Павел Латушка. Фота: НАУ-медыя Экс-палітвязень у сваім фэйсбуку напісаў пра знаёмства з экс-міністрам культуры, экс-дырэктарам Купалаўскага тэатра, а сёння намеснікам Святланы Ціханоўскай. «Латушка з самага пачатку быў беларускі, а не лукашэнкаўскі», — піша ён. Арыгінал артыкула: nashaniva.com «Напачатку 2000‑ых на адным з дыпламатычных прыёмаў у Менску я, тады яшчэ старшыня Маладога Фронту, падышоў да Паўла Латушкі. Ведаў, што ён — хіба адзіны з заўважных дзяржаўных службоўцаў, хто прынцыпова размаўляе па-беларуску. Падзякаваў яму за беларускасць і пацікавіўся, ці спадзяецца ён змяніць сістэму Лукашэнкі знутры. Латушка адказаў, што мы ўсе марым пра адну і тую ж незалежную, дэмакратычную і беларускую Беларусь, і ён спрабуе ісці такім шляхам. Скрыншот апублікаванага паста на асабістай старонцы Паўла Севярынца «Паш, як ты можаш падтрымліваць былога лукашэнкаўскага чыноўніка?» — часам кажуць мне цяпер. Ды Латушка з самага пачатку быў беларускі, а не лукашэнкаўскі. Як і нацыянал-камуністы 1920-ых, Латушка зрабіў дзеля Беларусі ўсё, што мог, знутры сістэмы — годна, па-беларуску прадстаўляў Беларусь у краінах свету і міжнародных арганізацыях, прабіў грандыёзную праграму «Замкі Беларусі», ратаваў беларускую культуру ад саўка і Масквы. Купалаўскі тэатр у жніўні 2020 года. Крыніца фота: «Наша Ніва» У 2020 годзе менавіта Павел Латушка падняў сцяг для яднання ўсіх чыноўнікаў, нязгодных з Лукашэнкам — і гэты сцяг, канечне, быў бел-чырвона-белы. Прайшоў праз пагрозы, замахі, правакацыі – і працягвае яднаць беларускія протадзяржаўныя структуры як класны камандны гулец. Каманда для Латушкі — ключавы панятак, а для беларусаў гэта каштоўная рэдкасць. За колькі гадоў Латушка сабраў каманду адмыслоўцаў, здольную замяніць касцяк дзяржаўнага апарату Беларусі, калі адчыніцца «вакно магчымасцяў». І думаю, пакуль няма лепшай альтэрнатывы на пасаду першага прэм'ер-міністра вольнай, дэмакратычнай і незалежнай Беларусі», — напісаў Павел Севярынец.

Тэзісы выступлення намесніка кіраўніцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета Беларусі, лаўрэата прэміі «Салідарнасць» імя Леха Валенсы, Паўла Латушкі на афіцыйных мерапрыемствах падчас уручэння ўзнагарод Форуму супрацоўніцтва і дыялогу Польшча–Літва і Форуму дыялогу і супрацоўніцтва імя Ежы Гедройця Шаноўнае спадарства! Вашы Эксцеленцыі! Глыбокапаважаныя арганізатары і сябры Капітулы! Дарагія лаўрэаты, сябры! Сённяшні год Сенат Польшчы абвясціў Годам Ежы Гедройца. І гэта не проста даніна памяці вялікаму мысліцелю. Гэта момант ісціны для ўсяго нашага рэгіёна. Для нас, беларусаў, Ежы Гедройц асабліва блізкі — бо ён нарадзіўся ў нашым родным Мінску, і яго візія вольнай Беларусі была неад’емнай часткай яго еўрапейскай мары. Ежы Гедройц казаў, што без вольнай Украіны, Літвы і Беларусі няма вольнай Польшчы. Сёння, у Год Гедройца, гэтыя словы гучаць як прароцтва. Пашырэнне ўзнагароды на навукоўцаў, даследчыкаў з Беларусі ў гэты скаладаны час для маёй краіны — гэта сігнал, што Еўропа Гедройца не заканчваецца на Бугу. Беларусь — гэта не дыктатар, гэта народ, які абірае Еўропу. Дзякуй за вашу салідарнасць, якая з’яўляецца нашай самай моцнай сумеснай зброяй. Гедройц марыў пра прастору свабоды, дзе Беларусь, Польшча, Літва і Украіна — гэта не проста суседзі, а адзіны геапалітычны арганізм, злучаны агульнымі каштоўнасцямі. Сёння мы бачым, як Украіна плаціць крывёю за гэтую мару. Як былы Пастаянны прадстаўнік Беларусі пры ЮНЕСКА, я ніколі не забуду свае эмоцыі пры наведванні дома Гедройца ў Мезон-Лафіт пад Парыжам. Той момант, калі я ўпершыню ўзяў у рукі легендарную «Культуру». Для мяне было вялікай пашанай асабіста ведаць лаўрэатаў Прэміі — Іх Экселенцыі прэзідэнта Леха Качыньскага і прэзідэнта Валдаса Адамкуса. Гэта лідары, чыё візіянерства і сёння дэманструе нам важнасць свабоды. Упершыню ў гэтым годзе гэтая прэмія пашырана на прадстаўнікоў дэмакратычнай Беларусі. І я шчыра віншую прафесара Аляксандра Смалянчука. Спадар Аляксандр, ваша праца па вяртанні праўдзівай гісторыі — гэта падмурак нашай годнасці. Ваша ўзнагарода — гэта знак таго, што Беларусь – гэта Еўропа, і Еўропа гэта прызнае, не жадаючы новай «жалезнай заслоны» па лініі Буга. Паважаныя сябры! Як лаўрэат узнагароды Леха Валенсы — легендарнага лідара «Салідарнасці», чалавека, які адыграў адну з вядучых роляў у разбурэнні камуністычнай імперыі ў Еўропе, — я веру ў моц яднання і супольнага супраціву. І сёння салідарнасць патрэбна нам як ніколі. Мы разумеем: пакуль Беларусь застаецца ў руках дыктатара, бяспека ўсяго рэгіёна будзе пад пагрозай. Але Беларусь — гэта не Лукашэнка. Беларусь — гэта народ, які ў 2020 годзе зрабіў свой незваротны еўрапейскі выбар. Мацей Радзівіл, які таксама атрымліваў гэтую ўзнагароду, ведае: нашыя народы заўсёды перамагалі, калі былі разам. Мы — нашчадкі Вялікага Княства і Рэчы Паспалітай. Наш інтэлектуальны код — гэта свабода. Дзякуй Польшчы і Літве за вернасць запаветам Гедройца. Мы вернем Беларусь у наш агульны еўрапейскі дом. Іншага шляху няма. Жыве Беларусь! Za wolność naszą i waszą! Слава Украіне!

Ілюстрацыйнае фота «Мы прыкладаем намаганні, каб усе справы вырашаліся сумленна і ў адпаведнасці з дзеючымі нормамі, адначасова шукаючы рашэнні для паляпшэння працы нашых службаў» , — гаворыцца ў афіцыйным адказе Падляшскага ваяводскага ўпраўлення на зварот намесніка кіраўніцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета, кіраўніка НАУ Паўла Латушкі , у якім ён падкрэсліў трывожныя сігналы ад беларусаў адносна значнага запаволення працэсаў легалізацыі знаходжання ў Падляшскім ваяводстве . У сваім звароце ў Падляшскае ваяводскае ўпраўленне Павел Латушка падкрэсліў, што згодна з афіцыйнымі данымі, апублікаванымі на партале migracje.gov.pl  у канцы студзеня 2026 года, бачны рэзкі спад колькасці выдадзеных рашэнняў аб легалізацыі знаходжання ў Падляшскім ваяводстве Польшчы . Так, напрыклад, калі ў 2023 годзе грамадзяне Беларусі атрымалі ў Беластоку каля 6,3 тысячы дазволаў на жыхарства, дык у 2025 годзе гэтая колькасць знізілася да менш чым 2 тысяч . Таксама было адзначана, што згодна з публічнай інфармацыяй, у канцы 2025 года Упраўленне разглядала заявы, пададзеныя яшчэ ў лютым 2025 года, а час чакання толькі на запрашэнне для здачы адбіткаў пальцаў зараз перавышае адзін год . «Для многіх грамадзян Беларусі, якія ўцякаюць ад рэпрэсій і шукаюць у Польшчы бяспечны прытулак, такая доўгая юрыдычная нявызначанасць з’яўляецца велізарным жыццёвым цяжарам» , — адзначыў у звароце Павел Латушка. Намеснік кіраўніцы Кабінета падкрэсліў, што гэтая сітуацыя выклікае асаблівую занепакоенасць сярод беларускай супольнасці. Намеснік кіраўніцы АПК перадаў Падляшскаму ваяводзе петыцыю, якую падпісалі больш за 550 чалавек , якія выказваюць глыбокую занепакоенасць крызісам у сферы абслугоўвання замежнікаў. У сваім адказе Падляшскае ваяводскае ўпраўленне адзначыла: «Ваявода з усёй сур’ёзнасцю ставіцца да прадстаўленых Вамі выклікаў. Складаная працэдурная сітуацыя з’яўляецца вынікам значнага росту колькасці заявак у апошнія гады, што стварае вялікую нагрузку на Упраўленне… Хачу запэўніць, што Бюро Падляшскага ваяводы застаецца ў Вашым распараджэнні ў пытаннях прадастаўлення інфармацыі і тлумачэння бягучых пытанняў, звязаных з адміністрацыйнымі працэдурамі» . «Удзячны польскаму боку за адкрытасць і камунікацыю адносна складаных пытанняў, асабліва ў галіне легалізацыі беларусаў у Польшчы, якія вымушана выехалі з Беларусі з-за рэпрэсіўнай унутранай палітыкі рэжыму Лукашэнкі. Мы будзем працягваць камунікацыю як з цэнтральнымі ўладамі Польшчы, так і з мясцовымі, каб адвакатаваць як мага хутчэйшае вырашэнне праблемных пытанняў, з якімі сёння сутыкаюцца беларусы ў Польшчы» , — адзначыў Павел Латушка.

Павел Паўлавіч Латушка: Намеснік кіраўніцы Аб'яднанага Пераходнага Кабінета Беларусі, прадстаўнік АПК па транзіце ўлады. Кіраўнік Народнага антыкрызіснага ўпраўлення, Лідар фракцыі «Каманда Латушкі і Рух "За Свабоду"» у складзе Каардынацыйнай Рады 3-га склікання. Поўнае інтэрв’ю Паўла Латушкі для Deutsche Welle Беларусь глядзіце на відэа «Спачатку рэжым павінен пачаць дыялог з грамадствам, з дэмакратычнымі сіламі. А ўжо потым можна гаварыць пра нейкія дамоўленасці паміж Бруселем і Мінскам», — заявіў намеснік кіраўніцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета, кіраўнік НАУ Павел Латушка ў інтэрв’ю нямецкаму тэлебачанню «Deutsche Welle Беларусь» падчас візіту ў Берлін. «Лукашэнка разумее толькі мову сілы, і ён рэагуе толькі тады, калі існуе сапраўдны ціск, які ўплывае асабіста на яго, на ягонае самалюбства і, безумоўна, на эканоміку. Тое, што ўдалося вызваліць сотні палітвязняў за апошні час, у многім — вынік таго санкцыйнага рэсурсу, які назапашваўся гадамі… Ціск сам па сабе неабходны, і ён ужо працуе. І я перакананы, што менавіта ён у першую чаргу паўплывае на вызваленне наступных груп палітвязняў». Што датычыцца магчымых перамоваў ЕС з рэжымам Лукашэнкі, Павел Латушка адзначыў: «Лукашэнка і раней дамаўляўся, і за гэта Еўрапейскі саюз ішоў на змякчэнне сваёй палітыкі, на адмену санкцый у абмен на пэўную лібералізацыю. Але Лукашэнка заўсёды аднабакова парушаў гэтыя дамоўленасці. Гэта адбывалася як мінімум пяць разоў за ўсю гісторыю існавання ягонага рэжыму. Давяраць яму немагчыма. Гэта чалавек, які чарговы раз падмане. Таму ў гэты працэс трэба ўключаць беларускае грамадства: грамадзянскія структуры і дэмакратычныя сілы, якія стануць гарантам таго, што гэтым разам Лукашэнку не ўдасца падмануць ЕС». Святлана Ціханоўская і Павал Латушка на сустрэчы з камандай НАУ. Варшава, 2026. Фота: НАУ медыя «Мы прапануем стратэгію з двух напрамкаў. З аднаго боку, мы разумеем і высока цэнім тое, што робяць ЗША. Яны дабіваюцца вызвалення людзей, ратуюць жыцці. Гэта найважнейшая задача для нас. Важна, каб ЗША працягвалі гэтую камунікацыю, вызвалялі ўсіх палітвязняў і дамагаліся спынення рэпрэсій. А Еўрапейскі саюз у адказ на інтэнцыі Лукашэнкі наконт нармалізацыі адносін павінен выставіць умовы. Спачатку рэжым павінен пачаць дыялог з грамадствам, з дэмакратычнымі сіламі. А потым ужо можна гаварыць пра нейкія дамоўленасці паміж Бруселем і Мінскам. Без нашага ўдзелу нельга дапускаць ніякіх пагадненняў. Мы суб’ектныя. Мы гэтага права дамагліся, і мы будзем яго адстойваць», — падкрэсліў Павел Латушка. Падчас інтэрв’ю Павел Латушка таксама адзначыў важнасць таго, каб Германія і вядучыя краіны ЕС падтрымалі ідэю нацыянальнага дыялогу ў Беларусі праз інструмент «круглага стала» для выхаду з глыбокага ўнутрыпалітычнага крызісу. Ён падкрэсліў, што існуюць пазітыўныя прыклады выкарыстання такога інструмента ў Польшчы, Германіі, Чэхіі, Партугаліі і іншых краінах. «Немагчыма проста скапіраваць сітуацыю і перанесці яе на сённяшнюю рэальнасць. Але калі такі лабіст, такая магутная дзяржава, як Германія, будзе прапаноўваць такі падыход, калі хочаце — умову — для рэжыму Лукашэнкі, то рэжыму будзе вельмі цяжка», — адзначыў Павел Латушка.

5 лютага, Святлана Ціханоўская правяла сустрэчу з камандай Народнага антыкрызіснага ўпраўлення (НАУ). У сустрэчы ўдзельнічалі кіраўнік НАУ Павел Латушка і чальцы каманды: Арцём Брухан, Юлія Гарачая, Арцём Праскаловіч, Ірына Халопіца і іншыя. Сустрэча праходзіла ў офісе НАУ ў Варшаве. На сустрэчы абмеркавалі некалькі ключавых тэмаў сумеснай працы: каардынацыю працы Офіса Святланы Ціханоўскай і НАУ ; узаемадзеянне па юрыдычных напрамках і прыцягненні прадстаўнікоў рэжыму да міжнароднай крымінальнай адказнасці,  у тым ліку ў кантэксце механізмаў Міжнароднага крымінальнага суда. Каманда НАУ таксама падзялілася актуальнай інфармацыяй па сваіх асноўных напрамках : дапамозе палітвязням, санкцыйным трэку, а таксама працы па легалізацыі беларусаў у Польшчы. Разам бакі абмеркавалі, якія дадатковыя крокі можна зрабіць для ўзмацнення ціску на рэжым. Святлана Ціханоўская: «У сённяшніх умовах нам асабліва важна дзейнічаць разам і трымаць агульны фокус. Гэтая сустрэча дазволіць нам сінхранізаваць намаганні, каб больш эфектыўна абараняць інтарэсы беларусаў, узмацняць міжнародны ціск на рэжым і працаваць на дэмакратычную будучыню Беларусі. Дзякуй камандзе НАУ за сістэмную працу».

Павел Латушка. Крыніца: racyja.com Арыгінальны артыкул: racyja.com «Гэта ўнікальная сітуацыя: дзякуючы таму, што беларусы ў 2024 годзе прагаласавалі і абралі Каардынацыйную Раду, мы атрымалі магчымасць мець сваю афіцыйную дэлегацыю ў Парламецкай Асамблеі Рады Еўропы, а таксама ў Кангрэсе мясцовых і рэгіянальных уладаў Рады Еўропы — па 6 чалавек. Яны працуюць на ўсіх сесіях Парламенцкай асамблеі і Кангрэса. Фактычна там прысутнічаюць прадстаўнікі больш як 40 краін Еўропы» , — адзначыў намеснік кіраўніцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета, чалец дэлегацыі КР у Парламенцкай Асамблеі Рады Еўропы Павел Латушка ў інтэрв’ю для Радыё «Рацыя». Павел Латушка адзначыў: «Гэта дае магчымасць уплываць на прымаемыя рашэнні Парламенцкай Асамблеі Рады Еўропы, таксама і ставіць беларускія пытанні» . Чалец дэлегацыі КР у ПАРЕ нагадаў, што на апошняй сесіі, у якой ён прымаў удзел, была прынята спецыяльная рэзалюцыя, якая тычылася бяспекі еўрапейскага кантыненту:  «У мемарандуме да гэтай рэзалюцыі скразнымі радкамі, чырвонымі літарамі будзе прапісана, што Спецыяльны трыбунал па пытаннях адказнасці за агрэсію супраць Украіны створаны для прыцягнення да адказнасці расійскіх і беларускіх прадстаўнікоў менавіта за злачынствы супраць Украіны. Таксама там утрымліваюцца словы, што ваенная агрэсія Расіі, якая ажыццяўляецца пры ўдзеле рэжыму Лукашэнкі, прывяла да ўзмацнення жорсткасці гэтых двух рэжымаў» . «Я прыводжу гэтыя цытаты ,  таму што цяпер ужо фактычна не будзе ніводнага дакумента ў Парламенцкай Асамблеі Рады Еўропы, які будзе датычыцца сітуацыі ва Украіне, каб там не ўзгадвалася роля Лукашэнкі. Гэта дзякуючы таму, што ў красавіку 2025 года нам удалося правесці ў рэзалюцыю Парламенцкай Асамблеі Рады Еўропы менавіта такі выраз, што за злачынствы агрэсіі нясе адказнасць так званае вышэйшае ваенна-палітычнае кіраўніцтва Беларусі на чале з Лукашэнкам» , — заключыў Павел Латушка. Павел Латушка таксама падкрэсліў, што на дадзены момант НАУ працягвае ажыцяўляць збор доказаў для Спецыяльнага трыбунала па злачынстве агрэсіі супраць Украіны. Павел Латушка таксама адзначыў, што гэта пытанне з'яўляецца яго сферай адказнасці ў Аб'яднаным Пераходным Кабінеце, і як дэлегат у ПАРЕ ён будзе пастаянна ставіць гэтае пытанне перад калегамі з парламентаў краін-членаў Рады Еўропы.

Ілюстрацыйнае фота 3 лютага намеснік кіраўніцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета Беларусі, кіраўнік НАУ Павел Латушка паўторна накіраваў зварот старшыні Камісіі фінансавага нагляду Польшчы (KNF) Яцаку Ястшэмбскаму з просьбай пра магчымую рэакцыю на сітуацыю з праблемнымі пытаннямі адкрыцця банкаўскіх рахункаў грамадзянам Беларусі, якія пражываюць у Польшчы. Павел Латушка праінфармаваў кіраўніцтва KNF, што, нягледзячы на раней дадзеныя тлумачэнні (ліст KNF ад 26 студзеня 2026 г.), па інфармацыі, атрыманай ад грамадзян Беларусі, Millennium Bank працягвае адмаўляць беларусам у адкрыцці рахункаў на падставе часовага пасведчання асобы іншаземца (TZTC). У лісце прыведзены канкрэтныя аддзяленні банка, у якіх мелі месца выпадкі адмовы ў адкрыцці рахункаў. Такая практыка мае месца і ў іншых банках. Адначасова шэраг банкаў (у тым ліку PKO Bank Polski) з кастрычніка 2025 года блакіруюць доступ да электроннага і мабільнага банкінгу, карт і анлайн-плацяжоў для грамадзян Беларусі, якія легальна знаходзяцца ў ЕС, што фактычна абмяжоўвае іх магчымасці распараджацца ўласнымі сродкамі, заробкамі і стыпендыямі. У звароце падкрэсліваецца, што такія меры не прадугледжаны санкцыйным заканадаўствам ЕС і з’яўляюцца over-compliance. Павел Латушка звярнуўся ў KNF з просьбай правесці дадатковую камунікацыю з банкаўскімі ўстановамі і даць магчымыя тлумачэнні з мэтай прадастаўлення доступу беларусаў да фінансавых паслуг. Да ліста далучана падрабязнае юрыдычнае заключэнне з прававым аналізам і прапановамі па вырашэнні сітуацыі. Таксама праблема адкрыцця рахункаў была агучана 3 лютага ў Варшаве падчас сустрэчы Паўла Латушкі з прадстаўнікамі Еўракамісіі і Еўрапейскай службы знешніх дзеянняў. У ходзе сустрэчы Павел Латушка перадаў зварот у адрас Генеральнага дырэктарата па фінансавай стабільнасці, фінансавых паслугах і саюзе рынкаў капіталу Еўракамісіі (FISMA) з просьбай даць тлумачэнні для еўрапейскіх фінансавых устаноў адносна апошняга пакета санкцый ЕС у дачыненні да рэжыму Лукашэнкі. У лісце падкрэсліваецца, што новыя абмежаванні былі накіраваны супраць рэжыму Лукашэнкі і звязаных з ім структур (Рэспубліка Беларусь, яе ўрад, дзяржаўныя органы і ўстановы, асобы, якія дзейнічаюць ад імя або па запыце вышэйзгаданых суб’ектаў), аднак на практыцы некаторыя банкі ў ЕС трактуюць іх занадта шырока і блакіруюць прыватным асобам доступ да электроннага і мабільнага банкінгу, плацежным картам і ўласным сродкам. У выніку беларусы, не звязаныя з рэжымам, якія чакаюць легалізацыі, легальна працуюць або навучаюцца ў ЕС, пазбаўляюцца базавых фінансавых паслуг і магчымасці карыстацца заробкамі і стыпендыямі. У сувязі з гэтым было прапанавана выпусціць тлумачэнне або, пры неабходнасці, унесці кропкавыя змены ў рэгламент ЕС, каб гарантаваць доступ да рознічных банкаўскіх паслуг грамадзянам Беларусі.

Ілюстрацыйнае фота Інфармацыя, якая з’явілася наконт змянення візавай палітыкі Еўрапейскага саюза ў дачыненні да беларусаў, стала адной з тэм абмеркавання падчас рабочых сустрэч намесніка кіраўніцы Аб’яднанага пераходнага кабінета, кіраўніка НАУ Паўла Латушкі і спікера Каардынацыйнай рады Арцёма Брухана ў Берліне. Павел Латушка і Арцём Брухан правялі сустрэчы ў канцылярыі канцлера, у Міністэрстве замежных спраў Германіі і з няўрадавымі арганізацыямі краіны. Прадстаўнікі нямецкага боку адзначылі, што ніякіх змен у візавай палітыцы для беларусаў не плануецца . Будзе працягнута палітыка, накіраваная на выдачу віз грамадзянам Беларусі, якія жадаюць наведваць ЕС. Германія пры гэтым з’яўляецца адным з лідараў па колькасці выдаваемых віз. Таксама было адзначана, што, на жаль, нямецкае консульства перагружана вялікай колькасцю ахвотных атрымаць візы, аднак  Германія будзе працягваць палітыку адкрытасці . Падчас сустрэч нямецкім партнёрам была даведзена пазіцыя наконт рэалізацыі падыходу па арганізацыі Круглага стала для выхаду з глыбокага ўнутрыпалітычнага крызісу ў Беларусі . Абмеркавана магчымая падтрымка гэтага падыходу з боку Германіі і Еўрапейскага саюза ў цэлым. Па ініцыятыве Паўла Латушкі і Арцёма Брухана падчас сустрэч было абмеркавана пытанне працягу санкцыйнай палітыкі ў дачыненні да рэжыму Лукашэнкі, а таксама захаванне мабільнасці для беларусаў для наведвання ЕС, падтрымка адукацыйных і культурных праграм з боку Германіі.

Павел Паўлавіч Латушка: Намеснік кіраўніцы Аб'яднанага Пераходнага Кабінета Беларусі, прадстаўнік АПК па транзіце ўлады. Кіраўнік Народнага антыкрызіснага ўпраўлення, Лідар фракцыі «Каманда Латушкі і Рух "За Свабоду"» у складзе Каардынацыйнай Рады 3-га склікання. «Транснацыянальныя рэпрэсіі сталі сістэмным інструментам, які выкарыстоўваецца аўтарытарнымі рэжымамі для пераследу сваіх апанентаў па-за межамі краіны. Аднак рэжым Лукашэнкі давёў гэтыя практыкі да маштабу, які адпавядае вызначэнню пераследу як злачынства супраць чалавечнасці, што падпадае пад юрысдыкцыю Міжнароднага крымінальнага суда» , — адзначыў дэлегат Каардынацыйнай рады, чалец беларускай дэлегацыі ў Парламенцкай асамблеі Рады Еўропы Павел Латушка  падчас спецыяльнага мерапрыемства «Разуменне транснацыянальных рэпрэсій: рызыкі, мадэлі і наступствы для дэмакратычнай прасторы Еўропы і яе найбольш уразлівых дэмакратый»  у межах сесіі ПАРЕ. «У 2020 годзе, пасля сфальсіфікаваных прэзідэнцкіх выбараў, рэжым Лукашэнкі разгарнуў маштабную кампанію ўнутраных рэпрэсій. Яе мэта, сфармуляваная самім дыктатарам, заключалася ў тым, каб "ачысціць" беларускае грамадства ад усіх, каго палічаць нелаяльнымі. На працягу многіх гадоў гэтыя дзеянні заставаліся бескаранымі, што прывяло да дзясяткаў тысяч арыштаў і зняволенняў, а ў выніку — да масавых выгнанняў і далейшага экстэрытарыяльнага пераследу тых беларусаў, якіх рэжым лічыць "нелаяльнымі". Згодна з дакладам Групы незалежных экспертаў ААН па сітуацыі з правамі чалавека ў Беларусі за 2025 год, з 2020 года фактычна былі дэпартаваныя да 600 тысяч чалавек. Людзі з’язджалі з-за абгрунтаванага страху адвольнага арышту, утрымання пад вартай без справядлівага суда, катаванняў, пагроз адабрання дзяцей, а таксама абмежаванняў права на працу і доступу да адукацыі. Прымусовае выгнанне з Беларусі не з’яўляецца канцом пакут для тых, хто пераследуецца, а, наадварот, становіцца пачаткам транснацыянальнага пераследу з боку рэжыму. Маштабы транснацыянальных рэпрэсій узмацняюцца з кожным годам і сёння закранаюць амаль усіх, хто быў выгнаны з краіны» , — адзначыў Павел Латушка. Павел Латушка падкрэсліў, што ў 2023 годзе беларускія консульствы спынілі выдачу і прадаўжэнне пашпартоў, а таксама адмовілі ў афармленні іншых важных дакументаў, такіх як даверанасці, неабходныя для здзяйснення маёмасных здзелак. Таксама было падкрэслена, што рэжым развязаў кампанію судовага пераследу, выкарыстоўваючы завочныя судовыя працэсы супраць беларусаў за мяжой для пакарання тых, хто адкрыта выступае супраць рэжыму Лукашэнкі. «Падобныя працэдуры часта заканчваюцца драконаўскімі прысудамі тэрмінам да 20 гадоў пазбаўлення волі — толькі за ажыццяўленне фундаментальных правоў чалавека, за адкрытае супрацьстаянне злачынствам, якія ўчыняюцца рэжымам, і за праяву салідарнасці і падтрымкі тых, каго пераследуе рэжым» , — адзначыў Павел Латушка. Поўнае выступленне  Паўла Латушкі падчас спецыяльнага мерапрыемства ў межах ПАРЕ даступна на афіцыйнай сайце Народнага антыкрызіснага ўпраўлення. Аналіз сітуацыі з транснацыянальнымі злачынствамі супраць беларусаў на  YouTube-канале Паўла Латушкі . Павел Паўлавіч Латушка: Намеснік кіраўніцы Аб'яднанага Пераходнага Кабінета Беларусі, прадстаўнік АПК па транзіце ўлады. Кіраўнік Народнага антыкрызіснага ўпраўлення, Лідар фракцыі «Каманда Латушкі і Рух "За Свабоду"» у складзе Каардынацыйнай Рады 3-га склікання. Гэтае спецыяльнае мерапрыемства было арганізавана дакладчыкам ПАРЕ Канстанцінасам Эфстаціў , Групай сацыялістаў, дэмакратаў і зялёных у ПАРЕ, а таксама арганізацыяй «Платформа за мір і справядлівасць». Канстанцінас Эфстаціў цяпер працуе над падрыхтоўкай спецыяльнага даклада, прысвечанага злачынствам транснацыянальнага характару. Паводле дамоўленасці Паўла Латушкі з Канстанцінасам Эфстаціў, значную частку дакумента плануецца прысвяціць пытанням транснацыянальных злачынстваў у дачыненні да беларусаў. У далейшым гэтыя матэрыялы могуць быць выкарыстаны для прасоўвання пытанняў прававой адказнасці прадстаўнікоў рэжыму Лукашэнкі за ўчыненне гэтага віду злачынстваў.

Павел Паўлавіч Латушка: Намеснік кіраўніцы Аб'яднанага Пераходнага Кабінета Беларусі, прадстаўнік АПК па транзіце ўлады. Кіраўнік Народнага антыкрызіснага ўпраўлення, Лідар фракцыі «Каманда Латушкі і Рух "За Свабоду"» у складзе Каардынацыйнай Рады 3-га склікання. «Дзеянні ваенна-палітычнага кіраўніцтва рэжыму Лукашэнкі, якія прывялі да акта агрэсіі з боку Беларусі супраць Украіны, павінны быць належным чынам задакументаваныя. Менавіта гэтую працу цяпер ажыццяўляе Народнае антыкрызіснае ўпраўленне» , — адзначыў дэлегат Каардынацыйнай рады, чалец беларускай дэлегацыі ў Парламенцкай асамблеі Рады Еўропы Павел Латушка  падчас пасяджэння Камітэта ПАРЕ па прававых пытаннях і правах чалавека. «Прадставіўшы тэрыторыю Беларусі для ракетных і авіяцыйных удараў, а таксама для наземнага ўварвання расійскай арміі, Аляксандр Лукашэнка і іншыя прадстаўнікі яго рэжыму ўчынілі злачынства агрэсіі ў адпаведнасці з нормамі міжнароднага крымінальнага права, у тым ліку ў трактоўцы, замацаванай у Статуце Спецыяльнага трыбунала. Прыцягненне Аляксандра Лукашэнкі да адказнасці за злачынства агрэсіі мае ключавое значэнне для аднаўлення правоў тысяч украінскіх мірных грамадзян, якія пацярпелі ў выніку ракетных і авіяцыйных удараў, а таксама тых, хто быў гвалтоўна перамешчаны з тэрыторыі Украіны ў Беларусь і Расію, многія з якіх па гэты дзень застаюцца ў месцах інтэрнавання і падвяргаюцца катаванням. Заклікаю не забываць пра ролю ваенна-палітычнага кіраўніцтва Беларусі ў агрэсіўнай вайне супраць Украіны» , — заявіў Павел Латушка. Поўнае выступленне   Паўла Латушкі падчас пасяджэння Камітэта ПАРЕ па прававых пытаннях і правах чалавека.

Павел Паўлавіч Латушка: Намеснік кіраўніцы Аб'яднанага Пераходнага Кабінета Беларусі, прадстаўнік АПК па транзіце ўлады. Кіраўнік Народнага антыкрызіснага ўпраўлення, Лідар фракцыі «Каманда Латушкі і Рух "За Свабоду"» у складзе Каардынацыйнай Рады 3-га склікання. «Нягледзячы на намаганні Злучаных Штатаў па вызваленні палітвязняў, яшчэ больш людзей прызнаюцца новымі палітычнымі зняволенымі. Гэта выглядае як канвеер. Літаральна перад сённяшняй сустрэчай праваабарончы цэнтр “Вясна” прызнаў яшчэ 8 беларусаў палітвязнямі. Для нас вельмі важная ўвага ПАРЕ да сітуацыі ў Беларусі» , — адзначыў дэлегат Каардынацыйнай Рады, член беларускай дэлегацыі ў Парламенцкай Асамблеі Рады Еўропы Павел Латушка  падчас пасяджэння Камітэта па палітычных пытаннях і дэмакратыі ПАРЕ. Дэлегацыя Каардынацыйнай рады Беларусі ў ПАРЕ, 27.01.2026 Падчас пасяджэння Камітэта па палітычных пытаннях і дэмакратыі выступіў дакладчык ПАРЕ па Беларусі Эмануэліс Зінгерыс : «Беларусь з’яўляецца ключавым элементам бяспекі ў рэгіёне. І толькі незалежная, дэмакратычная і свабодная Беларусь можа гарантаваць такую бяспеку. Толькі сістэмныя дэмакратычныя змены, а не тактычныя дамоўленасці з дыктатарам, могуць забяспечыць мір і стабільнасць у Еўропе» . У сваім выступленні дакладчык ПАРЕ па Беларусі адзначыў, што рэжым Лукашэнкі працягвае масавыя палітычныя рэпрэсіі, а з 2020 года па палітычна матываваных крымінальных справах былі асуджаныя больш за 8 000 чалавек, у тым ліку 1 254 чалавекі за апошні год. Эмануэліс Зінгерыс падкрэсліў, што, нягледзячы на вызваленні, колькасць палітвязняў у Беларусі застаецца стабільна высокай. У выніку перамоў з ЗША 342 заложнікі былі вызваленыя, пры гэтым 189 чалавек былі дэпартаваныя з краіны, але за гэты ж перыяд 609 чалавек былі прызнаныя палітвязнямі ў Беларусі.  У выніку такой палітыкі рэжыму больш за 790 000 беларусаў — 8,7 % насельніцтва краіны — пакінулі Беларусь, паводле даных ААН. Таксама дакладчык па Беларусі адзначыў, што рэжым Лукашэнкі ажыццяўляе адну з самых маштабных кампаній экстэрытарыяльных рэпрэсій. Вядуцца сістэмныя кампаніі па дыскрэдытацыі дэмакратычных інстытутаў і суб’ектаў, уключаючы Аб’яднаны Пераходны Кабінет Беларусі, Каардынацыйную Раду, а таксама шматлікія дэмакратычныя ініцыятывы і актывістаў. Масава заводзяцца завочныя крымінальныя справы, канфіскуецца маёмасць, пераследуюцца сем’і; палітыкаў і актывістаў атакуюць і рэпрэсуюць нават за мяжой. «Калі Еўропа хоча быць моцнай і ўспрымацца як моцная і адзіная, яна павінна заставацца вернай сваім прынцыпам. Пакуль рэжым Лукашэнкі не спыніць унутраныя рэпрэсіі і знешнюю агрэсіўную палітыку, ціск на яго не павінен слабець. Пры гэтым, надзвычай важна падкрэсліць: Лукашэнка — гэта не Беларусь. Існуе беларускае грамадства, якое, нягледзячы на рэпрэсіі, ціск і экстэрытарыяльны пераслед, працягвае дэманстраваць сваю суб’ектнасць. Яно стварае дэмакратычныя інстытуты і ясна артыкулюе сваё імкненне да свабоды і дэмакратыі. Самым яркім прыкладам такіх дэмакратычных практык, у тым ліку ва ўмовах выгнання, з’яўляецца Каардынацыйная Рада» , — адзначыў Эмануэліс Зінгерыс. «Я цалкам падтрымліваю заяву дакладчыка. Рэжым Лукашэнкі не спыняе рэпрэсіі. Гэта самыя маштабныя рэпрэсіі ў Еўропе за апошнія дзесяцігоддзі. Колькасць палітвязняў складае каля 1 150 чалавек. Штомесяц каля 40 новых чалавек становяцца палітычнымі зняволенымі. Я прашу маіх калег у ПАРЕ казаць пра Беларусь і не забывацца на палітвязняў» , — адзначыў Павел Латушка ў сваім выступе.

Ілюстрацыйнае фота Банк Millennium «забяспечыць кліентам, якія прад’яўляюць часовае пасведчанне асобы замежніка (TZTC), магчымасць карыстацца банкаўскімі рахункамі ў аб’ёме, прадугледжаным пры заключэнні дамовы, уключаючы каналы электроннага банкінгу» , — гаворыцца ў афіцыйным адказе Камісіі фінансавага нагляду Польшчы (KNF) на ліст намесніка кіраўніцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета, кіраўніка НАУ Паўла Латушкі  адносна цяжкасцяў, з якімі сутыкаюцца грамадзяне Беларусі пры карыстанні банкаўскімі паслугамі ў Польшчы. 19 лістапада 2025 года Павел Латушка ў сваім звароце ў Камісію фінансавага нагляду Польшчы адзначыў, што, нягледзячы на значнае паляпшэнне сітуацыі ў пытанні прызнання польскімі банкамі часовага пасведчання асобы замежніка ў якасці дакумента, які пацвярджае асобу, грамадзяне Беларусі ўсё яшчэ сутыкаюцца з праблемамі ў гэтай сферы. У якасці прыкладу быў апісаны канкрэтны выпадак, калі грамадзяніну Беларусі, у якога скончыўся тэрмін дзеяння пашпарта і які мае на руках часовае пасведчанне асобы замежніка, было адмоўлена ў прадаўжэнні працы рахунку ў банку Millennium . У адказ на гэты зварот Камісія фінансавага нагляду Польшчы заявіла, што  «прааналізавала і абмеркавала з банкам сітуацыю, апісаную ў дачыненні да кліента банка, у кантэксце агульнапрынятай практыкі банка ў падобных справах. Банк заявіў, што з 30 снежня 2025 года рэалізаваў рашэнні, якія адпавядаюць патрабаванням Упраўлення фінансавага нагляду Польшчы. Гэтыя меры забяспечваюць прызнанне часовых пасведчанняў асобы замежніка ў якасці дакументаў, што пацвярджаюць асобу» . Таксама ў сваім лісце Павел Латушка звярнуўся з просьбай разгледзець магчымасць неблакавання рахункаў грамадзян Беларусі, чые пашпарты страцілі сілу, да моманту атрымання гэтымі грамадзянамі рашэння аб прадастаўленні або адмове ў дазволе на жыхарства. Было прапанавана прызнаваць у якасці дакумента, які пацвярджае статус чакання на дазвол на жыхарства ў Польшчы, адпаведны штамп у пашпарце або іншы дакумент, які пацвярджае прыняцце заявы. У адказ на гэты запыт KNF заявіла, што ў цяперашні час праводзіць прававы аналіз, у межах якога звярнуліся за кансультацыямі ў Міністэрства ўнутраных спраў. У адказе адзначаецца, што канчатковая пазіцыя, якая зможа быць перададзена банкам, «павінна быць папярэдне ўзгоднена з Генеральным інспектарам фінансавай інфармацыі як органам, кампетэнтным у пытаннях супрацьдзеяння адмыванню грошай і фінансаванню тэрарызму» . «Удзячны польскаму боку за эфектыўнае ўзаемадзеянне і канструктыўны падыход да вырашэння пытанняў, звязаных з легалізацыяй беларусаў у Польшчы. Падтрымка ў вырашэнні банкаўскіх праблем з’яўляецца важным крокам у забеспячэнні правоў беларускаў, якія вымушана знаходзяцца ў Польшчы з-за створанай у Беларусі атмасферы страху і тэрору» , – адзначыў намеснік кіраўніцы Кабінета Павел Латушка.