Пошук па сайце

Музей Вольнай Беларусі. Фота: Музея Вольнай Беларусі З 20 студзеня па 1 сакавіка ў Музеі Вольнай Беларусі — праекце Народнага антыкрызіснага ўпраўлення — праходзіць выстава «Кропка ўваходу – 123», прысвечаная 123 беларускім палітвязням, вызваленым 13 снежня і прымусова дэпартаваным рэжымам Лукашэнкі. Зняволеных вывозілі з завязанымі рукамі, у балаклавах і з мяшкамі на галовах, без папярэджання. Многім не вярнулі пашпарты і асабістыя рэчы. Усё, што яны ўзялі з сабой, — невялікія валізкі з адзеннем і турэмным мінімумам: лыжка, мыла, ануча, чайныя пакецікі, цёплая бялізна. Рэчы, да якіх сціскаецца ўвесь дазволены свет вязня. Сёння гэтыя прадметы — музейныя экспанаты. Іх функцыя змянілася: яны спыніліся ў сваім кругазвароце і пачалі сведчыць. Выстава «123» аб’ядноўвае больш за 30 артэфактаў, звязаных з турэмным досведам некаторых з дэпартаваных палітвязняў. Гэта рэчы з мужчынскіх і жаночых калоній (часам — забароненыя для выкарыстання вязнямі прадметы), а таксама прадметы, звязаныя з працэдурай дэпартацыі — пакет ад сухпайка КДБ, балаклава і іншыя. Запрашаем на выставу, каб убачыць і асэнсаваць досвед вялікай колькасці беларусаў. Мы павінны весці размову пра тое, што з намі адбылося і працягвае адбывацца. Каманда праекта: Аўтары і арганізатары: Музей Вольнай Беларусі Суарганізатары і партнёры: Беларуская асацыяцыя палітвязняў «Да Волі» Падтрымка: Амбасада Каралеўства Нідэрландаў у Варшаве, Народнае антыкрызіснае ўпраўленне Куратар: Аляксей Бацюкоў Дызайн выставы: Аляксандр Адамаў Графічны дызайн: Дар’я Абібок Мастак па святле: Даніла Ганчароў У экспазіцыі выкарыстоўваецца відэатрансляцыя «Радыё Свабода» з прэс-канферэнцыі беларускіх палітвязняў, якая адбылася 22 снежня 2025 года. Праект «Кропка ўваходу» — серыя выставаў новых экспанатаў Музея Вольнай Беларусі, што дапамагае ўвайсці ў сучасны беларускі кантэкст праз артэфакты, якія ўзнікаюць тут і цяпер. Даты выставы:  20 студзеня — 1 сакавіка Час працы выставы: аўторак–пятніца: 16:00–20:00 субота–нядзеля: 12:00–20:00 Месца:   Музей Вольнай Беларусі, ul. Foksal 11/1, Варшава

Вучні Беларускага ліцэя ў Гайнаўцы. Гайнаўка, Польшча, 2026. Відэа : НАУ-медыя Гайнаўка — адзін з важнейшых цэнтраў беларускасці ў Польшчы, дзе пражывае беларуская меншасць, дзе захоўваюць і паважаюць беларускую культуру, мову і гісторыю Намеснік кіраўніцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета, кіраўнік НАУ Павел Латушка прывітаў выпускнікоў Гайнаўскага ліцэя з дадатковым навучаннем беларускай мовы падчас стаднёўкі 2026. Гэта польская традыцыя, якая адбываецца ва ўсіх ліцэях у Польшчы за 100 дзён да пачатку выпускных экзаменаў. Вучні Беларускага ліцэя ў Гайнаўцы вывучаюць беларускую мову, гісторыю і культуру. Вучацца беларускім спевам і танцам. Традыцыйна ў польскіх ліцэях заўсёды ўсе выпускнікі танцуюць «Паланез» Міхаіла Клеафаса Агінскага , які быў створаны выбітным кампазітарам у Залессі, што на Смаргоншчыне Гродзенскай вобласці. Але ў Гайнаўскім ліцэі заўсёды выпускнікі абавязкова да славутага «Паланеза» далучаюць танец «Лявоніха». У сваёй прамове як ганаровы госць урачыстасці Павел Латушка адзначыў, што дэмакратычная Беларусь і беларусы заўсёды будуць падтрымліваць беларускую меншасць у Польшчы , якая захоўвае беларускія традыцыі, карані ад стагоддзяў, ад прадзедаў спакон вякоў. Павел Латушка. Гайнаўка, Польшча, 2026. Фота: НАУ-медыя Таксама Павел Латушка адзначыў, што ўпершыню ў Гайнаўскім ліцэі з дадатковым навучаннем беларускай мовы ён прысутнічаў у якасці віцэ-консула Генеральнага консульства Беларусі ў Беластоку ў 1997 годзе. Пазней быў як амбасадар, як міністр культуры Беларусі. А сёння, як намеснік кіраўніцы Кабінета і абраны дэлегат Каардынацыйнай Рады, Павел Латушка адзначыў, што мае гонар прывітаць усіх беларусаў, якія шануюць беларускую традыцыю і культуру.  Таксама падкрэсліў, што, будучы амбасадарам, меў гонар ініцыяваць адкрыццё і адчыняць пагранічны пераход у Белавежскай пушчы «Пярэраў — Белавежа», які сёння зачынены, але спадзяецца, што ў кароткім часе наступіць той момант, калі беларусы і палякі змогуць без пагранічных пераходаў у агульным еўрапейскім доме наведваць адзін аднаго. «Я – беларус і гэтым ганаруся. Усім душу сваю магу адкрыць: Ніколі і нідзе не адракуся, Што беларусам жыў і буду жыць!» Гэты верш выбітнага беларускага паэта Віктара Шведа , які нарадзіўся на Беласточчыне, прывёў падчас свайго выступу Павел Латушка, адзначыўшы, што вельмі важна памятаць пра сваю малую Радзіму, памятаць пра традыцыі, карані, гісторыю, культуру тых мясцін, дзе чалавек нарадзіўся. «Нас аб’ядноўвае агульнае — беларускасць. І беларускія дэмакратычныя сілы, Аб’яднаны Пераходны Кабінет заўсёды будуць падтрымліваць беларусаў у Польшчы», — адзначыў Павел Латушка. У гэтым годзе 104 ліцэісты, якія вывучаюць беларускую мову і культуру, будуць здаваць экзамены ў ліцэі, у тым ліку і па беларускай мове. На наступны год усе, хто паступае ў Гайнаўскі ліцэй, не адмовіліся ад вывучэння беларускай мовы і культуры, што з’яўляецца прыкладам для нас усіх. «Як былы дыпламат, міністр культуры, а сёння прадстаўнік дэмакратычных сіл Беларусі, я заахвочваю ўсіх беларусаў, якія воляй лёсу апынуліся ў Польшчы, вывучаць традыцыі беларускай меншасці, якая пражывае ў Польшчы і захавала сваю любоў і пашану да беларускасці. Гэта крыніца нашага сённяшняга і нашай будучыні», — адзначыў Павел Латушка.

Павел Латушка ў Беластоку з прадстаўнікамі беларускай меншасці і беларускай дыяспары Беласточчыны. Беласток, Польшча, 2026. Фота: НАУ-медыя. Сумесныя праекты з прадстаўнікамі арганізацый беларускай меншасці Польшчы былі абмеркаваны падчас сустрэч намесніка кіраўніцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета, кіраўніка НАУ Паўла Латушкі  ў Беластоку з прадстаўнікамі беларускай меншасці і беларускай дыяспары Беласточчыны. Беласток, Польшча, 2026. Фота: НАУ-медыя. У Цэнтры беларускай культуры ў Беластоку падчас сустрэчы з дырэктарам Цэнтра Анатолем Вапам  і старшынёй Беларускага гістарычнага таварыства прафесарам Алегам Латышонкам  былі разгледжаны сумесныя ініцыятывы Цэнтра, Музея Вольнай Беларусі і НАУ. Сярод іх: прэзентацыя выдання «Руіны Беларусі», прысвечанага архіўным фотаздымкам помнікаў гісторыі і культуры Беларусі; кніга пра беларусаў, пераселеных з Польшчы ў БССР у 1944–1948 гадах; прэзентацыя ўспамінаў Ларысы Геніюш «Птушкі бяз гнёздаў»; мерапрыемствы да даты Грунвальдскай бітвы; выстава з фондаў Музея Вольнай Беларусі, прысвечаная палітвязням і рэпрэсіям у краіне. Са старшынёй Беларускага саюза ў Польшчы Яўгенам Вапам  абмеркавалі пытанні ўзаемадзеяння з беларускай меншасцю Беласточчыны, а таксама падрыхтоўку да святкавання 70-гадовага юбілею «Нівы». Павел Латушка са старшынём Беларускага саюза ў Польшчы Яўгенам Вапам. Беласток, Польшча, 2026. Фота: НАУ-медыя. Беларускі саюз у Польшчы з’яўляецца заснавальнікам Радыё Рацыя і выдаўцам тыднёвіка беларусаў Польшчы «Ніва». Падчас сустрэч была падкрэслена важнасць аб'яднання намаганняў беларускай меншасці і прадстаўнікоў беларускай дыяспары ў арганізацыі сумесных культурных мерапрыемстваў.  Гэта будзе спрыяць лепшаму ўзаемнаму пазнанню, супрацоўніцтву і большай увазе да беларускіх спраў ў Польшчы. Таксама Павел Латушка наведаў рэдакцыю выдання «Most» і павіншаваў калектыў з чатырохгоддзем. Абмеркавана пытанне садзейнічання працы медыя ў Польшчы, якое інфармуе перш за ўсё беларускую дыяспару, а таксама жыхароў беларуска-польскага памежжа. Павел Латушка ў студыі «Радыё Рацыя». Беласток, Польшча, 2026. Фота: «Радыё Рацыя». Акрамя таго, падчас візіту ў Беласток Павел Латушка даў інтэрв’ю Радыё Рацыя.

Павел Латушка «Адмова ад унутранага вырашэння крызісу і ад дыялогу можа прывесці да таго, што лёс краіны будзе залежыць ад знешніх фактараў. А самым небяспечным з іх з’яўляецца Расія» , — адзначыў намеснік кіраўніцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета, кіраўнік НАУ Павел Латушка  ў інтэрв’ю для аднаго з вядучых польскіх выданняў «Rzeczpospolita» . Лукашэнка падманвае амерыканцаў «Лукашэнка спрабуе гандлявацца з амерыканцамі. Ён прапанаваў ім здзелку, якая палягае ў продажы за 3,3 млрд долараў калійнага радовішча ў Нежыне… У той жа час давайце паглядзім на сігналы і заявы, якія ў адрас Лукашэнкі накіроўваў прэзідэнт ЗША Дональд Трамп. Падчас першай тэлефоннай размовы, што адбылася на “Борце нумар 1”, ён казаў пра важнасць вызвалення ўсіх палітычных зняволеных. Пазней ён пісаў пра гэта і ў “Truth Social”. Што мы бачым на практыцы? У 2025 годзе, паводле звестак праваабарончага цэнтра “Вясна”, Лукашэнка памілаваў 342 чалавекі. Адначасова статус палітычнага зняволенага атрымалі 509 чалавек, а 189 былі дэпартаваныя. Такім чынам, мы маем справу з адваротнай статыстыкай. Рэпрэсіі не спыняюцца — наадварот, яны ўзмацняюцца. Па-ранейшаму ў турмах застаецца не менш за 1200 вязняў сумлення. Лукашэнка падманвае амерыканцаў. І, як я мяркую, амерыканцы не наіўныя. Тут трэба захоўваць рэалізм: ніякай аперацыі па вывазе Лукашэнкі з Мінска не будзе. Аднак у нейкі момант амерыканцы могуць стаміцца ад гэтых перамоў. Ім можа надакучыць такая гульня, і тады яны звернуцца да іншых інструментаў ціску на Лукашэнку» . Рашэнне праблемы — круглы стол «Рашэннем праблемы транзіту ўлады можа стаць круглы стол. Гэта самая перспектыўная магчымасць для нашай краіны цывілізавана вярнуцца да нармальнага жыцця. Такі шлях дазволіў бы зняць санкцыі і вярнуць замежныя інвестыцыі, пазбегнуць сцэнарыя некантраляванага распаду дзяржаўнай сістэмы, а таксама забяспечыць планавы, дэмакратычны пераход улады без патрасенняў. Мы ведаем, што Лукашэнка не хоча размаўляць і ніколі не быў і не з’яўляецца гатовым да дыялогу з апазіцыяй. Аднак мы выдатна разумеем, што эліты вакол Лукашэнкі неаднародныя. Большасць прадстаўнікоў сістэмы, якая сфарміравалася вакол яго, выступаюць за захаванне незалежнасці і дзяржаўнасці краіны. Яны павінны ўсведамляць, што пасля сыходу Лукашэнкі могуць страціць усё. Яны бачылі, што адбылося ў Каракасе. Адмова ад унутранага вырашэння крызісу і ад дыялогу можа прывесці да таго, што лёс краіны будзе залежыць ад знешніх фактараў. А самым небяспечным з іх з’яўляецца Расія» . Мы — суб’ект «Мы перажылі апошнія пяць гадоў. Мы праходзім праз беспрэцэдэнтныя рэпрэсіі, якіх Еўропа не бачыла дзесяцігоддзямі. Інстытуты, якія мы стварылі, — Офіс лідаркі вольнай Беларусі Святланы Ціханоўскай, Аб’яднаны Пераходны Кабінет, Каардынацыйная Рада, тысячы актывістаў — усе яны ў нашай краіне знаходзяцца пад крымінальным пераследам. Калі Брусэль пачне весці перамовы з Мінскам за нашай спінай, гэта будзе азначаць здраду нашым агульным каштоўнасцям». Поўнае інтэрв’ю Паўла Латушкі для «Rzeczpospolita»

Павел Латушка, Томаш Цытрыновіч, Міхаіл Кірылюк, Вольга Дабравольская. Фота са сустрэчы з кіраўніком Упраўлення па справах замежнікаў Польшчы Томашам Цытрыновічам. Варшава, Польшча, 2026. Фота: НАУ-Медыя Пытанні, звязаныя з легалізацыяй вызваленых 13 снежня палітвязняў, якія падалі дакументы на міжнародную абарону ў Польшчы, сталі галоўнай тэмай сустрэчы намесніка кіраўніцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета, кіраўніка НАУ Паўла Латушкі  з кіраўніком Упраўлення па справах замежнікаў Польшчы Томашам Цытрыновічам . У сустрэчы прынялі ўдзел юрыст Народнага антыкрызіснага ўпраўлення, старшыня юрыдычнай камісіі Каардынацыйнай Рады Міхаіл Кірылюк , прадстаўніца Цэнтра Беларускай Салідарнасці Вольга Дабравольская , прадстаўніца ініцыятывы «Partyzanka». Кіраўнік Упраўлення па справах замежнікаў Польшчы запэўніў, што польскі бок будзе прыкладаць усе намаганні для таго, каб у магчыма кароткія тэрміны, у межах дзейнага заканадаўства Польшчы, прымаць рашэнні аб легалізацыі на тэрыторыі Польшчы вызваленых палітвязняў па меры завяршэння ўсіх унутраных працэдур. Чакаецца, што рашэнні будуць прымацца ў бліжэйшыя месяцы. Павел Латушка падзякаваў Упраўленню па справах замежнікаў, МУС, МЗС, Галоўнай камендатуры памежнай службы Польшчы за пазітыўны падыход да пытанняў легалізацыі дэпартаваных на тэрыторыю Польшчы грамадзян Беларусі . Падчас сустрэчы Томаш Цытрыновіч адзначыў, што ва Упраўленні па справах замежнікаў распачата працэдура легалізацыі ў дачыненні да 79 вызваленых беларусаў, у дачыненні да 4 беларусаў працэдура будзе распачата ў найбліжэйшы час.  Асобна Павел Латушка і ўдзельнікі сустрэчы  ініцыявалі абмеркаванне пытання праблематыкі адкрыцця разліковых рахункаў у камерцыйных банках Польшчы для беларусаў, якія знаходзяцца ў працэдуры легалізацыі  і маюць на руках часовыя пасведчанні асобы іншаземца на тэрыторыі Польшчы. Павел Латушка звярнуў увагу, што Камісія фінансавага нагляду Польшчы дала вычарпальны адказ аб тым, што дадзены дакумент з’яўляецца падставай для адкрыцця разліковага рахунку. У сувязі са складанасцямі, якія захоўваюцца пры адкрыцці рахункаў, была дасягнута дамоўленасць аб атрыманні з боку Упраўлення па справах замежнікаў дадатковага  пісьмовага пацверджання таго, што гэты дакумент з’яўляецца падставай для адкрыцця рахункаў , і далейшага выкарыстання пазіцый афіцыйных органаў Польшчы ў кантактах з камерцыйнымі банкамі для вырашэння існуючай сітуацыі. Прадстаўнік Упраўлення па справах замежнікаў адзначыў, што яго ведамства падтрымлівае прапанову па павелічэнні тэрміну дзеяння праязнога дакумента для замежнікаў больш чым на адзін год . Павел Латушка і ўдзельнікі сустрэчы адзначылі, што рэалізацыя дадзенага падыходу значна спрасціла б вырашэнне сацыяльна-бытавых і іншых пытанняў для замежнікаў на тэрыторыі Польшчы, у тым ліку беларусаў, а таксама паменшыла б нагрузку на польскія органы, звязаную з неабходнасцю штогадовага пачатку працэдуры атрымання новага праязнога дакумента.

Фота ілюстрацыйнае Намеснік кіраўніцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета Беларусі і кіраўнік НАУ Павел Латушка 9 студзеня правёў сустрэчу ў Нацыянальным банку Польшчы з намеснікамі дырэктара Дэпартамента статыстыкі Яцэкам Кацэркам і Гжэгажам Дабрачэкам Падчас сустрэчы прадстаўнікі Дэпартамента статыстыкі прадставілі даклад «Жыццё і эканамічная сітуацыя мігрантаў з Беларусі ў Польшчы» , заснаваны на даных апытання, праведзенага Нацбанкам Польшчы ў 2025 годзе. Прадстаўнікі Нацбанка Польшчы адзначылі, што даследаванне паказала: беларускія мігранты ў Польшчы ў сярэднім з’яўляюцца адной з самых адукаваных і прадпрымальных груп замежнікаў, другой па колькасці (не менш за 146 тысяч) пасля ўкраінцаў. Каля 62% рэспандэнтаў маюць вышэйшую адукацыю, 14% займаюцца прадпрымальніцтвам. Большасць беларусаў (56%) эмігравалі праз незадавальняючую палітычную сітуацыю ў Беларусі і з-за страху рэпрэсій . Павел Латушка падзякаваў Дэпартаменту статыстыкі за прадстаўлены для грамадскага агляду даклад, а таксама звярнуўся з прапановамі па дадатковых пытаннях у планаваны Нацбанкам Польшчы на 2026 год новы этап даследавання жыцця беларусаў у Польшчы. Акрамя таго, Павел Латушка перадаў прадстаўнікам Нацбанка апісанне праблем з адкрыццём і блакіроўкай рахункаў беларусаў у камерцыйных банках Польшчы і прапановы па вырашэнні гэтай сітуацыі. Сярод адзначаных пытанняў было тое, што беларусы з пратэрмінаванымі пашпартамі Рэспублікі Беларусь, а таксама ўладальнікі статусу міжнароднай абароны або асобы, якія чакаюць гэтага статусу, працягваюць сутыкацца з праблемамі адкрыцця рахункаў, а таксама пагрозамі іх блакіроўкі. Да таго ж, у сувязі з няпэўнай трактоўкай апошняга пакета санкцый ЕС значная колькасць грамадзян сутыкнулася з пагрозай блакіроўкі банкаўскіх мабільных прыкладанняў. Падчас сустрэчы Павел Латушка адзначыў, што любы беларус і беларуска, якія на законных падставах знаходзяцца ў Польшчы: чакаюць легалізацыі, вядуць бізнес (праз кампанію або індывідуальную гаспадарчую дзейнасць), працуюць па найме (маюць працоўны дагавор і дагавор даручэння), вучацца — усе гэтыя катэгорыі павінны мець права на банкаўскі рахунак і мабільнае прыкладанне да яго, незалежна ад наяўнасці актуальнага віду на жыхарства ў Польшчы, у тым ліку, гэта вынікае і із артыкула 108 закона Польшчы аб іншаземцах. Прадстаўнікі польскага боку паабяцалі ініцыяваць разгляд гэтых пытанняў на найбліжэйшым пасяджэнні Камісіі фінансавага нагляду Польшчы, у кіраўніцтва якой уваходзіць прадстаўнік Нацыянальнага банка Польшчы.

Нікалас Мадура і ягоная жонка Сілія Флорэс на верталётнай пляцоўцы на Уол-стрыт у Манхэтэне накіроўваюцца да будынка суда. Фота: Kyle Mazza / CNP Арышт Нікаласа Мадуры 3 студзеня 2026 года стаў у новай глабальнай палітыцы паказальным сігналам кожнаму аўтарытарнаму рэжыму: ні гады кіравання дзяржаўным апаратам, ні кантроль над войскам, ні знешняя падтрымка паплечнікаў не з’яўляюцца гарантыямі захавання ўлады. Мадура адмовіўся ад дыялогу з апазіцыяй, выбраў рэпрэсіі замест легітымнасці, лічыў сілавыя структуры сваёй непрабіўнай аховай – і жорстка памыліўся. У выніку лёс Венесуэлы зараз будзе залежыць у значнай ступені ад знешніх фактараў. Усведамляючы сваю адказнасць за захаванне суверэнітэту Беларусі, Кабінет пацвярджае ініцыятыву па правядзенні нацыянальнага дыялогу, выкладзеную ў Заяве ад 9 жніўня 2025 года. Мы настойваем на тым, што адзіным сродкам папярэджання калапсу дзяржаўнасці з’яўляецца арганізацыя Круглага стала для выхаду з палітычнага крызісу ў Беларусі. Менавіта ўнутранае грамадскае паразуменне патрэбна, каб забяспечыць стабільнасць падчас неабходнай для нашай краіны палітычнай трансфармацыі, выхад на цывілізаванае вырашэнне ўнутраных праблем, зняцце санкцый, вяртанне інвестыцый і аднаўленне канструктыўнага міжнароднага супрацоўніцтва. Урок Каракаса паказвае, што вокны магчымасцяў закрываюцца хутка, таму ігнараванне ініцыятывы Круглага стала можа прывесці да сцэнароў, дзе цывілізаваны грамадскі дыялог будзе заменены іншымі некантраляванымі працэдурамі, якія могуць ствараць пагрозы незалежнасці Рэспублікі Беларусь. Беларусы заслугоўваюць дэмакратычнага кіравання, устойлівага эканамічнага развіцця і нармалізацыі міжнародных адносінаў. Кожная службовая асоба мусіць несці адказнасць за выбар аптымальных шляхоў для паспяховага развіцця нашай краіны. Жыве Беларусь! Варшава, Вільня, 8 студзеня 2026

Павел Паўлавіч Латушка: Намеснік кіраўніцы Аб'яднанага Пераходнага Кабінета Беларусі, прадстаўнік АПК па транзіце ўлады. Кіраўнік Народнага антыкрызіснага ўпраўлення, Лідар фракцыі «Каманда Латушкі і Рух "За Свабоду"» у складзе Каардынацыйнай Рады 3-га склікання. «Сённяшняя дыскусія — гэта ўнёсак у будучыню, гэта новы досвед для беларусаў, якія змогуць пазней рэалізаваць яго ў дэмакратычнай Беларусі» , — заявіў намеснік кіраўніцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета, дэлегат Каардынацыйнай Рады  Павел Латушка  падчас рабочай сустрэчы  «12 прынцыпаў незалежнага дэмакратычнага кіравання Рады Еўропы: уступ, інструменты і лепшыя практыкі» , арганізаванага Кангрэсам мясцовых і рэгіянальных уладаў Рады Еўропы на просьбу дэлегацыі беларускіх дэмакратычных сіл, якая складаецца з чальцоў і чалінь Каардынацыйнай Рады ў Кангрэсе.   «Кангрэс для нас — унікальнае месца для атрымання досведу мясцовай дэмакратыі. Будучыня Беларусі менавіта ў пашырэнні паўнамоцтваў мясцовых органаў улады, дэцэнтралізацыі ўлады. У супрацьвагу таму, што стварыў Лукашэнка, калі адбылася поўная цэнтралізацыя і персаналізацыя ўлады, калі ўсе рашэнні нават на самым нізкім узроўні прымаюцца толькі з яго згоды. Мы разумеем важнасць гэтай рэформы і працуем над ёй. Каардынацыйная Рада разглядала таксама законапраект аб мясцовых уладах у Беларусі. Гэта адзін з нашых прыярытэтных кірункаў для ўсіх дэмакратычных сіл, якія змагаюцца за перамены» , — падкрэсліў Павел Латушка. Павел Латушка падчас сваёй прамовы адзначыў, што працягваецца праца над праектам Аб’яднанага Пераходнага Кабінета «Кадравы рэзерв для Новай Беларусі», калі пры дапамозе еўрапейскіх краін ствараецца магчымасць падрыхтоўкі новых патэнцыйных кадраў. Таксама Павел Латушка адзначыў, што ў Польшчы рэалізоўваецца праект «Новыя кадры для Новай Беларусі», дзе ўжо падрыхтавана каля 100 будучых патэнцыйных беларускіх дыпламатаў. «Выбары, якія адбыліся ў Каардынацыйную Раду, — гэта прыклад прамой дэмакратыі з выкарыстаннем электронных тэхналогій. Дэмакратычны рух за мяжой змог беспрэцэдэнтна гэта арганізаваць. Гэта празрыстасць, тэхналогіі і е-дэмакратыя. Мы ганарымся тым фактам, што ў нас атрымалася гэта зрабіць. Мы плануем праводзіць наступныя выбары, на якіх беларусы змогуць галасаваць, а не проста прысутнічаць. Карыстаючыся гэтай сустрэчай, я хацеў бы падзякаваць Кангрэсу за фармалізаванае рашэнне ад 15 снежня працягнуць мандат дэлегацыі беларускіх дэмакратычных сіл у Кангрэсе мясцовых і рэгіянальных уладаў на наступныя 2 гады. Гэта для нас вельмі важна і матывуе да далейшай працы. Хацеў бы падзякаваць за „зялёнае святло“ на ўдзел прадстаўнікоў Каардынацыйнай Рады ў назіранні за мясцовымі выбарамі ў краінах-сябрах Савета Еўропы. Гэта будзе для нас унікальны досвед, які мы зможам пераняць для будучых дэмакратычных выбараў у Беларусі. 12 прынцыпаў незалежнага дэмакратычнага кіравання Рады Еўропы мы, безумоўна, закладаем у аснову нашай працы. І гэтыя прынцыпы — наша будучыня, над гэтым мы будзем мэтанакіравана працаваць» , — адзначыў Павел Латушка.

З Украіны ў Варшаву прыехала больш за сто беларусаў і беларусак, вызваленых з лукашэнкаўскіх турмаў і прымусова вывезеных за мяжу. Сярод іх Віктар Бабарыка, Марыя Калеснікава, Максім Знак, Аляксандр Фядута, Уладзь Лабковіч, Марына Золатава. Частка былых вязняў накіравалася ў сталіцу Літвы Вільню, у тым ліку Павел Севярынец. Ля «Цэнтра Беларускай Салідарнасці» у Варшаве прыехаўшых чакалі родныя, сябры, паплечнікі, валанцёры, журналісты, палітыкі, дыпламаты.  Прывітаць на свабодзе прыбыўшых асабіста прыйшлі намеснік кіраўніцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета Беларусі Павел Латушка , спікер Каардынацыйнай Рады Арцём Брухан , упаўнаважаны прадстаўнік міністра замежных спраў Польшчы па супрацоўніцтве з беларускімі дэмакратычнымі сіламі Адам Халацінскі,  намеснік дырэктара дэпартамента Усходняй Еўропы МЗС Польшчы Міхал Завяса , пасол Германіі ў Польшчы Мігель Бергер . Павел Латушка выказаў словы падтрымкі былым зняволеным. Таксама ён падзякаваў ЗША, Украіне, Польшчы, Літве і ўсім краінам, арганізацыям і шматлікім валанцёрам, якія спрычыніліся да справы вызвалення вялікай группы палітычных зняволеных з Беларусі, да арганізацыі іх прыезда, сустрэчы і размяшчэння ва Украіне і іх наступнага перамяшчэння ў ЕС, а таксама забяспячэння ўсім неабходным і дакументамі.   Праца па дапамозе вызваленным арганізавана сумеснымі высілкамі шэрагу ініцыятыў (дабрачыннага фонду «Краіна для Жыцця», BYSOL, Праваабарончага цэнтра «Вясна», ініцыятыў Ineedhelpby, Dissidentby, асацыяцыі «Да Волі», НАУ, «Дапамога», «Вольныя», Палка Каліноўскага, праекта «Хочу Жить», фонда Паўла Латушкі, «Цэнтра Беларускай Салідарнасці» і многіх іншых) у каардынацыі з Місіяй дэмакратычных сіл ва Украіне, прадстаўнікамі Кабінета па сацыяльнай палітыцы і нацыянальнай бяспецы, Офісам Святланы Ціханоўскай. Значная падтрымка аказвалася і аказваецца таксама з Літвы і Польшчы.

«Нашая найважнейшая мэта — вызваленне ўсіх палітзняволеных з турмаў Лукашэнкі, але стратэгічнай мэтай з’яўляецца дэмакратычныя змены ў Беларусі» , — адзначыў намеснік кіраўніцы Аб'яднанага Пераходнага Кабінета, дэлегат Каардынацыйнай Рады Павел Латушка  падчас сустрэчы ў Пасольстве Чэхіі ў Варшаве, прымеркаванай да Міжнароднага дня правоў чалавека .  У сустрэчы прынялі ўдзел прадстаўнікі беларускіх незалежных СМІ і пазаўрадавых арганізацый. Павел Латушка паінфармаваў чэшскі бок пра сітуацыю з рэпрэсіямі, якія працягваюцца і не змяншаюцца ў Беларусі.  Палітык нагадаў, што на сённяшні дзень, паводле звестак праваабарончага цэнтра «Вясна», у Беларусі 1217 палітзняволеных, а паводле звестак Dissidentby — 1273 : Лукашэнка праводзіць перамовы з амерыканскім бокам, але адначасова падманвае амерыканцаў, фактычна вызваліўшы , дзякуючы намаганням амерыканскага боку, у чатыры разы менш палітвязняў, чым было прызнана пасля апошняга вызвалення 11 верасня 2025 года. «Трэба вельмі ўважліва і рэалістычна глядзець на тое, што Лукашэнка не змяняе сваёй рэпрэсіўнай палітыкі» , — адзначыў Павел Латушка. Павел Латушка падкрэсліў важнасць пазіцыі ЕС, якую агучыла ў Брусэлі Вярхоўная прадстаўніца Еўрасаюза па замежных справах і палітыцы бяспекі Кая Калас , што ЕС будзе працягваць падтрымліваць дэмакратычныя сілы Беларусі, адзначыўшы неабходнасць  «ізаляваць, у тым ліку з дапамогай дадатковых санкцый, рэжым, які ўжо чатыры гады дапамагае Расіі весці агрэсіўную вайну супраць Украіны» . Намеснік кіраўніцы Кабінета звярнуўся з просьбай да чэшскага боку падтрымліваць пазіцыю Кабінета, што спачатку рэжым павінен пайсці на дыялог з беларускім грамадствам, дэмакратычнымі інстытутамі, пайсці на рэальныя змены ў сваёй палітыцы, а толькі пасля гэтага можа разлічваць на змены ў пазіцыі ЕС. «Важна, каб Лукашэнка бачыў адзінства ў пазіцыі ЕС адносна яго злачыннага рэжыму і разумеў, што пазіцыя ЕС не зменіцца, пакуль рэжым не пойдзе на рэальныя змены ў сваёй ўнутранай рэпрэсіўнай і знешняй агрэсіўнай палітыкі» , — падкрэсліў Павел Латушка. Таксама прадстаўнік АПК паінфармаваў пасла і чэшскіх дыпламатаў пра дзейнасць Кабінета і Каардынацыйнай Рады, а таксама звярнуўся да прадстаўнікоў Чэхіі з просьбай пра падтрымку ўрада Чэхіі прыцягнення да адказнасці Лукашэнкі за злачынствы супраць чалавечнасці ў дачыненні да беларускага народа. Натхненнем для сустрэчы, якую дыпламатычныя прадстаўніцтвы Чэхіі ладзяць штогод, з'яўляецца ініцыятыва прэзідэнта Францыі Франсуа Мітэрана.  9 снежня 1988 года ён сустрэўся за сняданкам з прадстаўнікамі Хартыі 77 на чале з чэшскім дысідэнтам Вацлавам Гавелам (які пасля дэмакратычных змен стаў прэзідэнтам Чэхіі) у пасольстве Францыі ў Празе.

П. Латушка на міжнародным форуме «Варшаўскі дыялог за дэмакратыю», Варшава, Польшча, 2025. Фона: НАУ-медыя Намеснік кіраўніцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета, кіраўнік НАУ Павел Латушка выступіў на міжнародным форуме «Варшаўскі дыялог за дэмакратыю», прысвечаным тэме «Дэмакратыя і міжнародная бяспека: Абаронцы правоў чалавека на перадавой свабоды». Факты рэпрэсій і маштаб трагедыі Павел Латушка пачаў з канкрэтных лічбаў: з пачатку прэзідэнцкай кампаніі 2020 года палітвязнямі ў Беларусі былі прызнаныя 4278 чалавек. Сёння ў месцах зняволення знаходзяцца больш за 1250 палітвязняў. Але эксперты лічаць, што рэальная колькасць можа быць у два-тры разы вышэйшая. Рэпрэсіі закранулі дзясяткі тысяч беларусаў: не менш за 100 тысяч беларусаў прайшлі праз розныя формы палітычных рэпрэсій. Каля 600 тысяч чалавек былі вымушаныя пакінуць краіну — гэта 6,4% насельніцтва Беларусі. Рэжым узмацняе тэрор і мілітарызацыю Намеснік кіраўніцы АПКБ адзначыў, што рэпрэсіі не спыняюцца, а ўзмацняюцца: толькі з моманту апошняга вызвалення 39 палітвязняў 11 верасня зафіксавана 345 новых крымінальных палітычных пераследаў і прызнана 158 новых палітвязняў — у чатыры разы больш, чым было вызвалена. Павел Латушка прывёў паказальны факт з бюджэту Беларусі: у бюджэце на 2026 год выдаткі на сілавыя структуры і суды вырастуць на 25% і складуць амаль 2 мільярды еўра. Пры гэтым сам бюджэт плануецца з дэфіцытам. Гэта сведчыць, што рэжым плануе працягнуць рэпрэсіі, якія становяцца сістэмаўтваральным фундаментам рэжыму Лукашэнкі. П. Латушка на міжнародным форуме «Варшаўскі дыялог за дэмакратыю», Варшава, Польшча, 2025. Фона: НАУ-медыя Трансгранічныя рэпрэсіі і пагроза для Еўропы Палітык падкрэсліў, што рэпрэсіі выйшлі за межы Беларусі: толькі з пачатку гэтага года ўзбуджана не менш за 970 крымінальных спраў супраць беларусаў за мяжой, у асноўным у Польшчы і Літве. Масава выкарыстоўваюцца завочныя прысуды, канфіскацыя маёмасці і пагрозы расправы. У якасці прыкладу экстэрытарыяльных дзеянняў Павел Латушка прывёў прызнанне Кабінета «тэрарыстычнай арганізацыяй».  Стратэгія: ліквідаваць першапрычыну Павел Латушка прадставіў ключавыя напрамкі працы НАУ: падрыхтоўка прававых ініцыятыў для прыцягнення вінаватых да адказнасці; санкцыйная палітыка (нацыянальныя і наднацыянальныя, эканамічныя і персанальныя санкцыі); камунікацыі ў МУС у Гаазе па пытаннях незаконнай дэпартацыі ўкраінскіх дзяцей;  ініцыяванне пры падтрымцы НАУ зваротаў у МУС па фактах злачынстваў супраць беларусаў; санкцыйныя пакеты ЕС, ЗША, Канады, Вялікабрытаніі (у санкцыйныя спісы ўключаны сотні прадпрыемстваў, асобныя сектары эканомікі, а таксама больш за 400 асобаў рэжыму). Адказваючы на пытанне, што можна зрабіць для падтрымання дэмакратычных памкненняў беларусаў, Павел Латушка асабліва падкрэсліў пытанні адказнасці, бо без выкарыстання міжнароднага права, прававых інструментаў партнёрамі ў ЕС беларусы губляюць веру ў дэмакратыю і эфектыўнасць міжнародных інстытутаў. Намеснік кіраўніцы АПК адзначыў, што сёння складваецца сітуацыя назапашанага эфекту санкцый, патэнцыял якіх павінен быць скарыстаны для прымушэння рэжыму для змен унутранай рэпрэсіўнай і знешняй агрэсіўнай палітыкі.  Павел Латушка прывёў прыклад эфектыўнасці прававых дзеянняў у міжнародным рэчышчы: падача камунікацый у МУС пра незаконнае перамяшчэнне ўкраінскіх дзяцей у Беларусь і іх індактрынацыю фактычна спыніла гэтыя дзеянні рэжыму.  Заклік да партнёраў Звяртаючыся да партнёраў, Павел Латушка адзначыў, што рэжым хоча зняцця санкцый без рэальных зменаў у палітыцы, ажыццявіўшы толькі касметычныя крокі. Нельга дапусціць памылак мінулых гадоў. Ціск павінен захоўвацца да рэальных крокаў: спынення рэпрэсій і пачатку нацыянальнага дыялогу ў фармаце Круглага стала. Намеснік кіраўніцы АПКБ падкрэсліў, што у дэмакратычных сіл ёсць палітычныя інстытуты, прызнанне і падтрымка партнёраў, у партнёраў ёсць інструмент — санкцыі. Іх частковае зняцце магчыма толькі пры ўмове рэальнага дыялогу і палітычных зменаў. Панэль у рамках Форума «Варшаўскі дыялог за дэмакратыю», на якой выступіў Павел Латушка, была арганізавана Цэнтрам міжнародных адносінаў пры   падтрымцы   МЗС Польшчы.

Дзверы, на фоне якіх праводзіліся запісы пакаяльных відэа. Крыніца: malanka.media Юрыдычная кваліфікацыя: Артыкул 7(1)(h) Рымскага статута:  Пераслед па палітычных матывах. Артыкул 7(1)(k):  Іншыя бесчалавечныя дзеянні (наўмыснае прычыненне моцных псіхалагічных пакут, публічнае прыніжэнне). Артыкул 7(1)(e):  Самавольнае пазбаўленне волі. с. Яна вяла невялікі Instagram-блог пра кнігі і жыццё ў Мінску. Пасля жніўня 2020 года яна часам пісала пра свае пачуцці, выкладала фота з белымі стужкамі або кветкамі. У верасні, падчас аднаго з жаночых маршаў, яна зрабіла фота, дзе абдымала сваю сяброўку з маленькім самаробным плакатам «За нашых дзяцей». Да яе прыйшлі 4 лістапада, у 6:15 раніцы, у пакой інтэрната. Двое ў цывільным і двое ў чорнай форме з нашыўкамі «АМАП». Яны не стукалі. Яны выламалі кволы замок, скінулі яе з ложка і прыціснулі тварам да падлогі. «Экстрэмістка, дапрыгалась?» — прашыпеў адзін з іх. У пакоі была яшчэ яе суседка, якая забілася ў кут і маўкліва плакала. Вобыск цягнуўся дзве гадзіны. Яны перавярнулі ўсё: шафы, матрацы, вытраслі змест рукзакоў. Канфіскавалі яе стары ноўтбук, тэлефон і, чамусьці, канспекты па гісторыі беларускай літаратуры. Яе прывезлі ў будынак ГУБАЗіК. Дапыт пачаўся не адразу. Спачатку яе на некалькі гадзін замкнулі ў маленькім пакоі без акна, дзе стаяў толькі адзін табурэт, прымацаваны да падлогі. Потым яе павялі ў кабінет. Аператыўнік, які прадставіўся «маёрам Васілевым», быў дэманстратыўна ветлівы. Ён паклаў на стол раздрукоўкі яе пастоў з Instagram. «Марыя Віктараўна, ну што ж вы так, — пачаў ён, гартаючы паперы. — Вы ж будучы журналіст. Разумная дзяўчына. Навошта вам гэтыя "лялеквады"? Навошта вы звязаліся з гэтымі…» — ён пагардліва тыцнуў пальцам у фота з маршу. М.В. спрабавала спасылацца на Канстытуцыю, на права на мірны пратэст. Маёр расхаваў. «Канстытуцыя? Дзяўчынка, у якім свеце ты жывеш? Твая Канстытуцыя цяпер — гэта Крымінальны кодэкс. Артыкул 342. Да трох гадоў. А вось гэты твой пост, — ён пастукаў па другой раздрукоўцы, — дзе ты пішаш пра хлопцаў з Акрэсціна… гэта ўжо 361-я, "Заклікі да санкцый". Да дванаццаці гадоў. Ты ў 31 выйдзеш. Уся маладосць — у калоніі». Ён даў ёй вады. «Глядзі, — яго тон стаў даверлівым, — нам не патрэбна твая кроў. Мы бачым, што ты спатыкнулася. Што цябе выкарысталі. Ты проста дапаможаш нам, а мы дапаможам табе». План быў просты: яна павінна была запісаць відэа. Сказаць на камеру, што «глыбока раскайваецца», што «паддалася на правакацыі дэструктыўных тэлеграм-каналаў», і заклікаць іншых «не паўтараць яе памылак». «Я не буду гэтага рабіць» , — цвёрда сказала М.В. Усмешка «Васілeва» знікла. Ён націснуў кнопку. У кабінет зайшлі двое ў масках. «Значыць, па-дрэннаму, — сказаў ён. — Зараз паедзеш на Акрэсціна. Да "палітычных". Яны цябе хутка навучаць Радзіму любіць. А ведаеш, што мы зробім з тваёй сяброўкай? З той, што на фота? Мы яе зробім арганізатаркай. А ты пойдзеш саўдзельніцай. Яна ўжо дае паказанні на цябе, дарэчы. Кажа, што гэта ты яе ўцягнула». Гэта была хлусня, але М.В. не ведала пра гэта. Яе зноў замкнулі ў пакоі без акна. Праз гадзіну вярнулі. «Васілeў» паказаў ёй яе тэлефон. «Глядзі, якая ты тут прыгожая. А цяпер уяві, што ўсе гэтыя фота апынуцца на сайтах… ну, ты зразумела. Разам з адрасам і тэлефонам тваіх бацькоў. Хочаш такой славы?» Праз тры гадзіны пагроз, шантажу і псіхалагічнага ціску яна зламалася. Яе пасадзілі перад камерай у тым самым кабінеце. «Васілeў» даў ёй ліст з тэкстам. «Глядзі ў камеру. Кажы шчыра. Калі ўбачу фальш — паедзеш у ізалятар». Яна гаварыла, запінаючыся і захлынаючыся слязьмі. «Я, М.В., раскайваюся… Я паддалася… Я заклікаю…». Апаратчык прымусіў яе зрабіць тры дублі. «Занадта шмат плачаш. Трэба, каб ты была пераканаўчай, а не соплі жавала». Наступным днём відэа з’явілася ва ўсіх праўладных тэлеграм-каналах. У каментарыях пачаўся ад. Адны пісалі: «Продажная шкура», «Сломалась!». Іншыя — «Вось, яшчэ адна прасвятлела». Яе імя, прозвішча і спасылка на Instagram былі ў адкрытым доступе. Яе адпусцілі пад падпіску аб нявыездзе. На наступны дзень яе адлічылі з універсітэта «за ўчынкі, што дыскрэдытуюць званне студэнта». «Васілeў» выканаў частку абяцання: крымінальную справу ўзбудзілі, але не па «цяжкім» артыкуле. Яе судзілі праз два месяцы. Суд цягнуўся 20 хвілін. Нягледзячы на «шчырае раскаянне» на камеру, ёй далі 3 гады «хатняй хіміі». «Яны не проста прымусілі мяне маўчаць, — казала яна пазней, з’ехаўшы з краіны. — Яны прымусілі мяне гаварыць іх словамі. Яны выпатрашылі мяне і набілі сваім тэкстам. Гэта было горш, чым калі б яны мяне проста збілі. Яны скралі маё твар».