Расею - у магчымасцях для вядзення вайны. Гэта і ёсць самы красамоўны адказ усім, хто хацеў бы гэтыя санкцыі зняць. І, скажам прама, вынік нашай працы: Мы змаглі разблакаваць санкцыйную паўзу; не дапусціць зняцця санкцый з калійнай галіны; гарманізаваць санкцыі ў дачыненні да рэжыму Лукашэнкі і Расеі. Каманда НАУ і надалей працягне ўносіць свой уклад у скасаванне рэжыму Лукашэнкі, перамогу Украіны і вызваленне Беларусі. Мы будзем нарошчваць ціск на рэжым дыктатара. Наступны крок - санкцыйны пакет ЗША.

Музей Вольнай Беларусі ў Варшаве адзначыў дзень народзінаў Крыніца: belsat.eu У суботу 22 ліпеня Музей Вольнай Беларусі адзначыў свой першы дзень нараджэння. Асяродак беларускай культуры на Foksal, 11 у Варшаве быў адкрыты 17 ліпеня 2022 года. На свае народзіны музей зладзіў сапраўднае беларускае свята – з казкай, музыкай, марай аб вяртанні і белым воблакам над галовамі ўдзельнікаў імпрэзы. Шмат усмешак, знаёмых твараў і абдымкаў. Былая палітзняволеная Іна Шырокая аглядаецца, усміхаецца і заўважае, што «ніколі не бачыла столькі палітвязняў на адным квадратным метры». «Хіба толькі ў турэмнай камеры, не?» – са смехам адказвае ёй яшчэ адна былая палітзняволеная. «Не ўсе мары спраўдзіліся» Многія сябры Асацыяцыі былых палітвязняў – у белых цішотках з надпісам «Да волі!» (па назве аб’яднання). Пазней, падчас афіцыйнай часткі імпрэзы, адзін з яе лідараў – былы палітзняволены Алег Кулеша, перадасць у калекцыю музею чорную турэмную робу з жоўтай нашыўкай з наваполацкай калоніі № 1. Знакавы экспанат, сумны падарунак. Але такая місія Музею Вольнай Беларусі – збіраць і захоўваць артэфакты, якія вядуць нас да свабоды. Прадстаўнік ініцыятывы «Да волі», якая аб’;ядноўвае былых палітвязняў, перадае ў фонд Музея Вольнай Беларусі турэмную робу з Наваполацкай калоніі. Варшава, Польшча. 23 ліпеня 2023 года. Па словах кіраўніцы ўстановы Наталлі Задзяркоўскай, у музеі зараз больш за 100 прадметаў музейнага значэння. Але яна заўважае: пакуль што няма добрых умоваў для захоўвання экспанатаў, і цяпер «у першую чаргу трэба думаць аб фондасховішчы». Наталля Задзяркоўская, дырэктарка Музея Вольнай Беларусі падчас імпрэзы «Вечар-сустрэча сяброў Музея Вольнай Беларусі», прысвечанай гадавіне са дня адкрыцця музея. Варшава, Польшча. 23 ліпеня 2023 года. «Тым не менш, настрой баявы. Калі рыхтаваліся да імпрэзы, давялося перагледзець усё, што зрабілі за год. І я сама здзівілася, наколькі шмат працы было зроблена. Мы малайцы! Хоць не ўсе мары спраўдзіліся. Нам дагэтуль бракуе музейнага спецыяліста. Не вельмі актыўна ідзе збор музейных экспанатаў. Але мы сталі вельмі актыўнай пляцоўкай для сустрэч беларусаў», – кажа Наталля Задзяркоўская. Воблака спынілася У гэты дзень музею ва ўрачыстай абстаноўцы перадалі таксама ў якасці экспанатаў асабістыя рэчы беларускага добраахвотніка атраду «Ліцвін» Дзмітрыя Ваўка, які загінуў у чэрвені 2022 года ў аўтакатастрофе ў Румыніі. У сваю чаргу Наталля Задзяркоўская перадала прадстаўніку палка Каліноўскага жалобную кнігу, у якой выказвалі спачуванні наведнікі мемарыялу беларускім ваярам, загінулым ва Украіне (мемарыял-інсталяцыя была адкрытая ва ўнутраным дворыку музею ў траўні 2023 года). Прадстаўнік Палка Каліноўскага (справа) атрымаў ад Музея Вольнай Беларусі кнігу спачуванняў, у якой наведвальнікі пакідалі свае словы загінулым ва Украіне байцам. Варшава, Польшча. 23 ліпеня 2023 года. Гэта быў адзін з самых вострых момантаў імпрэзы. Пасля хвіліны маўчання амаль столькі ж гучалі апладысменты – на знак памяці. Сваю працу, прысвечаную Беларусі і Польшчы, перадала музею і беларуская мастачка Вольга Якубоўская. Эмацыйнасці і глыбіні святу дадавала музыка Варшаўскага вольнага аркестру. Струнны квартэт Варшаўскага вольнага аркестра выступае падчас імпрэзы, прысвечанай гадавіне са дня адкрыцця Музея Вольнай Беларусі. Варшава, Польшча. 23 ліпеня 2023 года. «Мы выйдзем шчыльнымі радамі» ў іх выкананні затрымала белае варшаўскае воблака над «калодзежам» унутранага дворыку – час нібыта спыніўся. Нават дзеткі, якія прыйшлі ў гэты дзень паслухаць казкі Аляксандра Ждановіча – Маляваныча – перасталі сваволіць. Слухалі і глядзелі на воблака, хоць яшчэ некалькі дзясятак хвілін таму выбухалі звонкім смехам на зʼяўленне Смерці з касой, што прыйшла да Ірада (Маляваныч зладзіў для дзяцей батлейку). Паказ беларускай батлейкі ад Аляксандра Ждановіча (Маляваныча) падчас імпрэзы «Вечар-сустрэча сяброў Музея Вольнай Беларусі», прысвечанай гадавіне са дня адкрыцця музея. Варшава, Польшча. 23 ліпеня 2023 года. «Тое, чаго найбольш баяцца дыктатары» Святочных пляцовак было некалькі. На арт-маркеце можна было набыць густоўную біжутэрыю ў нацыянальных колерах, маляваныя дываны, цішоткі з надпісам «Кахай, не ваюй», ці з катом Друшай ад былога палітвязня Уладзіслава Макавецкага, ці з калекцыі сястры Рамана Бандарэнкі – дызайнеркі Вольгі Кучарэнкі. Вольга Кучарэнка, дызайнерка і стрыечная сястра загінулага ў лістападзе 2020 года Рамана Бандарэнкі падчас імпрэзы «Вечар-сустрэча сяброў Музея Вольнай Беларусі», прысвечанай гадавіне са дня адкрыцця музея. Варшава, Польшча. 23 ліпеня 2023 года. «Тут вельмі класна збірацца ўсім беларусам і абмяркоўваць агульныя ідэі ці агульныя болі. Гэта адназначна больш, чым толькі музей», – кажа Вольга Кучарэнка. Яна прызнаецца, што асабістыя рэчы Рамана Бандарэнкі ў Музей Вольнай Беларусі не перадавала, бо пакуль што ніхто яе аб гэтым не прасіў. Мастак Максім Осіпаў запакоўваю сваю працу пакупніку на кірмашы беларускіх майстроў падчас імпрэзы «Вечар-сустрэча сяброў Музея Вольнай Беларусі», прысвечанай гадавіне са дня адкрыцця музея. Варшава, Польшча. 23 ліпеня 2023 года. Пра кнігі Альгерда Бахарэвіча ці Кормака Макарці можна было на арт-маркеце паразмаўляць з выдаўцом Андрэем Янушкевічам. І зразумела – набыць кніжкі на беларускай мове. Дарэчы, моцную прамову пра сілу беларускай мовы зрабіла на галоўнай сцэне ганаровы госць свята віцэ-спікерка польскага сейму Малгажата Гасеўская (Małgorzata Gosiewska). Яна назвала музей «цэнтрам беларускай вольнасці і дэмакратыі ў сэрцы Варшавы». Віце-маршалка сейму Польшчы Маглажата Гасеўская (Małgorzata Gosiewska) пасля сваёй прамовы падчас імпрэзы, прысвечанай гадавіне са дня адкрыцця Музея Вольнай Беларусі, паказвае атрыманы падарунак з нагоды яе Дня народзінаў. Варшава, Польшча. 23 ліпеня 2023 года. «Цешуся вельмі, што гэтае месца стала прасторай беларускай мовы і культуры. Гэта тое, чаго найбольш баяцца ўсе дыктатары… Веру, што пераможам у вайне за Украіну і ў змаганні за вольную Беларусь», – сказала Малгажата Гасеўская. «Гэта пра наш агульны боль» З прамовай да беларусаў звярнуўся таксама нашчадак слыннага роду Радзівілаў князь Мацей Радзівіл, фундацыя якога аказвае фінансавую падтрымку Музею Вольнай Беларусі. Ён згадаў свае паездкі ў Нясвіж і назваў беларускага дыктатара Лукашэнку здраднікам, які «нішчыць беларускую культуру і тоеснасць». Мацей Радзівіл выступае з прамовай падчас імпрэзы, прысвечанай гадавіне са дня адкрыцця Музея Вольнай Беларусі. Варшава, Польшча. 23 ліпеня 2023 года. «Украіна, Літва і Беларусь – сёстры Польшчы. А сёстры мусяць трымацца разам. І тая культура вольнасці, якая нас злучае, павінна абʼядноўваць нас яшчэ мацней. Мы ўсе: беларусы, украінцы, літоўцы і палякі – зʼявіліся як вольныя народы. Гэтага павінны трымацца і за гэта змагацца», – казаў Мацей Радзівіл. Адзін з ініцыятараў стварэння музею ў Варшаве намеснік кіраўніцы Абʼяднанага пераходнага кабінету і кіраўнік Нацыянальнага антыкрызіснага ўпраўлення Павел Латушка заўважыў у сваёй прамове, што мара захаваць і перанесці ў Беларусь усё тое, што робяць беларусы дзеля свабоды радзімы, пачала здзяйсняцца. Але «яна перарасла музейную справу». Вядучая і музыка Кацярына Ваданосава (у цэнтры) апладзіруе Варшаўскаму вольнаму аркестру, які выканаў твор, створаны сумесна з украінскім аўтарам, падчас імпрэзы, прысвечанай гадавіне са дня адкрыцця Музея Вольнай Беларусі. Варшава, Польшча. 23 ліпеня 2023 года. «Сёння гэта грамадска-палітычная пляцоўка. І гэта вельмі важна», – зазначыў Павел Латушка. Музей Вольнай Беларусі сапраўды стаўся пунктам перасячэння грамадскіх, палітычных і культурных памкненняў нашых суайчыннікаў. І ў свой першы дзень народзінаў прэзентаваў у вялікай зале «татальную інсталяцыяю» мастака Ігара Цішына «Ад краю да краю» (адсылка да «Дудкі беларускай» Багушэвіча). Чорна-бела-чырвоную. Балючую. На ўсе сцены. На адным краю – чорны крыж на белым фоне… Што на другім?.. «Сказаць словамі вельмі цяжка, што выказаў ужо вобразамі… Гэта пра наш агульны боль за наш край», – сказаў Ігар Цішын. У маленькай зале музею была паказаная міні-экспазіцыя з пастаяннага фонду: сукенка «БЧБ-нявесты» Іны Зайцавай, сцяг з імёнамі беларускіх палітвязняў, створаны Марыяй Грыц, барабаны Васіля Грудовіка ды іншыя экспанаты. Гэта таксама пра наш боль. Але пра боль, які нараджае веру. Пасля перапынку, які абвясцілі вядоўцы імпрэзы – акторы Крысціна Дробыш і Сяргей Чуб, пачалася музычная частка. Сяржук Доўгушаў выступае на сцэне Музея Вольнай Беларусі падчас імпрэзы, прысвечанай гадавіне са дня адкрыцця музея. Варшава, Польшча. 23 ліпеня 2023 года. Дыхту на свяце Музею Вольнай Беларусі давалі Сяржук Доўгушаў, Уладзімір Пугач, Маргарыта Ляўчук з Канстанцінам Гарачым. Уладзімір Пугач выступае на сцэне Музея Вольнай Беларусі падчас імпрэзы, прысвечанай гадавіне са дня адкрыцця музея. Варшава, Польшча. 23 ліпеня 2023 года. Маргарыта Ляўчук і Канстанцін Гарачы выступаюць на сцэне Музея Вольнай Беларусі падчас імпрэзы, прысвечанай гадавіне са дня адкрыцця музея. Варшава, Польшча. 23 ліпеня 2023 года. Дзень народзінаў беларускага музею ў Варшаве наведалі некалькі сотняў беларусаў. На святочнай вечарыне прысутнічалі таксама прадстаўнікі амбасадаў Аўстрыі, Бельгіі і Эстоніі.